Basit Katalog

Anne dendiğinde koruyan kollayan, seven şefkat gösteren bir kadın gelir akla. Annenin her zaman olumlu duygular yaşaması, gebeliğinde mutlu olması ya da çocuk doğurduğunda yüzünün gülmesi beklenir genellikle. Halbuki kadınlarda bebek sahibi olmaya hazırlık sürecinde gebelik ve doğum sonrası dönemde ruhsal olarak her zamankinden farklı bir duyarlılık gelişir. Bu duyarlılığın gelişmesinde biyolojik etmenlerin yanı sıra rol değişimleri, eş/partnerle ilişkiler, kendi ebeveynleriyle ilişkilerinde çatışmalar, çocuk sahibi olamama, düşükler, Ölü doğumlar gibi zorlayıcı pek çok psikososyal etmen de rol oynayabilmektedir. Bu dönemlerde yaşanan hafif şiddetteki krizlerde psikoterapötik yaklaşımlar, psikoterapiler etkili olmaktadır. Orta ve ağır şiddette ruhsal bozukluklarda ise bu tedavi yaklaşımlarına ilaç tedavisinin eklenmesi ya da ilaç tedavisinin tek başına uygulanması gündeme gelmektedir. Gebelikte ilaç tedavisi, hastayı ve ailesini bebeğin gelişimi üzerine olumsuz etkilerinin olacağı düşüncesiyle endişelendirebilmektedir. Hekimin bu alanda yeterli bilgi ve deneyiminin olmaması onun da ilaç tedavisine yönelik endişelenmesine yol açabilmektedir. Karşılıklı tedavi planı yapılamayan bu durumda, anne ya da anne adayı kadının tedavisiz kalması ile kadın ruhsal acı yaşarken maruz kaldığı stres ile anne karnındaki bebek de zarar görebilmektedir. Doğum sonrası dönemde ise anne ilaç kullanmayı kabul ederse emzirmeyi bırakmakta ya da çocuğunu emzirmeyi tercih edip ruhsal bozukluğun etkilerine karşı ilaç kullanmadan dayanmayı tercih edebilmektedir. Gebelikte ya da doğum sonrası dönemde bebeğe zarar verme endişesiyle tedavisiz kalan kadın aslında daha çok zarar görmekte aynı zamanda annesinin tedavisiz kalması, bebeğe de ruhsal ve fiziksel olarak zarar vermektedir. Bu alanda teorik bilgi ve deneyimlerin bir sağaltım kılavuzu ile paylaşılması, ruh sağlığı hekimlerinin biraz ürktükleri ya da çekimser kaldıkları bu alanda kendilerini daha yetkin hissetmelerini ve daha çok anne ya da anne adayına okunabilmelerini sağlayacaktır. Bu düşünceyle biz kadının hayatındaki önemli dönemeçlerden biri olan gebelik ve doğum sonrası dönemde yaşanabilen bu döneme özgü perinatal kayıplar, infertilite, fark edilmeyen gebelikler gibi durumları, ruhsal bozuklukların bu döneme özgü özelliklerini, psikoterapi, ilaç ve somatik tedavilerini, ruhsal bozuklukların tedavi edilmemesi halinde bebeğe etkilerini, adli ve etik konulara bu sağaltım kılavuzunda yer vermeyi uygun gördük. Bununla birlikte yine bu döneme özgü görüşme teknikleri ve tedaviye karar verme süreçlerini de dahil ettik. Bu süreçte anneliğe hazırlanan kadının yanındaki babanın da varlığı, desteği ve ruh sağlığı oldukça önemli olduğundan baba ruh sağlığı da bu kılavuzda yer aldı. Konuların ve yazarların belirlenmesi, yazma, değerlendirme süreçleri yaklaşık iki yıl kadar sürdü. Konu ile ilgilenen çok sayıdaki yazar ve araştırmacının katkısıyla ruh sağlığı ile ilgilenenlere bir rehber ve başvuru kitabı hazırladık. Önerileriniz ve katkılarınızla bu kitabın sonraki güncellemelerinde daha da zenginleşeceğine inanıyoruz. Gebelere ve doğum sonrası dönemdeki kadınlara yalnız ve çaresiz olmadıklarını hissettirerek daha çok destek ulaşması dileklerimizle.