Eserlere Göre Listeleme

Din, her insanın kendi özeli olarak kabul edilmelidir. konu"din" olduğunda sosyalistlerin tavrı budur. Oysa bu tavır, birtakım yanlış anlamaların kaynağı olmaktadır; bunu engellemek için bu sözcüğün sosyalistler için anlamını kesin olarak açıklamak zorunludur. Devlet açısından ele alındığında "din" konusunun, her insanın kendi özeli olarak kalmasını isteriz. Ancak, partimiz açısından ele aldığımızda dini insanın kendi özeli olarak görmeyiz. Dinin devletle herhangi bir şekilde ilişkilendirilmemesi, dinsel kurumların gücünü devletten ve hükümetten alan yetkileri olmaması konusunda ısrarlıyız. Diz konusunda herkes özgürdür. Herkes dinini seçmek ve istediği gibi ibadet etmek konusunda özgürdür. Aynı şekilde herkesin bir din seçmeme yani dinsiz olma özgürlüğü de vardır. Bir kural olarak sosyalist olmak gibi ateist olmak da özgür olmalıdır. Yurttaşlar arasında dini inançlar gerekçe gösterilerek negatif veya pozitif ayrımcılık yapılmasına izin verilemez. Bu nedenle resmi belgelerde bir yurttaşın dininden sözedilemez. Kiliseye ve diğer dini kurumlara devlet yardımı yapılması düşünülemez ve herhangi bir şekilde bu kurumlarda devlet görevlilerinin istihdam edilmesi ve onlara ödenek verilmesi düşünülemez. Bu kurumlar, tamamen devlet kurumlarından bağımsız olarak var olabilirler. Ancak ve ancak, bu kurumlar tamamen bağımsız olduklarında ve sadece aynı düşünceye inanan insanlar tarafından bağımsız bir kurum olarak korunduğunda, eski yasalarımızda ve eski hukuk kitaplarımızda yer aldığı şekliyle, kilisenin çara, Rus yurttaşların ise kiliseye feodal bağımlılıklarının sürdüğü, dini yasaların korunduğu ve uygulandığı, insanımızın dini nedenlerle cezalandırılabildiği ve yine insanımızın özgür iradesinin sürekli küçümsendiği, kilisenin bir şekilde devletten nem alandığı, utanç verici bir geçmişe son verebiliriz.

Modern hayatın anlamı ve doğasını ortaya serme yolunda katkıda bulunmuş büyük düşünürlerin tümü -Hegel, Marx, Weber, Durkheim, Freud, Spencer, Tylor- dine asli ve sürekli bir ilgiyle yaklaşmışlardır. Onların çalışmalarının çoğu, dinin kökenini ve işlevii açıklamaya adanmıştır. Bu önemli, kapsamlı, akademik kaygılarla da yüklü, ama jargondan uzak ve rahat okunabilir eserinde, Brian Morris, söz konusu öncü düşünürlerle onları izleyen tanınmış pek çok sosyal bilimci ve kuramcının -Jung, Malinowski, Radcliffe-Brown, Eliade, Levi-Strauss, Evans-Pritchard, Douglas, Turner, Geertz, Godelier- dinsel fenomenlerle ilgili açıklamalarını değerlendirmeye ve tartışmaya açıyor. Aynı zamanda antropologlar tarafından dini anlama ve açıklama yolunda işlerlik kazandırılmış pek çok kuramsal stratejiyi; evrimci, işlevselci, sembolik, yorumcu, yapısalcı, psikolojik ve Marksist yaklaşımları da doyurucu biçimde açımlıyor.

Bir müslüman nelere inanır, neler yapar? İslamiyet insanlara nasıl tesir eder? Müslüman ferd ve müslüman cemiyet nasıl olmalıdır? İslam, bütün zamanların ferdleri ve cemiyetleri için, onları dünyada mutlu edecek esasları kendinde toplamıştır. İslam, cemiyet dinidir. Allah'ın, insanlara buyurduğu vazifelerin en şahsi olanında bile, cemiyet hayatını düzenleyecek bir özellik bulunur. Müslüman, yalnız başına ve kendi zevk ü safası için yaşayamaz. İnsanlardan uzak ve gizlice yapılan ibadetlerin hiçbiri, cemiyet içinde, din kardeşleri ile beraber yapılanlardan daha makbul değildir. Müslüman, daima "amel-I salih"I yani "güzel, doğru, iyi ve yerinde yapılan ibadeti" aramak ve bulup yapmak zorundadır. Dinin ruhu budur. Amel-I salih, yere ve zamana göre değişir. Din kardeşlerinin ve cemiyetin ihtiyaçları, zamanın icapları bunu tayin eder. Soğuk su ikramı kışın değil yazın bir amel-I salih olur. Parası olan için amel-I salih, zenginlere ziyafet vermek değil, yoksulları doyurmaktır. Din kardeşleri ihtiyaç içinde iken tekrar tekrar hacca gitmek amel-I salih olamaz. Dini yapmaya çalışmak, muhtaçlara el uzatmak, en büyük nafile ibadettir.