Eserlere Göre Listeleme

Osmanlı İmparatorluğu'nu çöküşten kurtarmak için çağdaşlaşma yolunda önemli adımların atıldığı, siyasal kargaşaların yaşandığı bir dönemde, kişisel ya da sınıfsal çıkarlar ardında koşmamış, yalnızca memleketini, halkını, özelilkle yoksulları, ezilenleri düşünmüş, onların derdini kendine dert edinmiş, hiçbir zaman boyun eğmemiş, "fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür" bir şair. Deneme yazarı- eleştirmen Mehmet Fuat, Tevfik Fikret'in yaşamını, sanatçı kişiliğini, dünya görüşünü ayrıntılı biçimde ele alıyor; yapıtlarını inceleyerek, siyasal ve toplumsal etkinliklerini değerlendiriyor; ayrıca değişik düşüncelerdeki sanatçıların şairle ilgili görüşlerini özetliyor. Tevfik Fikret'in şiirlerinden yapılmış bir seçki, kaynakça, bugünkü dile çeviriler, sayfa altlarında açıklamalar ve bir sözlükçe ile birlikte...

Mehmet Kaplan’ın 1943 yılında sunduğu doçentlik tezi olan Tevfik Fikret adlı bu eserin ilk baskısı 1943’de yapılmış; 1971’de ise genişletilerek ikinci baskısı yayımlanmıştı. Servet-i fünun edebiyatının en önde gelen şairini bütün cepheleri, özellikle eseri ve şahsiyeti ile tanıtan kitap, yıllardan beri üniversitelerimizde okutulmakta; Tevfik Fikret ile beraber Servet-i fünun şiiri için de daima başvurulan bir kaynak eser olarak değerini korumaktadır. Devrinde olduğu kadar ölümünden sonra da gerek şahsiyeti, gerekse şiirleri ile Türk düşünce ve edebiyat dünyasını etkilemiş olan Tevfik Fikret’in, sanat-şahsiyet münasebetleri bakımından incelenmesi, Türk şiiri ve kültürü ile uğraşanların ilgisiz kalamayacakları bir meseledir. Bu sebeple Tevfik Fikret’i, konuya yakınlık duyanların el altında bulundurmaları gereken bir eser olarak sunuyoruz.

Peygamberlerin insanlara gönderiliş nedeni de Tevhid hakikatını hatırlatmak olup, insanlar bu mutlak hakikata inanmaya ve ona göre yaşamaya çağırılırlar. Bu davetin özü ise La ilahe illallah çağrısıdır; "Andolsun ki her ümmete " Allah'a kulluk edin, tuğutlardan kaçını" diye emreden peygamberler göndermişizdir." (16/36) İşte!.. Allah sizin Rabb'ınız. O'ndan başka ilah yoktur. Her şeyin yaratıcısıdır. Böylece O'na kul olun." (6 / 102) Bazı hadiselerde "Vahhedallah " (Allah'ı tevhid etmek) anlamıyla geçen Tevhid, Kur'an kapsamında Allah'ı bir tek ilah olarak kabul etmek ve sadece ona ibadette bulunmak anlamına gelmesine karşılık (11 / 50, 61, 84; 12 / 40; 21 / 25 ; 59 / 22 - 24 ...), sonradan değişim sürecinde anlamlar kazanmaya ve bu arada ulühiyyet boyutunu kaybederek, genellikle "Allah olduğunu" kabul etmek anlamlarına gelmeye başladığı görülür. Bundan da anlaşılacağı gibi değişimin temelinde, özelikle temel kavramların anlamlarının, aslına oranla farklılaşması vardır. Elbetteki değişimin mahiyetini anlamak için önce asıl olanı bilmek, buna bağlı olarak da değişimin neden olduğu sonuca giderek aradaki farkı belirlemek gerekir. Zira ancak böylelikle neye, nasıl inanıldığı ve bu inancın doğru olup olmadığı anlaşılabilecektir. (Arka Kapak)