Yazara Gore Listeleme

çevirisi.c Cevevre Gölü Vakasını Zeyyad Selmoğlu; Herkesin Dostu Anton'u Muzaffer Reşit: çevirmiş. Konusu kitabın arkasındaki yazıyla değiştirilebilir. Şöyle ki; Bu kitapta Zweig'ın iki uzun hikayesini bulacaksınız.Birbirinden çok farklı gibi görünen konularında, dikkat edilirse bir bakıma büyük bir yakınlık fark edilir. İkisinde de kişi farkında olmadan kendinde bir mesleğe karşı büyük bir istidat keşfeder.Biri yankesiçilikte, öteki dünya şampiyonlarını yenecek kadar satranç oyununda ustalık gösteren bu kişiler meslekten değillerdir .Sadece tesadüflerin veya bilinmez bir kuvvetin etkisi altında istidatlarını açığa vurmuşlardır. İnsan karakterlerini tahlilde eşsiz bir kudret gösteren Zweig bu iki kaderin tasvirinde tam başarıya erişmiştir.

"Kendi ustalık sınırlarını aşmış her sanatçının on parmağında on hüner vardır. İsterse hünerlerden birine, birkaçına daha el atabilir ve o kolda da başarılı olabilir. Gülriz ne kadar tiyatro ustasıysa o kadar da yazı ustasıdır. Gülriz yıllar önce anılarını yazmıştı, o anıların Türkçesi usta bir yazarın Türkçesiydi. Gülriz'in anılarını okuyanlar onun yazı biçimine hayranlıklarını dile getiriyorlardı. Böyle bir dil ustalığı ancak usta bir yazardan beklenebilirdi. Ben her zaman Gülriz Sururi'den böyle bir dil beklerdim, çünkü o her koşulda dili güzel kullanıyordu. Buna karşın gene de anılar beni şaşırtmıştı. Bir de Gülriz'in gözlem gücü, bir de anımsama gücü onun kitaplarını bir sanat yapıtı durumuna yükseltiyordu. Ülkemizde son yıllarda epeyce anı yazıldı; Gülriz Sururi gibi hiç kimse anılarını bir sanat yapıtı durumuna getiremedi. Onun gözlemleri yaşamın sağlam gerçekleriydi. O her hikâyeyi yeniden yaratmıştır. Bence bir hikâyeyi, bir gerçeği yaratmadan özsel gerçeğe varamazsın. O anılar da usta sanatçının süzgecinden mutlaka geçmelidir. Gülriz nasıl sahnede yaratarak gerçeğe ulaşıyorsa, yazında da yaratarak özsel gerçeğine varıyor. Gülriz Sururi gittikçe de ustalaşıyor; tam sırası, ondan böyle çok olağanüstü yapıtlar bekleyebiliriz. Gülriz gibi çok yaratmış, çok insan görmüş, çok dünyalar yaşamış bir sanat kişiliğinden daha başka anılar, daha başka dünyaları anlatan sanat yapıtları bekleyebiliriz. Büyük sinemacılar, yazarlar, tiyatrocular, müzikçiler böyle sanat gücüne erişmiş anılar, gözlemler, dünyalar yaratmışlardır. Gülriz'in yeni anılar kitabını kutluyorum. Gülriz'in yeni kitabını okuyanlar mutlu olacaklardır." -Yaşar Kemal-

New York'tan Buenos Aires'e giden bir yolcu gemisinde yolcular arasında bulunan bir milyoner, dünya satranç şampiyonu Mirko Czentovic'e, ücreti karşılığında, bir parti satranç oynamayı teklif eder. İkisinin oyununu izleyen Avusturyalı bir göçmen, Dr. B., oyun sırasında kendini tutamayıp onlara karışınca şampiyonla karşılaşması önerilir kendisine. Gestapo tarafından bir otel odasına kapatılan ve uzunca bir süreyi bu odada, tek başına ve oyalanacak hiçbir şeyi olmadan geçiren, yalnızca sorgulama için odadan çıkarılan Dr. B., bir gün rastlantıyla eline geçirdiği bir satranç kitabı sayesinde bu oyunun inceliklerini öğrenmiştir. Satranç tahtası ve taşları olmamasına rağmen, önce ekmekten yaptığı satranç taşlarıyla sonra da tümüyle zihninden oynayarak kuramsal bir satranç ustası olup çıkar. Ancak bu tutkusu yüzünden sinir krizine, beyin ateşine yakalanır. Tedavi olur, arkasından da serbest bırakılır. Yirmi yıldır eline satranç taşı almamış olsa da, Dr. B., gemide satranç şampiyonuyla oynadığı oyunu inanılmaz bir biçimde kazanır. Kendini olayın heyecanına kaptırarak maçın rövanşını oynamayı isteyince şaşırtıcı bir son bekler onu. Stefan Zweig'ın büyük bir ustalıkla kaleme aldığı kısa, ama yoğun romanı Satranç, gerilimli kurgusu, kahramanının ruhsal gelgitlerinin incelikle işlendiği dokusuyla bir solukta okunuyor