Eserlere Göre Listeleme

Karartma Geceleri 1944'lerin İstanbul'unda, Alman faşizminin azgınlaştığı, dünyayı ateşe veren savaşın kapımıza dayandığı günlerde, hakkında iki tutuklama kararıyla İstanbul sokaklarına sığınan bir devrimcinin serüven dolu yaşamını anlatıyor. Karartma Geceleri, Rıfat Ilagaz'ın anılarından kaynaklanır ama, bir anı-roman değildir. Anılar harmanlanıp bir zaman kurgusunda yeniden oluşturulmuştur. Yurdumuzda ve uluslararası yarışmalarda birçok birincilik ödülü alan Karartma Geceleri'nin filmi de romanı kadar büyük bir ilgi görmüştür.

Rıfat Ilgaz, ilk defa Milli Eğitim Bakanlığı tarafından öğrencilere tavsiye edildi. Özellikle Hababam Sınıfı ile ünü sınırlarımız ötesine taşan Ilgaz'ın şimdiye dek hiçbir yapıtı devlet okullarında okutulamıyordu. Bakanlıkça Eylül 2004'te açıklanan listeye Karartma Geceleri de alındı. Bugün her yerde, bütün otoritelerce Türk Klasikleri arasında sayılan kitaplarıyla Rıfat Ilgaz adı şimdiye dek sansürlü yazarlar arasındaydı. Hiçbir kitabı devlet okullarının kütüphanelerine giremiyordu. Öğretmen ile öğrenci arasındaki yapmacık sevgi-saygı ilişkisini, kopyayı ve ezberi mizah yoluyla yeren Hababam Sınıfı romanı, İngiltere'de ders kitabı olarak okutulurken ve Tokyo Üniversitesi'nce tiyatro oyunu sahnelenirken, Türkiye'de okullara girmesi yasaktı. Rıfat Ilgaz imzasından dolayı. Bugünse, Karartma Geceleri romanıyla serbest. Peki nedir Karartma Geceleri'nde anlatılan? İkinci Dünya Savaşı'nın sınırlarımıza dayandığı 1944 yılında baskın tehlikesine karşı geceler karartılmaktadır. Karartma Geceleri, Mustafa Ural adlı öğretmenin, ikinci şiir kitabı Sınıf'tan dolayı hakkında çıkartılan tutuklama kararı sonrasındaki kaçış serüveninin öyküsüdür. Attilâ İlhan'ın 'Fedailer Mangası'nın demirbaşı' olarak adlandırdığı,1940 Kuşağı'nın toplumcu-gerçekçi şairlerinden Rıfat Ilgaz'ın kendi yaşadıklarından yola çıkarak yazdığı Karartma Geceleri, bir anı-roman değildir; yazarın, anılarını yeniden bir zaman kurgusuna yerleştirmesiyle ortaya çıkmıştır. Romandan uyarlanan, yönetmenliğini Yusuf Kurçenli'nin yaptığı ve Tarık Akan'ın başrolünü oynadığı Karartma Geceleri filmi de, ülkemizde ve uluslararası yarışmalarda birçok birincilik ödülü alarak büyük bir ilgi görmüştür. Karartma Geceleri, Türkiye'nin aydınlığı arama çabasına yol gösteren önemli bir başyapıttır.

María Dolz her sabah işe gitmeden önce kahvaltı ettiği kafede adeta onun için bir mutluluk timsaline dönüşen evli bir çifti gözlemlemeye başlar. Bu, onun için, sabahlara neredeyse daha kolay başlamanın bir yolu olmuştur. Ta ki uzun bir süre bu gözlemlerine ara vermek zorunda kalıp adamın bir meczub tarafından öldürüldüğünü öğrendiği güne kadar... Derken kendiliğinden gelişen bir ilişki María'nın cinayetin ayrıntılarından haberdar olmasını sağlar... Sarhoş edici bir sevda, birbiri ardına patlak veren kah sevindirici kah üzücü olaylar, cömertlik ve bencillik halleri, cezasız kalma, ölenlerin hayatımızda yer işgal etmeyi sürsürmesi, hafıza, mutlak hakikatin bilinemezliği: Marías'ın en oyunbaz romanlarından biri olan Karasevdalılar'ın muammalarından bazıları. İnsan ilişkilerinin görünenin altında yatan karmaşık yapısına işlenmiş muammalar... "Ustalıkla yazılmış bir roman." -Alberto Manguel - "Karasevdalılar, cinayet romanı gibi görünen metafizik bir keşif gezisi." -The Spectator- (Tanıtım Bülteninden)