Yazara Gore Listeleme

...Çok eskiden Marslılar da senin ve benim gibi birer insandı. Fizik yapı bakımından demek istiyorum. Sonra yavaş yavaş solunabilir havanın azalması ve daha binlerce nedenle biçim değiştirip ufala ufala, mikroskopik bir hayat unsuru haline geldiler ve en uzun süre yaşayabilen bir bitkinin; bir kaktüsün içine sığındılar. Binlerce yıllık bir ırkın bütün ırsi zekasıyla donanmış mikroskopik bir unsur... Bunların sana doğru fırlatılması gerekiyordu. Sende, geçmişte girdiği şekillerden birini tanımıştı. Ve işte o anda koskoca bir yuvarlak haline büründü ve onu patlatmak suretiyle de kendini senin yüzüne attı. Derindeki delikçiklerin birinden organizmana daldı. Aslında daldılar demek gerekiyor. Çünkü sen aynı anda iki Mars'lıyı birden aldın. Bir Erkek unsurla bir dişi unsuru...

Her ne kadar medya çalışmaları popüler bir akademik disiplin olsa da Marksist bir bakış açısıyla konuya eğilen kitap sayısı şaşırtıcı derecede azdır. Mike VVayne'in kitabı bu boşluğu hakkını vererek dolduruyor, kitap, Özellikle, medya üzerine araştırma yaparken eleştirel bir siyasal metodolojiye başvurmak isteyenler için idealdir. Kitapta kilit Marksist kavramlar için bir rehber sunulduğu gibi bu kavramların güncel kültür analizlerine nasıl uygulanacağı da gösteriliyor. Marx, Lukacs, Gramsci, Habermas, Jameson gibi yazarlardan yararlanan kitap medya ve mevcut kültürel eğilimlerin Marksist açıdan analizini yapabilmek için gerekli olan kilit kavramların kapsamlı bir serimlemesini sunuyor. Sınıf, üretim tarzı, kültür sanayisi, devlet, altyapı-üstyapı, İdeoloji, hegemonya, bilgi ve toplumsal çıkarlar ve meta fetişi gibi kavramları ele alıp yorumluyor. Bu kitap, ayrıca, film, televizyon, internet ve yazılı medya gibi geniş bir konu yelpazesine sahip. Analizler; dijital dosya değişiminden "Disney"e, TV programı "Biri Bizi Gözetliyor"dan sermaye altında kültür ve toplumun fetişlerine ışık tutan "Diğerleri" (The Others), "Şeytan'ın Bel Kemiği" (The Devil's Backbone) ve "Karanlık Şehir" (Dark City) gibi filmlerdeki ruh ve hayaletlere dek uzanan somut irdelemelere davandırılıvor.

Çevre felaketlerinin ve ekonomik krizlerin kuşattığı bir dünyada, ekolojik düşüncenin tüm ekolleri arasında üretken bir görüş alışverişi sağlamanın önemi açıktır. Bu kitap ekolojistler için iktisada giriş, iktisatçılar için de ekolojiye genel bir bakış sağlayarak işte böylesi bir ihtiyaca yanıt vermektedir. Ekolojik İktisat'ın yöntemi ve kullandığı kavramlar ile çok disiplinlilik, metodolojik çoğulculuk ve tarihsel açıklık konularındaki taahhütlerini yerine getirmesi arasında bir uyumsuzluk var mıdır? Varsa, maddi-toplumsal bir üretim ilişkisi olarak Marksist sınıf perspektifi, Ekolojik İktisat'ın bu beklentilerine yanıt verebilir mi? Kitabın yoğunlaştığı ve yanıt bulmaya çalıştığı esas sorular bunlardır. Bu sorular, Ekolojik İktisat'ın çelişkilerinin, analitik boşluklarının ve yanıtlayamadığı soruların ortaya konulması ve Marksizmin bu soruların çözülmesine nasıl yardımcı olabileceğinin gösterilmesiyle geliştirilmiştir. Buna göre, Marksist ekonomi politiğin Ekolojik İktisat'a katkıları dört temel başlık altında toplanabilir: doğa ve ekonomik değer, sermaye olarak doğa, ekonomik sistemler açısından entropi yasasının önemi ve son olarak sürdürülebilir kalkınma. Bu özellikleriyle kitap, Marksist ekonomi politik ile Ekolojik İktisat arasında kurulacak diyaloğun temellerini inşa eden, Marksist bakış açısından Ekolojik İktisat'ın genel değerlendirmesini yapan ilk eserdir.

Eser iki bölümden oluşmakta. Marksizm ve Varoluşçuluk başlıklı, Adam Schaff tarafından yazılan birinci bölümü şöyle özetleyeyim: II. Dünya Savaşı'ndan sonra özellikle Marksist görüşlü, sol eğilimli insanlar varoluşçu felsefeyi yoğun şekilde benimsemişlerdir. Varoluşçu felsefenin sol görüşlü insanlar tarafından benimsenmesinde Jean Paul Sartre'nin etkisi büyüktür. Adam Schaff'a göre varoluşçuluğun bireysel, yani öznel bir yapısı, Marksizmin ise toplumsal bir yapısı vardır. Özünde tamamen ayrı olan bu iki görüşü aynı anda benimsemek imkânsızdır. Bu iki görüşü birleştirmek için birinden taviz vermek gerekir. Dolayısıyla Sartre'nin savunduğu "varoluşçuluğun sadece Marksizmde açılan gediği kapatmak için tasarlandığı ve bu gedik doldurulduğu zaman varoluşçuluğun varlık nedenini yitireceği" görüşü anlamsızdır. Çünkü ateş, su ile tamamlanamaz. Marksist bir görüşe sahip olan Adam Schaff'ın, aslında sıkıntısının ne olduğunu, neden varoluşçu felsefeyi benimseyen marksistleri ve Sartre'yi eleştirdiğini, "ateş, su ile tamamlanamaz" ifadesi çerçevesinde açıklayabiliriz. Varoluşçuların su gibi bir yapısı vardır, yani kadercilerdir, yani Tanrının çizdiği güzergahta ilerleyen bir hayatları vardır, umutsuzlardır ve bu dünyada hep güçlüler kazanır. Marksizm ise bir avuç ateştir, tacı, tahtı, gücü devirmeye niyetlidir. Yazar böyle inandığı için diyor ki bunlar birbirine zarar verir, güçsüz olduğuna inanan ve büyük bir umutsuzluk içerisinde yaşayan varoluşçularla neyin devrimini yapabiliriz? Fakat bana göre şunu gözden kaçırıyor; suyun fazlası sel olur, deniz olur, okyanus olur, öyle olunca suya şekil verecek herhangi bir engebe yoktur. Yazarın eleştirdiği Sartre dini bütün, kaderci bir adam değil. Ayrıca varoluşçuluğun tek temsilcisi Jean Paul Sartre de değil. Yine aynı dönemde, yani ll. Dünya Savaşı'ndan sonra Albert Camus'nün de varoluşçu felsefenin insanlar tarafından benimsenmesinde etkisi büyüktür. Camus'nun kaderci anlayışa yönelik tavrı ve iradeyi ön plana çıkarması, Sartre'nin bahsetmiş olduğu marksizmdeki gediği kapatabilir. Daha doğrusu, yabancılaşmış, umutsuz insanın "başkaldırı" iradesi bu gediği kapatamayacaksa, bence hiçbir şey bu gediği kapatamaz. Yazar bunu gördüğü için Albert Camus ismini hiç ağzına almıyor. Varoluşçuluk ve Birey başlıklı kitabın ikinci bölümü ise Pyama P. Gaidenko tarafından yazılmış. Bu bölümde yazar, varoluşçu felsefenin öne çıkan isimlerine ve görüşlerine yer veriyor. Birçok düşünürün görüşlerini birbiriyle karşılaştırıp, bireyin varoluşunu anlamlandıracak bir tez ortaya çıkarmaya çalışıyor. Bu görüşleri eleştiriyor ve sonuç olarak hiçbir varoluşçunun kendisini tatmin etmediğini ve bu düşünürlerin bireyin varoluş sorunlarını tam anlamıyla çözebilecek öneriler sunamadığını belirterek yazısını bitiriyor.