Eserlere Göre Listeleme

“Kız kardeşim 2-3 yaşlarındaydı. Adı Xece (Hacer). Bizi Ovacık’ta toplamış kafileler halinde Hozat üzerinden Elazığ’a götürüyorlardı. Yüzlerce belki binlerce insan. Yara bere içinde, aç susuz, perişan. Ben 13 yaşlarındaydım. Her şeyi bugün gibi hatırlıyorum. Subaylar güzel kız çocukları almak istiyorlardı. Kız kardeşim çok güzeldi. Bir subay kız kardeşimi annemden zorla almak istedi. Annem vermedi. Pertek köprüsüne geldiğimizde orada mola verildi. Aynı subay tekrar geldi ve annemden zorla aldı. Ağladı. Ne yaptıysa aldı. ‘Evlatlık alacağım. Ona bakacağım,’ dedi subay. Sadece kız kardeşim alınmadı tabii. Çok kız çocuğu alındı. Aynı zamanda amcamın kızı da alınıp götürülüyor. Amcamın kızının adı Tege idi.” Xece’nin, Tege’nin başına gelenler ‘münferit olay’ değil. 1937/1938 “Tunceli Harekâtı”ndan sonra çok sayıda kız çocuk ailelerinden alındı – kimisi zaten anne babasız kalmıştı. Yatılı okullara verildiler, bazıları da subaylara veya bürokratlara evlatlık olarak teslim edildi. Aslında 1926’dan 1950’ye kadar değişen yoğunluklarla süren bu uygulama, Dersim kırımının vahim cephelerinden biridir. Nezahat ve Kazım Gündoğan, yıllarca uğraşarak, sebatla, Dersim’in bu kayıp kızlarının izini sürdüler. Kendileriyle, yakınlarıyla konuştular. Bu kitapta, yüzü aşkın ‘vaka’ yer alıyor: Ailesinden, kökünden koparılmış insanların çile dolu hikâyelerinden parçalar… Annelerin çocuklarından, hatta bazen kendilerinden sakladıkları sırların hikâyeleri…

Ulu önder Atatürk, gerçekten de çocuklarımıza layığıyla öğretiliyor mu? İşte filmimiz de bu sorunun peşindedir ve kamera ilkokul 5. sınıfta okuyan bir grup çocuğun, Atatürk’ü daha iyi anlamaları için verilen ödevi inceleyen çocuk görüntüleriyle çekime başlar. Bu ödev onlar için Atamızın yaşamına ve Ülkemizin Kurtuluş öyküsüne yapılacak uzun ve öğretici bir yolculuk olacaktır. Bu yolculukta onlara önderlik edecek olan çocuklardan birinin ödüllü tarihçi 'Dede'sidir. Ama bu 'Dede' diğer tarihçilere hiç benzememektedir. O, tarihi sıkıcı bir geçmiş olarak anlatmaktan çok uzaktır sanki fantastik bir dünyanın tarihçisidir. Çocuklara "Büyük Kurtarıcı" Mustafa Kemal’in çocukluğunu, okul hayatını, askerlik kariyerini mümkün olduğunca gerçekçi aktarmaya kendini vakfetmiştir. Onları Kurtuluş Savaşı’nın en önemli cephelerine götürür, dünyada eşi görülmemiş bir direniş gösteren Türk halkının eşsiz kahramanlarıyla tanıştırır. Cumhuriyetin kuruluşuyla yoktan var edilen ülkenin emeklerini ve Ata’nın hayran olunası insani özelliklerini bazen canlandırmalar, bazen de tarihten gelen fotoğraf ve videolarla öğretir. Dersimiz Atatürk farklı bir Atatürk filmi olarak benzerlerinden ayrılıyor.

"Tanrı aşkına hemen gelin!" Hercule Poirot bu yardım çağrısını aldığında çok geç kalmış,milyoner Paul Renauld ölmüştü.Kurban, Merlinville'deki malikânesinin yanındaki golf sahasında, yeni kazılmış bir mezarın yanında sırtından bıçaklanmıştı. Şimdi ortada birkaç zanlı vardı: Kurbanın sırtındaki hançerin sahibi olan karısı, metresi ve kendisine öfke kusan oğlu... Her birinin gözü adamın mirasındaydı. Polis suçluyu bulduğunu düşünürken, Poirot'un hala kuşkuları vardı. İkinci cinayet onun ne kadar haklı olduğunu kanıtlayacaktı.

Hakkında çok şey bilindiği sanılan, aslında çok az şey bilinen tarihi bir şahsiyet... " Diyap Ağa'nın soyu nereden gelmektedir? " Dersim aşiretleri üzerindeki nüfuzu nedir? " Diyap Ağa ve Dersim aşiretlerinin Osmanlı ile ilişkileri nasıldı? " Ermeniler ile arasındaki sorun neydi? " Diyap Ağa'ya İngiliz ve Ruslar neden para teklif etti? " Milli Mücadele'ye katılmasının ve Mustafa Kemal'e yakınlığının sebebi neydi? " Dersim için neler yaptı? " Koçgiri ve Şeyh Said isyanlarına niye karşı çıktı? " Diyap Ağa'yı; kimler, niye hainlikle suçluyor? " Seyit Rıza ile arasındaki bağ… " O'nu kimler ve neden unutturmaya çalışıyor? " Yaşasaydı, 1938 Dersim hadisesi olmayabilir miydi? 1920'li yılların başında, Anadolu'nun birçok yerinde bölücü isyanlar varken O'nun: "Türklük tehlikeye düştüğü için Milli Mücadeleye katıldım"diyerek Mustafa Kemal'in yanında yer almasının; "vatan hainliğini cehennemlik bir suç"olarak gören düşünce yapısının derinliğini ve Dersim'e dair daha birçok sorunun cevabını bu çalışmada bulacaksınız. O'nun emperyalizme ve her türlü bölücülüğe karşı "Dersim'in gerçek cevabı "olduğunu göreceksiniz.