En Son Eklenenler

"Bir oyun oynayacağız, bu da sana bir davetiye..." Edebiyat kimileri için tehlikeli bir oyundur, kimileri içinse yolları çatallanan bir bahçe. Yazarın hayalinde kurduğu dünyalar yavaş yavaş okurun zihnine sızar ve onu değiştirir. Oyuna katılan okur için mucizelerle dolu o bahçede gezinmek eşsiz bir deneyimdir. Borges’in ayak izlerinde yürüyen, Kafka’nın atmosferini soluyan, Atay’ın ironisiyle acı acı gülümseten ama aslında sadece kendisi olan öykülerinde okuru oyuna davet ediyor yazar. Kurmaca yazarlığında yetkinliğini önceki kitaplarıyla kanıtlamış olan Yekta Kopan, oyunlarla, göndermelerle, dipnotlarla, kolajlarla, parodilerle yaptığı yolculuğun seyir defterini sunuyor Karbon Kopya’da. Öykünün sınırlarını sorgulatan metinler-arasında hatta türler-arasında bir maceraya dönüşen bir yolculuk bu. Yalın bir üslup, zekice bir kurgu ve tüm bunları harmanlayan içtenlikli bir anlatım. Kitaba dönelim. Hatta sizce sakıncası yoksa kitabın içine girelim.

Kot pantolonlu yönetici kitabının yazarı dr. Murat Toktamışoğlu bu kez, Standart Hayatlara Hapishanesinden kurtulmanız için bir kaçış planı hazırladı. Plana göre, önce hayatınızın üstünü kaplamış tozları siliyor ve ruhunuzun derinliklerine doğru bir kazıya girişiyorsunuz. Tünelin sonuna geldiğinizde gözünüzü mavi bir ışık alacak, endişelenmeyin. Bu, gökyüzünün özgür mavisi. Daha önce hiç bu kadar mavi ve canlı görünmediyse gözünüze, herhalde kusur onun değil. Sonra tünelden çıkıyor, üstünüzü başınızı, doğru ve değerli bildiklerinizi değiştirip Özgür Ruhlar Pastanesinde kendinizle buluşmaya gidiyorsunuz. Unutmayın, tam Bülent Ortaçgil çalmaya başladığında, garsonu çağıracak ve kendinize yeni bir hayat ısmarlayacaksınız. Plan bu kadar basit. Tek zorluk, bu planda mahkumun da gardiyanın da, müşterinin de garsonun da, güçlünün de zayıfın da aynı kişi olması...

18. yüzyılın son yıllarında Napolyon Bonapart komutasındaki Fransız birliklerinin Mısır’ı işgal etmesi, gelişen süreçte Mısır’ın batı toplumları tarafından tanınması popülerliği yanında, belki de bilimsel açıdan en ilgi uyandıracak kültür olmasının ilk adımını oluşturur. Her nekadar bu sefer sırasında Fıransızların inşaat ettikleri geçici kale ve ordugâhlarda yapı malzemesi olarak kullanılan taşların antık mısır eserlerinden sökülmesi ciddi bir tahribat yaratmışsa da aynı zamanda ordu bünyesindeki araştırmacıların çalışmaları Mısır’ın batı dünyasında bilinirliğini ciddi bir biçimde arttırmıştır. Hatta bu inşa faaliyetlerinde bulunan üç dilli Rozetta taşı, Mısır yazısının çözümünde temel referans olmuştur. Bugün başta Avrupa ve Amerika olmak üzere dünyanın birçok büyük müzesinin en büyük kolaksiyonlarını Mısır eserleri oluşturur. Taşınabilen en görkemli ve etkileyici maddi kültür kalıntıları 19. yüzyıldan itibaren yoğun bir biçimde Batı müzelerince satın alınmıştır. Mısır popüleritesini tabiiki günümüze bıraktığı maddi kültür kalıntılarına borçludur. Oluşturulan mistik ve gizemli Mısır, popüler kültür için daima vazgeçilmez malzemeyi oluşturmuştur. Piramitlerin uzaylılar tarafından yapılmasından tutun da mumyalanmış cesedin öğütülmesiyle oluşturulan karışımların afrodizyak etkisi olduğuna dair tıbbi yaklaşımlar... Aslında Mısır uygarlığının temel niteliğine ve ürettiği kültüre baktığımızda öteki dünya, ya da ölümden sonraki yaşamı düzenlemek için gündelik yaşamını biçimlendiren, bir nevi ahirette iyi yaşayabilmek için dünyevi hayatı kurgulayan bir toplum görürürz. Ancak bu Mısır’ın bize bıraktığı ve daha çok krali nitelikteki mezar anıtları, tapınak ve heykeller ile yine bunlarla organik ilişki içinde olan hiyeroglif yazı söyler. Mısır halkının aynı endişeleri ne ölçüde taşıdığını bilemiyoruz. Mısır’ın tarihini, kültür ve sanatından izole ederek, eski Mısır yazıtlarından, uluslararası kaynak ve antik kaynaklardan yazmak tarihsel sürecini anlamamaızı imkânsız kılar. Bu nedenle bu çalışmada tarihsel süreç ile birlikte Mısır’da dönüşen, mimari, heykel, sanat, yazı vb. gibi kültürel unsurlar da kronolojik veya dönemsel olarak ele alınmıştır. Ders niteliğindeki bu çalışmalarda görece karmaşık olan ve uzun bir kronolojik süreci kapsayan Mısır Tarihi’nin daha anlaşılır kılınması için görsellerden sıklıkla yararlanılmıştır. Bazı tarihsel olaylar bilimsel tartışmalarına girilmeden genel kabul gören biçimiyle verilmeye çalışılmıştır. Yine tarihleme veya kralların saltanat süreleri konusunda kimi çakışmalar olabilmektedir. Kullanılan kaynakların da belli bir standart vermemesi, metin içinde verilen bazı tarihlerde farklılıkların doğmasına neden olmuştur.

Ben nasıl savaşılır bilmiyorum. Tek bildiğim hayatta kalmak! Renklerden Moru önemini her daim koruyan bir Amerikan romanı. — Newsweek Müthiş dokunaklı… — The New York Times Book Review Erkek egemen bir dünyada siyahi olduğu için de ayrıma uğrayan Celie’nin yaşadıkları o kadar ağır ve utanç vericidir ki, bunu yüksek sesle Tanrı’ya bile söyleyemez, sadece yazarak anlatır. O ağır hayatın içinde tecavüz, şiddet, çocuk yaşta evlendirilme, çok çalışma vardır. Sevgi ile zulüm, inanç ile kötülük iç içedir. Ancak bir gün Celie, kendi gücünü ve içindeki neşeyi keşfettiğinde dönüşümü de başlar. Alice Walker’a 1983 yılında Pulitzer Ödülü kazandıran Renklerden Moru, her biri birbirinden dirençli kadınların yanı sıra, kendi ezilmişliklerinin acısını kadınlardan çıkaran erkeklerin hikâyesiyle de zenginleşen bir roman.