En Son Eklenenler

345 Yayınları TYT Coğrafya Soru Bankası- 2025

Bedrettin Cömert’in Benedetto Croce’nin estetiği üzerine hazırladığı bu inceleme estetiğin algılanış fikriyle ilgili çatışmaları, yaratıcı düşünceye etkilerini ve 20. yüzyılın son çeyreğinde Ankara’dan bir sanat tarihçinin dünyasına bıraktığı izleri gösteriyor. Cömert’in eseri Croce’nin Estetiği – Benedetto Croce’nin Estetiğinde İfade Kavramı ve İfadenin İletimi Sorunu, Croce’yle sanat düşüncesinin bağlarını inceliyor. Sanatın doğası üzerine kafa yormuş düşünürlerin hemen hepsi, şimdiye dek şu soruya doyurucu bir yanıt bulmaya çalışmışlardır: Sanat nedir? (…) Sanatın birden çok tanımının yapılması, dolayısıyla tanımlar arasındaki ayrılık, düşünce tarihi açısından bir gereksizlik olarak görülmemelidir elbette, çünkü “sanat nedir?” sorusuna verilen her yanıt, sanatın doğasına ilişkin her tanım, sanat diyebildiğimiz çok karmaşık olgunun değişik bir yanını aydınlığa kavuşturmuş; insanları sanat yapıtından daha çok, daha derin haz alma konusunda daha bilinçli kılmıştır.

19. yüzyıl her yönden büyük değişimlerin asrıdır. Bir yandan hayat değişirken onu dolduran insan ve tercihler de değişmektedir. Yüzlerce yıl sürmüş ve kendisine özgü bir gelenek kurmuş yazılı ve sözlü edebiyat da dâhildir bu sürece. Eski edebiyatın anlamlar dünyası özellikle romanın devreye girmesiyle beraber bambaşka bir çehreye bürünür. Yeni yazarlar, yeni anlatım biçimleri ararken geçmişten kolayca kopamazlar. Emin Nihad Bey’in Müsâmeretnâme adlı eseri bu dönemde öne çıkan ve hem hacmi hem de anlatım zenginliğiyle kültür tarihimize damga vuran eserlerin başında gelir. 12 ayrı fasikülde yayınlanmış 7 farklı öyküden oluşan eser, Batılı tarzda öykü/roman geleneğinin ilk ürünleri arasında gösterilir. Geleneksel anlatıdan esintiler ile ilerleyen, uzun kış gecelerinde bir araya gelmiş insanın birbirlerine aktardığı hikâyeler olduğu için de “Gece Hikâyeleri” olarak da ünlenmiştir. Enfel Doğan’ın uzun ve titiz hazırlık süreciyle günümüz Türkçesine uyarladığı Müsameretname, sürükleyici iç enerjisi ve merak duygusunu sürekli diri tutan dilsel kıvraklıkları ile vazgeçilmez bir klasik.

İnsanlardan nefret ettiğin anlamına gelmez bu, ne diye onlardan nefret edesin ki? Ne diye kendinden nefret edesin ki? Keşke insan türüne ait olmak, o dayanılmaz ve sağır edici gürültüyü de beraberinde getirmeseydi; keşke hayvanlar aleminden çıkıp aşılan o birkaç gülünç adımın bedeli, sözcüklerin, büyük tasarıların, büyük atılımların o dinmek bilmeyen hazımsızlığı olmasaydı! Karşı karşıya getirilebilen başparmaklara, iki ayak üstünde duruşa, omuzlar üzerinde başın yarım dönüşüne fazla ağır bir bedel bu. Yaşam denen bu kazan, bu fırın, bu ızgara, bu milyarlarca uyarı, kışkırtma, tembih, coşkunluk, bu bitmek bilmeyen baskı ortamı, bu sonsuz üretme, ezme, yutma, engelleri aşma, durmadan ve yeniden baştan yaratma makinesi, senin değersiz varoluşunun her gününü, her saatini yönetmek isteyen bu yumuşak dehşet.