Eserlere Göre Listeleme

Giriş Birinci Cihan Harbinden sonra Mondros Mütarekesi'nin imzalanması ile birlikte son Müslüman Türk Devletinin parçalanması hedeflenmiş ve Sevr antlaşması zorla imzalatılarak Anadolu'da işgal edilmek isten- ^ miştir. Bu durumu kabul etmeyip isyan eden şairlerimizin başında gelen Mehmet Akif, halkı aydınlatmak ve Milli Mücadele konusunda bilinçlendirmek için ilk önce Balıkesir Zağnos Paşa camiinde 23 Ocak 1920 Cuma günü bir vaaz vermiştir.1 Bu vaazını yayımladığı Sebilürreşad dergisinde de yayımlamış, bundan dolayı dergisi işgal kuvvetleri tarafından devamlı sansüre uğramış ve kendisi de takip altına alınmıştır. istanbul'da hizmet imkânı bulamayan Mehmet Akif, itibarlı ve yüksek maaşlı işini ve ailesini bırakarak 10 Nisan 1920 tarihinde Milli Mücadeleye katılmak üzere gizlice Ankara'ya doğru yola çıkmış, Büyük Millet Meclisinin açılışının ertesi günü 24 Nisan 1920'de Ankara'ya ulaşmıştır. Ankara'da hemen faaliyete geçerek 28 Nisan tarihli "Hâkimiyet-i Milliye" gazetesinde haber verildiği gibi, 30 Nisan Cuma günü Hacı Bayram Camiinde kürsüye çıkarak halka hitap etmiş, İstiklal Savaşı'na da Burdur mebusu olarak katılmıştır.2 Mehmet Akif'in, İstiklal Savaşı yıllarındaki hizmetleri arasında Kastamonu ve civarında yaptığı faaliyetlerin ayrı bir yeri vardır. İstanbul'dan Anadolu'ya gemiyle gönderilen silahların ilk durak yeri inebolu limanıdır. inebolu limanından alınan silahlar, kağnılarla, at arabalarıyla, atların ve eşeklerin sırtında Kastamonu'ya gelir, oradan Ilgaz dağları aşılarak binbir güçlükle Çankırı'ya ulaşırdı. Çankırı'da büyük kışlada toplanan bu cephaneler, Çankırılılar tarafından aynı vasıtalarla Kalecik üzerinden Ankara'ya ulaştırılırdı. Silah sevkiyatının yapıldığı bu yol tarihe "İstiklal Yolu" olarak geçmiştir3. "inebolu, Kastamonu ve Çankırı yolunun İstiklal savaşındaki önemi düşünülürse Akif'in bu bölgedeki halk üzerinde bilhassa durmasının sebebi anlaşılır. Bu yolun kapanması halinde Ankara'ya ikmal yapılması imkânsız olurdu."4 Mehmet Akif 4 Ekim 1920'de TBMM'ne başvurarak Kastamonu'ya gitmek için izin istemiştir. Meclis zabıtlarından ise Akif'in "Propaganda" için Kastamonu'ya gönderildiği yazılıdır. Konu ile ilgili Matbuat ve İstihbarat Müdürlüğünün yazısı şöyledir: "B.M.M. Riyaset-i Celilesine, Burdur Mebusu Mehmet Akif Bey'in berâ-yı irşad Kastamonu havalisine izam edilmesi mücih-i fevaid görülmüş, mumaileyh müftehî-i azimet bulunmuş olduğundan kendisine me'zûniyet i'tasiyle keyfiyetin heyet-i idareye tebliği istirham olunur, efendim.

Mehmet Âkif, idealleri olan mütefekkir bir şairdir. Bu cümle, Âkif’in fikrî ve edebî cehdini milletinin hizmetine seferber ettiği anlamına gelir. O, mensubu olduğu Osmanlı Devleti’nin can çekiştiği, bunun yanı sıra, diğer Müslüman toplulukların da birleşik hayattan kopup kavim-kimlik niteliğine büründükleri zorlu bir dönemde yaşamıştır. Böylesi felaketler çağının mütefekkir şairi olarak Âkif, milletinin bütün ıstıraplarını hissetmiş ve bunların giderilmesi için hiçbir fedakârlıktan kaçınmamıştır. Gerek yıkımlarla dolu bu sancılı yılların Âkif’i, gerekse bu yılların hemen akabinde başlayan yeniden kuruluş devrinin Âkif’i, ideal bir toplumun inşası için projeler üreten bir kanaat önderi, bir toplum lideridir. Hal böyleyken, Âkif’in, her yönüyle ve çok boyutlu araştırma ve incelemelere tabi tutulması, bu mesailerle ortaya çıkarılacak sonuçların, onun özlediği bir toplumun inşasında kullanılması önemlidir.

Bizim en büyük derdimiz cahil olmak! Bütün Müslüman dünyasının büyük açmazı bu afet. Onu yenmedikçe hiçbir ciddi ve şerefli netice elde edilemez. Bence İslam’ın büyüklerinin yapacağı tek şey, birer medeniyet ve irfan mücahidi hüviyeti içinde diyar diyar gezmek ve insanları aydınlatmak olmalıdır. Mehmet Akif Mehmet Akif, kendi sırça köşküne çekilip hayal hanesinde ürettiklerini pazarlayan, topluma ve onun değerlerine sırt çevirerek yaşamaya çalışanlardan değildir. O, gerçek bir sanatçı, fikir ve mücadele adamıdır. Mehmet Akif, hayatın her yerindedir. Hanri Benazus

Tiyatro Oyunudur