Eserlere Göre Listeleme

"Şehir gerillası, kır gerillası, hareketlilik…Hareket, hareketlilik…" Bu sözcükler Marighella’nın kitaplarında sık sık geçer. Başarının ön koşuludur. 1968 Eylül’ünden itibaren şehir gerillasının faaliyet alanı, ülkenin en sanayileşmiş bölgesidir. Sao Paulo’daki lüks konutundan çıkarken CIA ajanı Amerikan yüzbaşısı Charles Chandler’in öldürülmesi, ordu kışlalarının ve Amerikan ticaret kurumlarının dinamitlenmesi, radyo istasyonlarının işgali ve devrimci yayın yapılması, Rio merkez hapishanesinden bir grup yoldaşın kurtarılması, ülkenin çeşitli zindanlarında hapsedilmiş onbeş militanı kurtarmak üzere Birleşik Devletler Elçisi Burke Elbrick’in güpegündüz kaçırılması, polis tarafından aranan ve pasaport verilmeyen bazı gerillaların Boeing 707’leri iki kez Küba’ya kaçırmaları en çarpıcı eylemler olarak kayda geçmiştir. Marighella giriştikleri eylemin sonuçlarını ele alıyor, inceliyor ve geliştiriyordu. Böylece “şehir gerillası”nın pratik el kitabı oluşuyordu. Teorik bir dizi doküman da, kır gerillasının başlaması hazırlığı ve şehirlerdeki savaş karşısında nasıl tavır alması gerektiği ile ilgili ilkeleri açıklıyordu. Bu çalışma sırasında Abraham Guillén’in Şehir Gerillasının Stratejisi adlı Uruguay devrimci hareketine yol gösteren kitabından da yararlanarak Şehir Gerillasının El Kitabı adlı çalışmasını kaleme almıştır. Bu başarılar, diktaya kökünden karşı olan, ancak bugüne değin uyutulmuş ve Komünist Parti’nin bürokratik sabrı ile uyuşturulmuş bulunan emekçileri, öğrencileri ve aydınları cesaretlendiriyor, onlara canlılık veriyordu.Bürokrasinin panzehiri gerilla savaşıdır diyordu. En önemli eserlerini gerilla mücadelesi üzerine vermiş olan Carlos Marighella, 4 Kasım 1969 yılında, 58 yaşında Sao Paulo’da polisin kurduğu bir tuzakta hayatını kaybetti.

Edebiyatımızda 'şehir yazıları'nın ilk örneğini, çoğu Malumat gazetesinde yayınlanan mektuplarla Ahmet Rasim vermiştir. Ahmet Rasim'in en büyük özelliği, yazılarını bir sohbet havası içinde yazması ve daha ilk cümleden okurunu kucaklamasıdır. Dönemin İstanbul'unu mekan, kültürel yapı, gelenekler, alışkanlıklar, insan ilişkileri gibi unsurlarla ele alan ve bütün zenginliğiyle yansıtan Ahmet Rasim, 'Şehir Mektupları'nda büyük bir gözlem yeteneği, kıvrak bir üslup, kendine özgü bir dil ve tadına doyulmaz yazılar ortaya koyar.

Bu kitapta yer alan yazılar taşralı bir hikayecinin yaşadığı şehri (İstanbul) tanıma yolundaki gayretlerinin mahsulüdür. On yıl boyunca İstanbul'u dolaştım, bu gezi izlenimlerini Zaman gazetesinde "Bir Demet İstanbul" başlığı altında yayımladım. Şehir Mektupları, bu tutkulu serüvenin bir sonraki aşamasıdır. Bu defa insan-şehir-mekan ilişkilerini okuyucularla paylaşan denemeler olarak vücut buldu. Şehrimizi tanımadan kendimizi, birbirimizi tanımamız zor. Hele sevmek büsbütün müşkül.