Eserlere Göre Listeleme

Dünya kamuoyunun gündemine Gülün Adı ve Foucault Sarkacı ile giren Umberto Eco'nun romanlarında ortaçağa sık sık yer verdiği biliniyor. Fakat ortaçağ üzerine sahip olduğu geniş bilgiyi kurgudan öteye taşıyan Eco bu sefer karşımıza ortaçağ tarihi uzmanı ve ansiklopedi yazarı olarak çıkıyor. Umberto Eco'nun danışmanlığında hazırlanan ve toplam dört ciltten oluşan Ortaçağ Ansiklopedisi'nin ilk cildi, "Babarlar, Hıristiyanlar, Müslümanlar" adıyla Alfa Yayınları tarafından yayımlandı. Umberto Eco bu kitapta, farklı disiplinlerde ortaçağ üzerine uzmanlaşmış isimlerle işbirliği yaparak; okuyucusunu sanat, tarih, edebiyat, müzik, felsefe, bilim ve teknik gibi başlıklar altında Avrupa uygarlığının söz konusu dönemdeki hikayesine doğru yolculuğa çıkarıyor. Kitap, Umberto Eco'nun ortaçağın ne olduğunu ya da kendi deyişiyle öncelikle ne olmadığını anlatan giriş yazısıyla başlıyor ve böylelikle kitaptan nasıl yararlanılması gerektiğinin ipuçlarını veriyor. Bu yazıda ortaçağın başlangıç ve bitim tarihlerini de tartışan Eco, dönemin yaygın kabuller (476-1492 yılları) itibarıyla en az 1016 yılı kapsadığını belirtiyor. Girişi izleyen bölümler klasik ansiklopedi formatında düzenlenmiş değil. 'Tarih' başlıklı ilk ana bölümde Laura Barletta'nın 'Giriş' başlıklı yazısını Filippo Carla, Paquale Rosafio, Massimo Pontesilli gibi önemli yazarların dönem anlatımları izliyor. İkinci ana bölüm olan 'Ekonomi ve Toplum'da kentler, ekonomi modelleri, ormanlar, evcil ve yabani hayvanlar, imalat ve loncalar, ticaret ve ulaşım yolları, limanlar, para, aristokrasiler, yoksullar, hacılar, yardım sistemi, din, savaş ve toplum, kadınlar, gündelik hayat ayrı bölümler halinde farklı yazarlar tarafından ele alınıyor. Üçüncü ana bölüm, Umberto Eco'nun giriş yazısıyla başlayan 'Felsefe', dördüncü ana bölüm 'Bilim ve Teknik', beşinci ana bölüm olan 'Edebiyat ve Tiyatro' kapsamlı biçimde işleniyor. Bunu; kentleri, mimariyi ve plastik sanatları da kapsayan 'Görsel Sanatlar' ve dansın dahil edildiği 'Müzik' izliyor. "Ortaçağ Roma İmparatorluğu'nun dağılma döneminde başlayıp, tutkal görevi gören Hıristiyanlığın yardımıyla, Latin kültürünü, imparatorluğu yavaş yavaş istila eden halkların kültürüyle birleştirerek; uluslarıyla, konuşmaya devam ettiğimiz dilleriyle vedeğişimlerden ve devrimlerden sonra bile olsa bizim olmaya devam eden kurumlarıyla günümüzde Avrupa dediğimiz yere hayat veren dönemdir" diyen Eco'nun okuyucusuyla söyleşircesine tutturduğu dili ve üslubu Leyla Tonguç Basmacı'nın çevirisiyle Ortaçağ'ı hem önemli bir başvuru (Tanıtım Bülteninden)

Roma İmparatorluğu’nun sonundan onbeşinci yüzyılın ortalarına kadar, Avrupa’nın ekonomik ve sosyal değişiminin nedenlerini inceleyen Ortaçağ Avrupa’sının Ekonomik ve Sosyal Tarihi, artık klasikleşmiş kaynaklardan birisidir. eseri çok kapsamlı bir Avrupa tarihi edisyonunun ağırlıklı parçalarından biridir. Ortaçağ konusundaki tartışmalara yaptığı katkı nedeniyle yazarın sağlığında İngilizce’ye çevrilen ve genişletilen eser, bu konudaki temel tartışma metinlerinden birisi haline gelmiştir. Kapitalizmi hazırlayan koşullar, kent ticaretinin nasıl şekil değiştirdiği, büyük nüfus hareketleri, paranın kendi içindeki dönüşümü ve bu dönüşüme etki eden faktörler, yüzyıllara yayılan bir iz sürmeyle ele alınır. Ekonomik hayattaki bu değişiklikler yalnızca bu alanla sınırlı tutulmayarak, kentlerin dönüşümü ve nüfus hareketleri de hesaba katılarak hatta kimi zaman bir ülkenin bir bölümü ayrıntılı incelenerek ortaçağlar tablosuna ilave edilir. Biricik bir ortaçağ algısına karşı Pirenne, sürekli olarak kendi iç değişiklikleriyle ortaçağlardan bahsederek konuyu nasıl bir derinlikle ele aldığını gösterir. Sadece ekonomik bir sistem olarak kapitalizmi değil, ekonominin kendisinin nasıl dönüştürüldüğünü de mükemmel bir şekilde ele alan bu klasik eseri, Uygur Kocabaşoğlu’nun özenli çevirisiyle yayınlıyoruz.

Ortaçağ felsefesi ve Hıristiyan teolojisi konularında uzman isimlerden olan profesör Alain de Libéra elimizdeki çalışmasında, Ortaçağ felsefe literatürünü baştan sona kat ederek, dönemin düşünsel atmosferine dair nitelikli bir rehber sunuyor. Libéra, Ortaçağ felsefesinin ana metinleri ile bu dönemde yapılmış Yunan, Arap, Yahudi felsefe çeviri ve derlemelerini; dönemin temel bilgi biçimlerini; Ortaçağ mantığının yeniliklerini; doğa felsefesinin bir bölümü olan Ortaçağ fiziğinin özgünlüğünü; dönem düşünürlerinin metafizik sorunlara yaklaşımını ve Ortaçağ’da psikoloji ile etik konularında yapılmış çalışmaları irdeliyor.

Belçikalı büyük tarihçi Pirenne, Ortaçağ konusunda dünyanın önde gelen otoritelerinden. Eserleri arasında özel bir yeri olan bu kitap, Batı Avrupa’da ekonomik canlanma ve kent uygarlığının doğuşunu ele alırken tüccar sınıfının oluşumu, toprak köleliğinin ortadan kalkışı, burjuvazinin doğuşu ve belediye kurumlarının ortaya çıkışı gibi süreçlere ışık tutuyor.