Yazara Gore Listeleme

Elinizdeki kitap son dönemde kamu kurumlarındaki usulsüzlük iddialarıyla ilgili olarak yazılmış en kapsamlı çalışma. Tek cümleyle özetlenecek olursa, bir Türkiye gerçeği!.. Büyük rakamların konuşulduğu, ilginç ilişkilerin döndüğü şaşırtıcı olayları adeta polisiye bir film izler gibi, bir solukta okuyacaksınız. Uğur Dündar. Sevgili kardeşim, dostum Murat Ağırel, “Yeni Türkiye’yi” pek güzel anlatan, Tevfik Fikret’in “Han-ı İştiha” şiirinde “çatlayıncaya kadar yiyen” tanımına cuk oturanları, devleti soyanları korkudan titreten bir kitaba imza attı: Şaki: Korumalı devlet soygunu! Eline sağlık kardeşim!.. Ümit Zileli. Okuduğunuz kitap bir sürecin hukuk devletinin olmazsa olmazı yargı sürecinin son halkası olan Sayıştay raporlarına yansıyan talan düzenini anlatmakta. Kim yapmış, nasıl yapmış, kimlerle yapmış, kimler görmezden gelmiş sorularının yanıtlarını kendiniz arayacak ve bulacaksınız. Celal Ülgen. Murat Ağırel zor ve az yapılan bir şeyi yapmış; Sayıştay raporlarını inceleyip araştırmış. Ama daha da önemlisi kamuoyundan ve TBMM’den kaçırılan raporları yazmış. Soygunlar hep oldu, olacak. Önemli olan soygunları araştıracak, sorgulayacak, denetleyecek ve sonunda adalete hesap verecek sorumluların ortaya çıkarılması ve caydırıcı mekanizmaların oluşturulmasıdır. Demokrasilerin farkı budur. Adaletin olmadığı, basın ve hukuk kurumlarının sessizleştirildiği dönemlerde bu kitaplar toplumun haykırışı ve gelecek için tarihe düşülmüş notlardır. Ceyhun İrgil. “Ben yaparım olur. Ben harcarım olur. Ben göz yumarım olur. Ben izin veririm olur” mantığının devlete hâkim olması. En başta da vatandaşın cebinden çıkan ve kimi zaman “katrilyonlara” ulaşan her bir kör kuruşun, muktedirler tarafından har vurulup harman savrulması, kimi zaman da peşkeş çekilmesi. Genç meslektaşım Murat Ağırel, Sayıştay dosyalarını didik didik ederek hazırladığı bu kitapta, işte “Yeni Rejim”in bu affedilemez arızalarından birini daha ortaya çıkarmaya yardımcı oluyor. Zafer Arapkirli.

“Şu camı açar mısın?” Ağzımdan çıktıktan sonra saçmaladığımı fark ettim. Ama söylemiştim bir kez. Güldü. “Bu cam açılmaz, ses yukarıdan dolaşarak sana gelecek.” İşaret parmağıyla önce kulağını gösterdi, sonra elini dudaklarına götürerek konuşmamamı işaret etti. Çok utandım, üzüldüm. Şeffaf camın bir duvardan daha kalın olduğunu gördüm. Az sonra ben özgürce çıkıp gideceğim. Çok çok, izleniyor muyum endişesi yaşarım. O, süre bitiminde zorunlu olarak, geldiği kalabalık, havasız, küçük pencereleri tepelerde koğuşuna dönecek. Pencere var da mendil kadar gökyüzü yok. “Bu cam açılmaz” derken neden gülmüştü? Düşünemediğime mi saflığıma mı? Gülebilmişti, onu güldürmüştüm. Belki de bir delikanlı olarak, dik durduğunu, bulunduğu yerin onu ezmeyi, örselemeyi, moralini bozmayı başaramadığını göstermek istemişti.

“Şu camı açar mısın?” Ağzımdan çıktıktan sonra saçmaladığımı fark ettim. Ama söylemiştim bir kez. Güldü. “Bu cam açılmaz, ses yukarıdan dolaşarak sana gelecek.” İşaret parmağıyla önce kulağını gösterdi, sonra elini dudaklarına götürerek konuşmamamı işaret etti. Çok utandım, üzüldüm. Şeffaf camın bir duvardan daha kalın olduğunu gördüm. Az sonra ben özgürce çıkıp gideceğim. Çok çok, izleniyor muyum endişesi yaşarım. O, süre bitiminde zorunlu olarak, geldiği kalabalık, havasız, küçük pencereleri tepelerde koğuşuna dönecek. Pencere var da mendil kadar gökyüzü yok. “Bu cam açılmaz” derken neden gülmüştü? Düşünemediğime mi saflığıma mı? Gülebilmişti, onu güldürmüştüm. Belki de bir delikanlı olarak, dik durduğunu, bulunduğu yerin onu ezmeyi, örselemeyi, moralini bozmayı başaramadığını göstermek istemişti.

Rusya’da ilk kez 1900 yılında Jizn dergisinde yayımlanan Çukurda, Çehov’un edebiyatçı kimliğine, ülkesinin toplumsal ve siyasi yaşamında son derece etkili bir şahsiyet olarak üstlendiği rolü de eklediği önemli yapıtlarından biridir. Yazar, dostlarına yazdığı mektuplarda “fabrika yaşamına ve çürümüşlüğüne dair”, “köylülerin yaşamıyla ilgili” bir öykü olarak tanımladığı eserini, ülkesinin farklı bölgelerinde görev yaptığı hastanelerde edindiği izlenimlerden ve Sahalin’de bulunduğu dönemde tanık olduğu gerçek olaylardan esinlenerek kurgulamıştır. 20. yüzyıl başında Rus toplumunda ortaya çıkan sosyolojik gerilimlere odaklanan Çehov, Ukleyevo bucağında yaşayan yoksul köylüler ile dükkân sahipleri ve fabrikatörler arasındaki derin uçurumu sorgular. Erk sahiplerinin bu uçurumu giderek derinleştiren tamahkârlığını ve ikiyüzlülüğünü, mujiklere yönelik vicdansız tutumunu mizahı da elden bırakmadan gözler önüne serer. Trajik ve sarsıcı bir finale doğru ilerleyen öyküde felaketlerin ve kötülüğün dozu giderek artar. Çukurda “karamsar” bakış açısı ve dolaysız mesajıyla zamanında hararetli tartışmalara konu olsa da, aralarında Lev Tolstoy ve Maksim Gorki’nin de bulunduğu birçok edebiyatçının hayranlığını kazanmış, “Rus edebiyatının bir mücevheri” olarak kabul görmüştü.