Basit Katalog

Ne kadar gün gelmediysen, O kadar gün yanığım var ellerimin üzerinde. Ne kadar gün başkasıyla güldüysen, O kadar gün somurtmuşluğum. Ne kadar gün ağladıysan, O kadar gün ölmüşlüğüm var. Ne kadar sevmediysen, O kadar sevmişliğim, köpek olmuşluğum var kapında bu ayazda! Ne kadar yalanın varsa, O kadar kanmışlığım var… Ne kadar neşeliysen o kadar şiirim. Sen bu işe ne dersin bilmem ama benim bu hayatta çok kaybetmişliğim var.

Ormanlık alanda bir nehirde, sıcak ve boğucu bir hafta sonu, ikisi orta yaşlarında biri genç üç arkadaş balığa çıkmaya karar verir. Geçmişte bu bölgede korkunç bir kaza sonucu en yakın arkadaşlarını kaybetmişlerdir. Buna karşın sevdikleri kıyılarda konaklar, koca bir vatoz tutarlar. Sonrasında ormanı arkalarına alarak kamp yapar, yer içer, vakit öldürürler; ancak ne kaybettikleri arkadaşlarının anısı ne de suçluluk duygusu peşlerini bırakır. Onları yabani doğanın yahut sınırları içinde bulundukları kasabanın ahalisinin de sıcak karşıladığı pek söylenemez. Yabancılara şüpheyle yaklaşan ve kızgın güneşte iyice bunalan işsiz güçsüz ahali, bu üç erkeğin kasabalı kızlarla takılmasından hoşlanmaz ve en sonunda bir şeyler yapmaya karar verir. Selva Almada’nın 2024 Uluslararası Booker finalistleri arasına giren son romanı Bir Nehir Değil, yoksulluk ve imkânsızlıklar, erkeklik, suçluluk duygusu, bastırılamayan arzular ve sıradanlaşan şiddet gibi konuları ele alıyor. Arjantin kırsalında heba olan hayatlarla kanıksanan trajedileri muazzam bir duyarlılık ve keskin bir işçilikle resmediyor. “Selva Almada’yı her zaman tutkuyla okurum ama Bir Nehir Değil başka bir şey. Oturma odamda ayağa kalkıp yüksek sesle okudum. O kadar iyi.” Samanta Schweblin “Usta işi bir edebi eser... Hikâye geçmişin, kız kardeşlerin, eşlerin, eski sevgililerin, delikanlı maceralarının ve kıskançlıkların arasında dolanan arsız bir tropikal sarmaşık gibi dallanıp budaklanarak geri dönüş ve yan sahnelerle derinleşiyor.” Annie Proulx

Bu toprakların derin bilgeliği, bugünü yeniden inşa etmekte bize nasıl bir yol gösterebilir? Gönül, “Çalab’ın tahtı”dır, ses verir; yeter ki biz onun fısıltısını işitelim. Kalp bağırıp çağırmaz, sadece fısıldar. Sadettin Ökten ve Kemal Sayar’ın bir çağrışımlar denizinde yol alan doğaçlama konuşmalarından oluşan Dünyaya Geldim Gitmeye adlı kitabın duygusal dokusunu, umut ve iyimserlik teşkil ediyor. Etkin bir iyimserlik. Bu satırlarda yılgınlık ve yeise yer yok. İnsan, elindeki imkânları daha soylu bir hayat sürmek için seferber etmek zorundadır: Gönlü mihver alan bir yolculukta, ödev ahlâkı ve sorumluluk bilinciyle yaşamak. Üzerinde yaşadığımız mübarek toprağın ve altında nefes alıp verdiğimiz mübarek gökyüzünün bize yüklediği emanet şuurunun farkında olmak. İnsan, anlamdan boşaltılmış bir kâinatı ancak bu şekilde yeniden ışıklandırabilir, kozmik yalnızlığından kurtularak, “Allah bes, bâkî heves” dediği bir birlik düşüncesine ulaşabilir. Geldik gidiyoruz, bütün mesele “aşk ile ânı seyretmek”.

İmam Ali'nin (a.s) Hutbeleri, Mektupları ve Hikmetli Sözleri

Tarihte belki de hiçbir ülke İran kadar radikal değişimler yaşamamıştır. İran Tarihi, bu köklü medeniyetin geçirdiği sıra dışı süreçleri, her dönem için en yenileri de dahil olmak üzere bütün önemli kaynakları kullanarak analitik bir yöntemle ele alıyor. Profesör Garth-waite, MÖ 6. yüzyılda ilk Pers İmparatorluğu’nu kuran Büyük Kiros’tan başlayarak imparatorluğun yükselişine ve Roma’yla çekişmesine, Arapların fethine, 16. yüzyılda tekrar bir Pers devletinin kurulmasına ve 1979’daki İslam Devrimi’nin ardından İslam Cumhuriyeti’nin kuruluşuna kadar bütün olayları titiz araştırmalar ve geniş kaynaklar ışığında değerlendiriyor. İran Tarihi kitabı, İranlı kimliğinin temelinde yer alan hükümdarlık kurumunun ekseninde ülkenin siyasi, toplumsal ve kültürel tarihinin zengin bir özeti...

“Bir başkasının başından geçmiş gibi anlatınca her şey biraz daha anlaşılır hale geliyor.” İstanbul’da, sadece duvarları kalmış yıkık bir konağın restorasyon çalışmaları için, yapının orijinal planları ve hikâyesi araştırılmaktadır. Mimar Murat için ise o günlerde her şey boşluktur; işiyle eşzamanlı olarak hayat onu geçmişle hesaplaşıp gelecekle yüzleşmeye zorlar. Fakat hikâyeler duvarların deliklerine, Ayasofya’nın kubbelerine, kahvelerin köpüklerine kadar girip boşlukları doldurur. Bedenleri bozarak ruhları tedavi eden bir hekim, hayatlarına birlikte son vermeyi kararlaştırdıkları karısının “yoldaş” olmadığını öğrenen bir devrimci, küçük eylemlerin hukukuyla uğraşan bir avukat, konakla ilgili farklı zamanlara ait bir hikâyenin parçaları haline gelir. “Kalıpların dışındaki” öyküleriyle tanıdığımız Ferhat Özkan bu ilk romanında duvarların arasındaki insanı anlatıyor: İlk evi olan anne karnından ruhunu çevreleyen bedenine, koğuşlardan hücrelere, kurtarılmış bölgelerinden mezarına, hep duvarların arasındaki insanı… Hayatın bu sakin taraflarını daha önce öğrenemediğim için üzülüyorum. Çok sonraları, “Dolaylı evlerde dolaylı hayatlar yaşamışım meğer,” diye özetleyerek anlatıyorum Metin’e. “Konforlu hücreler, çatılı mezarlar, çok odalı koğuşlar.”

Refik Durbaş, Şiirin Gizli Tarihi’nde şiir gibi yaşayanların mahrem tarihlerini anlatıyor. Bizleri hayatın gerçekten büyülü olduğuna inandıran söz peygamberlerini… Onların aşklarını, dostluklarını, yüzünüze bir gülümseme nakşedecek öykülerini… Sözün hükmünün henüz yitmediği, şiirin “gül kuruttuğu” zamanlar… “Nâzım Hikmet’in affı için annesi Celile Hanım, bir imza kampanyası açmış, Galata Köprüsü üzerinde imza toplamaktadır. Birlikte içki içtikleri bir gecebaşını Vâlâ Nureddin’in göğsüne yaslayıp “Nâzımcığım hapiste” diye gözyaşı döken Yahya Kemal ise bir zamanlar sevip evlenmeye karar verdiği ve artık gözleri görmeyen Celile Hanım’ın önünden geçecek ve Nâzım Hikmet’in affı için imzasını vermeyecektir.”

Vizörden bakarken ve fotograf yapmaya çalışırken çaresiz bir hikâyenin içindesinizdir,diyen usta fotoğrafçı İsa Çelik, geçtiğimiz yıl yayımlanan Dur Gitme adlı kitabının ardından bir kez daha Taşeli platosu insanlarının öykülerini sözcüklerle yakalıyor. İnsan ve doğanın tek bir dili konuştuğu bu öykülerin atmosferinde, bitek bir coğrafyada yeşeren duyguların gücüne ve zor koşullarda verilen varolma mücadelelerine tanık oluyorsunuz. Çelik, yerel sözcüklerin zenginliğinden insan yüreğinin bilinmezlerine uzanıyor

Elif Ceren Pehlivan, erkek egemen dünyanın görünmeyen sınırlarında sıkışıp kalmış kadınların sessiz ama derin hikâyelerini anlatıyor. Mutfak tezgâhlarını yerleri bilmiş, yemek masalarından kalanları toplamış, evlerin pencerelerinin perdeleri arasından meydanlara bakmış kadınların hikâyeleri. Öykülerdeki kadınlar hem kendileriyle yüzleşiyor hem de özgürlüğün kıvılcımını içlerinde hissediyorlar. Yazar sade telaşsız ama bir o kadar da derinlikli anlatımıyla okurlarını, karakterlerinin seslerini çıkarabilme ve kendilerini bulma yolculuklarına tanıklık etmeye davet ediyor. Okuyacağınız hikâyelerdeki karakterler; hayatın acımasız gerçeklerini kabul etmek zorunda kalırken tüm yorgunluklara rağmen yeniden ayağa kalkabilmeyi, devam edebilmeyi içten bir sessizlik ve derin bir insanlık haliyle bize hatırlatıyorlar. “Yatağın üstündekilerin hepsini kucağıma alıp banyoya giriyorum, kapıyı kilitliyorum. Banyonun aynasında tekrar bakıyorum yüzüme, hiç kimse kadar yakın bana. Musluğu sola çeviriyorum, kırmızı işaretli tarafa. Kırmızı, sıcak demekti, anımsıyorum. Karnıma dokunuyorum. Parmaklarımla göbek deliğimin biraz altındaki izi buluyorum, yere paralel uzun kesiği. Anımsıyorum.”