En Son Eklenenler

Halide romanının fonunu 19. yüzyılın kapanış yıllarının büyülü ve gizemli İstanbul atmosferi oluşturuyor. Bu roman, baskıcı yönetim altında bulunan bir halkın, Osmanlı kadınının çaresizliğinin bir hikayesi. Amarikan Kız Koleji'nin ilk Türk mezunu olan Halide Edip bu çemberi kıracaktır gerçi, ama geleneğin köklerinden de kopmayacaktır. Anadolu'nun doğurduğu değerlerden Elia Kazan'ın karısı olan Frances Kazan, hayal gücüyle kurduğu bu romanında Halide Edib'in çocukluk ve gençlik dönemini, Cumhuriyetle birlikte yok olan Osmanlı konak yaşamını, asude harem yaşantısının kuytu köşelerini, inaçlı bir toplumda Batılılaşmanın yarattığı çatışmaların yansımalarını derinden yakalıyor. Doğu ile Batının kaçınılmaz olarak birbirine zıt kutuplar olduğu görüşünü sorguluyor; her iki kültürü de tanıyan, özümseyen duyarlı bir Osmanlı kadınının zihninde, bu iki farklı dünyanın bütünleşip yeni bir değer yaratabileceğini düşündürüyor

“…Eldeki bu kitabın yazarı bir ‘Spinoza sarhoşu’dur. Evet bu çalışma tarafsız değildir; değer yargılarından muaf değildir; cinsiyetsiz değildir; gayrı şahsi bir dil ile yazılmamıştır; soğuk kanlı değildir… Spinoza benim için ‘nesne’ değildir; benim karşımda durmuyor; o, benim için bir tutku ve böylece eldeki kitap tutkulu bir dil ile yazılmıştır; bilgi ile olduğundan daha çok tutku ile yazılmıştır. Hatta bir kitap olmasından çok bir mektup gibi

“Kağnı serseri bir mayın gibi şehrin dışındaki kışlanın yakınına kadar gelmiş ve orada durmuştu. Hep birlikte koşmaya başladılar, önce askerler geldi kağnının yanına. Kimsesiz kağnıdan bir çocuk ağlaması geliyordu. Hızlıca kağnının arkasına geçtikleri sırada Saniye Teyze de kağnının yanına ulaştı. Yaşlı kadının ağzından “Elif” sesi boğuk bir çığlıkla çıkıvermişti…”

İdris Baluken bugün kitapçılarda yer alacak kitabını "İnsanlık adına onur ve umut mücadelesi yürüten bütün özgür tutsaklara…" ithaf etmiş. "Hapishanedeki beşinci kışımız bu. … Beş yıl boyunca ne yaptık sorusuna tek kelimeyle cevap vermem istenseydi, buna “yaşadık” derdim. Dışarda olmamız halinde nasıl yaşayacaksak, burada da öyle yaşadık. İki kelimeyle tanımlamama izin verilseydi “direnerek yaşadık” derdim. Mektubumu Sincan Hapishanesi’ndeki hücreden ruhunun çalkantılı sularına saldığı kâğıttan gemisiyle yapılmış bir yolculuk olarak görmeni isterim. Yoldaşının yol boyu gördükleridir yazdıkları. Yazmaya ara verdiğim saatlerde de adeta Sincan hapishanesindeki hücreme nakledilmiş gibi karşımda duruyordun. Kâh sohbeti derinleştiriyor, kâh bir yerlere gezmeye çıkıyorduk. Kırklar Dağı’nın sakinliğini huzur içinde seyredip, on gözlü köprünün altından Dicle’nin nazlı akışına birlikte baktık mesela. Munzur Gözeleri’nde Düzgün Baba’nın sitilinden dökülen süt köpüklerine dalarken karanlık basmadan Ana Fatıma’ya yetişip çıralarımızı yakmanın telaşına düştük. Tecrit yalnızlığını yerle bir eden en coşkulu mitingleri Lice’de, Gewer’de, Cizre’de gerçekleştirdik. Van Gölü’nün cennet güzelliğiyle, Ağrı Dağı’nın efsanevi heybeti avuçlarımızın içindeydi. Bingöl dağlarının rengarenk çiçek desenli yeşil giysisini giydiği bir bahar havasında “Feqiriye Çolik mı vira ne şına” türküsünü birlikte söyledik. Dışarıdayken defalarca planlayıp farklı gerekçelerle gerçekleştiremediğimiz Palu ve Gökdere köylerini aceleye mahal vermeden rahat rahat ziyaret ettik. Asi ve asil yangın yürekli insanlarımızla gürül gürül yanan teneke kuzinelerin başında sabahlara dek sohbet ettik. Közde patates ikram ettiler bize, tereyağı gezdirilmiş bol soğanlı kavurmalı loller, kömbeler, börekler de. Hani’de arabalarımızın bagajlarına ağzına kadar tandır ekmeği, pestil ve ceviz koydu yoksul köylülerimiz. İtirazlarımız kar etmedi. Piran’da, Dare Heni’de Şeyh Sait’i, Şeyh Şerif’i, Faqi Hasan’ı yad ettik. Peygamberler diyarı Riha’da yanık sesli çocuklar dengbej havasında öyle stranlar, klamlar okudular ki… Bu satırlar, kitabın girişinden. Böylece kitap başlıyor. İçindekiler Girizgâh: Keko Kuşu, Haberler Yalan Söylüyorsa, Yoldaşımla Hasbıhal, Muktedirin Kibri, Tarihin Terazisi, Yazmak, Yaşamak, Sanatın-Kitabın Gücü, Hep Hakikati Söylemek, Yaratma Sancısı, Zorba ile Vicdan, Sevgili Başkan, Yalan Olmadan Siyaset Olur mu? Hapı Yutan Amca,Yaşama Sevincini Damıtmak, Düşük İnsanlıklı Tipsiz Zindanlar, Asıl Suçlular, “Mahkum Mektubu”, Mahkum: İnsan, O Bavulda Ne Var?, Doğanın Cellatları, Ütopya?, Şarlatanlar Zamanı!, Adalet? Kimin Adaleti?, Kapatılmanın “Mantığı”, Diren Saz ile Söz ile, “Yeter ki Kararmasın”, Zulmün Bin Bir Çeşidi, Köpekbalığının Dişleri, Mizahı da Unutmayalım!, Bir Haysiyet Meselesi, Karın Çağrıştırdıkları, Heybeliada “Mahkumları”, “İndim Maden Ocağına”, Virüs Her Yerde, Son Söz: Direnerek Yaşadık.