En Son Eklenenler

“Beni öldürmezseniz şayet, siz bir katilsiniz” diye sayıklıyordu ölmeden önce Kafka, tıp öğrencisi arkadaşı Robert Klopstock’tan bir doz daha morfin isterken. Başucunda Dora Diamant da bulunuyordu. Bu sırada kız kardeşi Ottla Kafka Prag’da iyi haberler beklemekteydi. Yazarın ölümünden sonra Robert Avrupa’yı terk edip New York’a yerleşir ve tüberküloz mütehassısı seçkin bir cerrah olur; Kafka’nın bazı yapıtlarını borçlu olduğumuz Dora, Nazilerin yaptığı soykırımdan ve sonrasında Stalin zulmünden kaçıp İngiltere’ye sığınır; Ottla ise Theresienstadt toplama kampında kardeşi Franz’ın altmışıncı yaş gününü kutladıktan sonra bir grup Yahudi çocukla birlikte gaz odalarında can verir. Doktor ve yazar Laurent Seksik Franz Kafka Ölmek İstemiyor’da Kafka’nın hayatındaki bu üç önemli insanın birbirleriyle kesişen hayatlarını Kafka’nın son yıllarının, ayrıca günlüklerinin ve mektuplaşmalarının da izini sürerek anlatıyor. Franz Kafka Ölmek İstemiyor her satırından yalnızlık ve Kafkaesk duyguların damladığı bir roman.

Khalkedon’un gerçek körü, her bilgiyi bilen kâhini, Gölgenin gücü yoktur, dedi. Gölgenin gücü yoktur. Işık yoksa gölge de yoktur. Suçu ışıkta arayın. Yanlış ondadır. Aslında sur da yoktur. Sur, sözdedir. Suru sözde arayın. Surun kapıları sözle açılır… Mehmet Zaman Saçlıoğlu, Sur ve Gölge’de ışık-karanlık, ölüm-ölümsüzlük gibi karşıtlıklar üzerine kurulu üç öykü sunuyor. Işık-gölge, geçmiş-şimdi gibi birbirini var eden kavramlarla örülmüş öyküler, III. Selim’in Suzidilara Peşrev’inden Apollon ve Daphne’nin hikâyesine, İsrafil’in surundan Hızır Aleyhisselam’a, tarihi, dini ve mitolojik unsurları barındıran zengin içeriklere sahip. Kitaba ismini veren ilk öyküde, kenti koruyan surların içinde İmparator Zenon’a ölüm getiren gölge, bu sefer Ömer ve Karin’le beraber kapıyı açacak sözleri de boğuyor. İlk öykünün karanlığından sonra ikinci öykü, güneşli bir günün getirdiği mutlulukla kurgulanan ütopya ülkesi İstlantis’i anlatıyor. Son öyküde ise Hızır’ın, Geceni sesten uzak tut uyarısıyla geliyor bilinmez olan. Sur ve Gölge, kurgu ile gerçeğin, yazgı ile rastlantının, ilaç ile zehrin, hayır ile şerrin Kumkapı, Moda ve Antakya’da fantastik bir yolculuğu…

“Değerli halkbilimi araştırmacısı A. Haydar Avcı'yı ilkin “Köroğlu Ayaklanması” adlı çalışması ile tanıdık. Onun ardından daha olgun bir eserle çıktı karşımıza: “Zeybeklik ve Zeybekler”. Özellikle bu ikinci kitap, hem araştırma yöntemi hem de derlediği malzeme bakımından değerli bir halkbilimci ile karşı karşıya olduğumuzu gösterdi. Şimdi onun Pir Sultan Abdal üzerinde yeni bir çalışması ile karşı karşıyayız. Uzun yıllar önce Pir Sultan üzerine çalıştığım için onun bulduğu yeni belgeleri ilgiyle izledim. Avcı bu kitabına büyük emek vererek ilkin sayısı 500’ü aşan Pir Sultan şiirlerinin hepsini dikkatle taramış. Sonra bunları devrin siyasi ve sosyal ortamına yerleştirmiş. Bu büyük emek bize Pir Sultan’ın hayatı, büyük kavgası ve asılması üzerinde yeni ve sağlam bilgiler sunuyor. Avcı özellikle bizim bilmediğimiz 1560’da Sivas beylerbeyiliğine atanan bir Hızır Paşa’nın varlığını ortaya koyarak Pir Sultan’ın ölümünü benim tahmin ettiğimden 30 yıl geriye alıyor. Bunda haklı. Kitabın başka bir değerli yanı Pir Sultan’ı devrin Kızılbaş ayaklanmaları içine başarı ile yerleştirmesidir.” Prof. Dr. İlhan Başgöz “Yazarın adı, adı güzel Ali Haydar Avcı. En son eseri neredeyse bin sayfa ‘Osmanlı Gizli Tarihinde Pir Sultan Abdal ve Bütün Deyişleri.’ Ali Haydar Avcı cana sordum, ne kadar zamanını almış bu müthiş araştırma, bu müthiş kitap? Yirmi yılı geçmiş çalışması. Ali Haydar Avcı canın bu müthiş çalışmasını biz okurlara ulaştıranlara ferade ferade selam ederim. Elleri yürekleri dert görmesin derim. Sözlük, belgeler, resimler, minyatürler kitabı daha da zenginleştirmiş. Tanış olmanın mutluluğunu duyduğum saygın halkbilimi araştırmacısı Ali Haydar Avcı canın “Köroğlu Ayaklanması”, “Zeybeklik ve Zeybekler” yapıtlarını da öperek okumaya başlamıştım. Her okuyanın elinde ve evinde olması gereken bir yapıt daha ondan, Osmanlı Gizli Tarihinde Pir Sultan Abdal…” Fikret Otyam Pir Sultan Abdal, halkbilimi çalışmalarında olduğu kadar siyasal bilincimizin de önemli figürlerinden birini oluşturuyor. Elinizdeki bu çalışma, Pir Sultan'a dair bugüne kadar yapılmış araştırmaların en kapsamlısı. Ama bu çalışmayı öncekilerden daha önemli kılan asıl özellik, bizi, konuya ilişkin bugüne kadar yapılmış tüm çalışmaların düzeltilmesi gereksinimi ile karşı karşıya bırakmasıdır. Çalışmanın bir diğer önemi ise; halkın bu büyük ozanının gözündeki niteliğiyle, Osmanlının bizi tanıştırılmasıdır.

Kadınların özgürleşmesi, Fransız Devrimi’nin ardından iki farklı yol izledi: İlki medeni kanuna, yurttaşlık haklarına, eğitime, çalışma hayatına, bireysel sorumluluğa ve toplumsal özerkliğe dair yeniliklere kapı aralarken, ikincisi yaratmaya, düşünmeye ve yazmaya dair entelektüel-sanatsal alanları erkeklerle paylaşma özgürlüğünün yolunu açtı. Geneviève Fraisse etkileyici çalışması Tarihin Devamı’nda işte bu ikinci yolun izinden giderek kadınların var olma mücadelesine değiniyor. Cinsel kimlik veya toplumsal görünürlükle sınırlı kalmadan, yaratımı önceleyerek yapıyor bunu. Ve yüksek sesle haykırıyor: “Eşitlik aynı zamanda yeni estetik ve entelektüel biçimler bulma özgürlüğüdür.”