Yazara Gore Listeleme

“Top” ve “Bayel Ağıtçıları”yla okurun gönlünü fetheden Gulam Hüseyin Sâedi’den sıra dışı olayları, samimi ve sarsıcı bir üslupla anlatan, zihinlerde iz bırakacak bir eser. “Dendil”de birbirinden etkileyici dört hikâye yer alıyor: Dino Buzzati’nin “Tatar Çölü”yle adeta akrabalık taşıyan “Şifa Mahalli”, riyakâr aile ilişkilerine neşter atan “Yangın”, traji komik bir durumu kara mizah üslubuyla işleyen “Keykavus, Kel ve Ben” ve kitaba adını veren ilk hikâye; Sâedi’nin İran edebiyatında temsilcisi olduğu büyülü gerçekçiliğin örneklerinden “Dendil”. “Tamara kuaföre gitmiş, kirpiklerini yeşil yaptırmıştı. Dalgalı saçlarının ortasına büyük bir gül tutturulmuştu. Ayağında bağcıklı ve topuklu ayakkabıları, üstünde askılı kırmızı bir bluz vardı; telaşlıydı. Manasızca odada yürüyor, durmadan gramofondaki plağı değiştiriyordu. Gidip gelip aynanın önünde duruyor, kendine bakıyor, dudaklarının ve gözlerinin kenarını mendille temizliyordu.”

Gençliğinde bıçkın bir işçi olan Ira Gold’un yükselme ve düşüş öyküsü, Philip Roth’tan kurgusal biyografi olarak da okunabilecek bir roman: “Bir Komünistle Evlendim”. Ira Gold, radyo yıldızı olduğu dönemde Hollywood’un ünlü sessiz film oyuncusu Eve Frame’le evlenir. Ira, bu evliliğin kendi sonunu hazırlayacağından habersizdir, nitekim Eve kısa süren mutlu bir evliliğin ardından yazdığı kitapta Ira’nın Moskova’dan emir alan bir komünist olduğunu söyler ve kocasını kaynayan bir cadı kazanının içine atar. Soğuk Savaş’ın hemen başında buz tutmuş bir siyasi iklim ve 50’li yılların Amerikası’nda acımasız bir cadı avı… Philip Roth’un birbirinden bağımsız romanlardan oluşan Amerika Üçlemesi, “Pastoral Amerika”nın ardından gelen “Bir Komünistle Evlendim”le devam ediyor. Roth, İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki gergin siyasi iklimde, McCarthy döneminde başlayan ve cadı avına dönüşen anti-komünist hareketin toplum ve birey üzerindeki travmatik etkilerini tartışıyor.

"İnsanların taş üzerine yazdıkları yüzyıllık yazılar, Allah için su üstüne yazılmış yazı gibidir." Amerika'da doğan, orada İslam'la tanışan ve halen orada yaşayan, çeşitli Amerikan ve Avrupa üniversitelerinde psikolojik danışmanlık dalında akademisyenlik yapan Muhyiddin Şekûr Su Üstüne Yazı Yazmak'ta tasavvufa giriş öyküsünü anlatıyor. Şekûr, bu serüveni tasavvufla karşılamasından başlatıp şeyhinin rehberliğinde eriştiği dervişliğe ve ötesine kadar götürüyor. Şeyhinden aldığı "ders"lerle hayatın her anına dalga dalga yayılan ve hepsi birer hikmete işaret eden, kendisine sunulan lütufları ve bu yolda geçirdiği dönüşümü dile getiriyor. Bölümler arasında ilerledikçe, okur da günlük hayatın içinde insana yapılan ilahi çağrıya tanık oluyor. Lavabonun tıkanması, biriken günahlara karşı bir uyarıdır aslında. Sadece perşembeleri kendisini aramasını söyleyen şeyhine ulaşamadığında yaşadığı hayal kırıklıkları, yazarı Allah'a giden yolda pişiren ateştir. Yolda rastladığı yaralı kuş, şehirde kopması beklenen fırtına ve arabasının bozuluşu hep semadan gelen işaretlerdir görmeyi bilene. Eski bir plakçaların iğnesini ararken aslında kaybettiği inancını aramaktadır. Ve tüm bu olaylarda okur, yazarın samimiyetine, bazen acemiliklerine, tereddütlerine, ama en çok da teslimiyetine şahit olur ve onunla birlikte ruhun ve kalbin bu olağanüstü serüvenine dâhil olur. Su Üstüne Yazı Yazmak, okura karanlıklar içinden bir ışık sunuyor, soluk aldırıyor, umut aşılıyor... Arayış içinde olanlar ve aradığını tasavvufta bulmayı umanlar için kaçırılmayacak bir roman.

Zaman, filmleri hatıraya dönüştürüyor, ama başka türlü hatıralara. Eski Amerikan filmleri tutkunu emekli edebiyat öğretmeni Julien, Claire adında genç bir kadın psikologla karşılaşır. Bir süre sonra Claire’in isteğini kırmayarak çalışmasına yardımcı olmaya karar verir ve geçmişini anlatmaya başlar. Julien anlattıkça Kurtuluş günleri, Cezayir savaşı, Mayıs 68 ve eski arkadaşlarının anıları yeniden su yüzüne çıkar, oysa Claire’in farklı bir amacı vardır. Antropolog Marc Augé’den hatırlama, unutma ve kimlikler üzerine roman formunda bir değini.