En Son Eklenenler

Nedir 16. ve 17. yüzyılların anlamı tarihte? Batı için, başta kapitalizmin doğuşu ve ilk sömürge fetihlerinin yanı sıra, Hümanizma ile Rönesans’ın doruğuna çıkışı; Reform; belki hepsinden de önemli olarak kör imana karşı aklın başkaldırısı ve onun sonucu, bilimin ilk büyük açıklamalarını ortaya koyuşu. Batı yeni kıtalar bulur ve eskilerini kolaçan edip dünya ticaret yollarını değiştirirken, bilimde bir “devrim” yapmış, başta gökkubbenin sırlarını çözmüş ve bütün bunlara denk düşecek biçimde, “düşünmede yöntem” tartışmasını başlatmış ve akıldan yana bir çözüme varmıştır. O dev sanatçılar bir yana, Kepler’lerin, Galilei’lerin, Harvey’lerin, Newton’ların, Descartes’ların, Bacon’ların, Spinoza’ların yaşadığı yüzyıllar, 18. yüzyıla, “Aydınlıklar Yüzyılı”na giden yolun taşları döşenmektedir. Ya Doğu? 16. yüzyıl özellikle Türklerin en görkemli yüzyılı. Doğru! Ne var ki kuğunun son şarkısıdır bu. Asya, çok geçmeden, Avrupa uygarlığına karşı bir “geçici reddiye”de bulunacak, ondaki –bir bakıma− evrensel bütün değerlere sırtını çevirip, teknik gücü de ona terk ederek, sonunda dünya egemenliğinin yolunu açacaktır Batı’ya. Doğu’nun büyük geri çekilişi başlamıştır.

"Kalk ve uyar" emrinin ilk muhatabına, önceleri "el-emîn/güvenilir" denilirken, sonraları neden "el-mecnûn/deli" denildi? Neden önceleri övülürken, sonraları sövüldü? Neden önceleri sevilirken, sonraları dövüldü, hatta hayatına kastedildi? Bunun bir tek cevabı var: Pasif iyi olmaktan çıkıp, aktif iyi oldu. Pasif iyilerin göz ardı ettikleri bir gerçek var: İyiliğin pasif olduğu her yerde, kötülük kendiliğinden aktif hale geliyor. Bu, kötülüğün tabiatı icabıdır. Kötülük karanlık gibidir. Bizatihi var değildir. Aydınlığın yokluğu halidir. Soruyorum kendi kendime: İyilerin tümünün pasif olduğu bir dünyada, iyilik yaşar mıydı? Cevabım "asla" oluyor. Zira fıtrat iyi üzerine formatlanmıştır. Hazreti insan, en iyidir. En iyi bozulunca, en kötü olur. Yatan iyi olmak yetmez. Zira pasif iyi, iyi değildir. Her pasif iyi, aktif kötünün teşvikçisidir. En yaman çelişkilerden biri de, pasif iyilerin aktif kötülerden şikâyet etmesidir. Birileri çıkıp, onlara, "Sayenizde beyim" demeli.

Rahman olan Allah, kullar nankörlük ve saygısızlık ediyorlar, akıllarını başlarına almıyorlar, haddi aşan davranışlarda bulunuyorlar diye onlara öğüt vermekten vazgeçmemiş, onlara uyarı mesajları göndermiştir. Böyle bir ısrar insanlar arasındaki ilişkide olsa, “Bırakın ne halleri varsa görsünler!” denilir, uğraşmaktan vazgeçilirdi. Ne var ki, Rabbimiz böyle yapmamış, haddi aşan kullarını uyarmayı bıkmadan sürdürmüştür. Rabbimiz, rahmeti gereği kullarını ihmal etmediğini birçok ayette bildirmiştir.

olmaz dediğimiz şeyleri mutlaka yaşadığımız olmuştur değil mi? İşte Ada tam olarak bunu yaşıyor. Ahmet’le kesinlikle olmaz derken ve aşkın ne demek olduğunu dahi bilmezken şimdi aşkın en güzelini yaşıyor. “Ey aşk! Sen neredesin?” sorusuna Ahmet, “Ben geldim.” diyor. Üniversite yıllarındaki bu iki âşık, özlemenin güzel olduğunu, yağmur altında sırılsıklam olmanın ısınmak olduğunu, gözler önüne seriyor. Bu sımsıcak hikâyeye hoş geldiniz…