Basit Katalog

Danimarkalı yazar Dorthe Nors, 15 öyküden oluşan bu kitabında günlük hayatın sıradanlığının ardında gizlenen karanlığı duru ve çarpıcı bir üslupla anlatıyor: karısı uyumaya gittiğinde internette dolanıp kadın seri katillerin hayatını en ince ayrıntısına kadar inceleyen bir koca; şiddet mağduru bir lise danışmanının iç hesaplaşmaları; anne ve teyzesinin çocukluk hikâyelerinden yola çıkarak anneannesini anlamaya çalışan bir orta yaşlı erkek.   Bu öykülerin hepsi insanın duygu dünyasının karmaşıklığına, sevgiye, nefrete, yıkıcılığa büyük sözlere sığınmadan tanıklık ediyor.

Boris Pasternak özyaşamöyküsünü kaleme alırken dönemin Rusya’sında temas ettiği sayısız yazar, sanatçı ile yaşadığı deneyimleri de içtenlikle aktarıyor… Ülkesi SSCB’de yayımlatamadığı, bu nedenle 1957’de İtalya’da yayımlanan Doktor Jivago adlı romanıyla ünlenen ve 1958’de Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görülen ancak Sovyet Rusya hükümetinin baskısıyla ödülü reddetmek zorunda kalan Boris Pasternak (1890-1960) İnsanlar ve Haller’de sıradışı bir özyaşamöyküsü denemesi sunuyor. Skriyabin’den esinlenerek Moskova Konservatuvarı’na başlayan, sonrasında müzisyen olma fikrinden vazgeçip edebiyata ve şiire yönelen Pasternak, Birinci Dünya Savaşı yıllarında özel öğretmenlik yapmış ve kimya fabrikasında çalışmış, bacağındaki rahatsızlık yüzünden askerlik yapmamıştı. Her ne kadar Rus Devrimi’nden sonra kurulan hükümetin acımasız uygulamalarından korkuya kapılsa da devrimi destekleyen Pasternak’ın rejimle uyuşmazlığı siyasi değil fakat estetik bakışıyla ilintiliydi. Bulutlardaki İkiz (1914), Bariyerlerin Üstünde (1917), Kızkardeşim – Hayat (1922) adlı şiir kitaplarıyla önde gelen Rus şairler arasında yer aldı. Rilke’ye hayranlık duyar, Sartre’ın Bulantı’sını okunaksız diye nitelerken, vatandaşı Mayakovski’yi büyük bir şair olarak görmüyordu. Yazarlığının ve şairliğinin yanı sıra Shakespeare’in, Goethe’nin eserlerini de Rusçaya çeviren Boris Pasternak İnsanlar ve Haller’de özyaşamöyküsünü kaleme alırken dönemin Rusya’sında temas ettiği sayısız yazar, sanatçı ile yaşadığı deneyimleri de içtenlikle aktarıyor. Ait olduğum toplumda bana verilmiş olan ödüle atfedilen değer nedeniyle, bu ödülü reddetmek zorundayım, bu gönüllü reddim nedeniyle bana gücenmeyin.” (Boris Pasternak’ın Nobel komitesine yazdığı not) “İvinskaya’ya işini geri verin, ödülden vazgeçtim.” (Boris Pasternak’ın Komünist Parti Merkez Komitesi’ne yazdığı not)

Kısmet'in Dünya Seyahati "Otuz beş yıl gibi uzun bir aradan sonra "Pupa Yelken"in yeni baskısını hazırlarken, o günü yaşamamış okurlarımız için seyahatimizin basında ve toplumumuzdaki yankısından, amatör denizciliğimize etkisinden biraz bahsetmek istedim. Ayrıca kitabın arkasındaki "Geçen Yıllar" bölümünde o günlerden bu yana hem bizim hayat hikayemizi, hem de değişen yaşam koşullarının uzun deniz yolculuklarını nasıl etkilediğini ve bu gelişmenin neler getirip neler götürdüğünü bulabilirsiniz. Kitabın birinci baskısı o zamanın en modern Vebofset baskı tekniği ile Günaydın gazetesinin matbaasında gazete kağıdına basılmıştı. Yeni baskısı günümüz dijital ortamında gelişmiş teknikle yapıldı. İçeriğinde hiçbir değişiklik olmadı. Arka sayfalarındaki ilanların yerine yolculukla ilgili gazetelerde çıkan haber ve röportajları koyduk. Bazı önemli gazete küpürlerini o günleri yaşayamayan gençlere göstermek istedik. O günden bu yana sayıları hiç de küçümsenmeyecek kadar çok insan Pupa Yelkenden esinlenerek küçük veya büyük bir tekne sahibi oldu, denize adımını attı, ondan istifade etmeye çalıştı. Hatta bunlardan bazıları gönderinde veya gurcatasında ay-yıldızlı bayrağı dalgalanan kendi yelkenlileriyle dünya seyahatlerini muvaffakiyetle tamamladı. Bugün daha birçokları dünyanın dört bir yanında dolaşıyor, yenileri çıkmaya hazırlanıyor. Kısmet ve Pupa Yelkenin amatör denizciliğimizin yeşerip, gelişmesine bir nebze katkısı olduysa ne mutlu bizlere. Yavaş da olsa amacımıza ulaşmanın bahtiyarlığını yaşıyoruz.."

Gurur’un intikam planlarından haberdar olan Farah, evliliğini kurtarabilmek adına kocasına birçok kez şans verir. İkisi arasındaki bağın dengesini bozan bu intikam ateşi, Gurur’un son bir karar vermesiyle iyice alevlenir. Farah’ı ardında bırakma pahasına aşkı değil, intikamı seçmiştir. Farah, Gurur’un bu hamlesine karşılık vermek zorunda kalır. Yapacağı karşı hamle, Gurur’un kurduğu tüm planları altüst edecek, Farah’la ilgili gerçekler ortaya çıktıkça dengeler geri dönülemez bir şekilde değişecektir. Gerçekler birer birer gün yüzüne çıktığında ise asıl yıkımı yaşayan Gurur olur. Çünkü karısı, sandığı kadın değildir. “Meğerse yıllarca gözlerimde onun masumiyetini kutsayan bir göz bağı taşımışım. Bir gece ansızın maskesi düştüğünde kalbimde yeşeren umut söndü ve tüm gülüşleri bir trajediye dönüştü.” Uyarı: Yetişkin okurlar içindir.

Saka ve Sanrı, inişli çıkışlı birlikteliklerinde çok fazla kayıp vermiş, çok ağır sınavlardan geçmişlerdir. Sevdiklerinin acısını yüreklerinde taşırken her zamankinden daha sıkı birbirlerine tutunurlar. Tam her şey yoluna girmeye başlamışken Bige’nin hamilelik haberi Karun’u derinden sarsar; bu onun için sevinç değil, korku dolu bir haberdir. Bir doğumla ablasını kaybetmişken sevdiği kadını da kaybetme ihtimali onu dehşete düşürmüştür. Bige’nin doğumu başladığında ise Karun’un geçmiş travmaları yeniden su yüzüne çıkar. Bige’yi de kaybederse ne yapacaktır? Bu, onların sonu mu olacaktır yoksa kaderin sunduğu yeni bir başlangıç mı? Saka ve Sanrı’nın final kitabında, tüm bilinmezlikler ve korkular ya nihayet açıklığa kavuşacak ya da her şey kaçınılmaz bir karanlığa doğru sürüklenecektir. “Kadın hep giden taraftı, adam ise ona ulaşmak isterken kendi karanlığında kayboldu. Ayrılık belki de ikisinin tutunacağı tek gerçeklikti.” Uyarı: Yetişkin okurlar içindir.

Bir zamanlar kültürel hayatın merkezi olan Beyoğlu’nda, o hayata oyunculukları ile can veren yaşlı bir karıkoca ne o günleri ne de semti terk etmişlerdir. Sadece ünlü bir lokantanın altında küçücük bir odada unutulmuşlardır. Hayattan düşmüş, anılara tutunmuşlar. Anadolu turneleri artık bir zaman yolculuğuna, gerçek hayatları oynadıkları oyunlara, konuşmaları repliklere, yalnızlıkları yalınlıklarına dönüşmüştür. Bir tiyatro eserinin sonundaki gibi hayatın muhasebesine girişmezler ama. Ne de olsa alkışlar işitilmeyecektir böyle bir sonda. İtildikleri o mezbelelikte, terk edildikleri o anılar zindanında yaşamayı bırakmak mı? Asla! Nedir peki, başlarına gelen? Bir sahnede geçer gibi midir hayat? Sahnedekiler hayata dökülebilir mi? Sahi, Romeo ve Jülyet yaşlansalardı neler olurdu acaba?"

Can Erhan Kızmaz çevirisi, Henry james'in sonsözü, Yazar ve dönem kronolojisi, Kitaba dair görsellerle. Hester Prynne, işlediği bir suçun sembolü olarak göğsünde taşımak zorunda olduğu kırmızı “A” harfi ile ötekileştirilen, ancak aynı zamanda güçlü ve dirençli bir kadındır. Sadece bir aşk hikâyesini değil bireyin toplumla, suç ve cezayla, günah ve kefaretle olan mücadelesini de gözler önüne seren Nathaniel Hawthorne, Kırmızı Leke’yle Amerikan edebiyatının en önemli yapıtlarından birine imza atıyor. Toplumsal normlar ve bireysel özgürlükler arasında sıkışan herkese ayna tutan Kırmızı Leke, okuru insan doğasının karmaşıklığını ve gücünü keşfetmeye davet ediyor. Amerikan edebiyatının başyapıtlarından Kırmızı Leke, yasak bir aşkın ve toplumsal yargıların kıskacında kalmış bir kadının destanını anlatıyor. “Nathaniel Hawthorne, klasik bir Amerikan dehasıdır ve Kırmızı Leke, onun sanatının en mükemmel örneğidir.” HENRY JAMES “19. yüzyıl ortalarına ait hiçbir Amerikan romanı, karakterlerinin ve temalarının ahlâki derinliği ve karmaşıklığı açısından Kırmızı Leke ile kıyaslanamaz.” HAROLD BLOOM