En Son Eklenenler

Abdülhamit dönemi düşünüldüğünde basın ve yayın alanında akla ilk gelen husus şüphesiz sansür konusudur. Toplumda bu mesele etrafında oluşan kanaat ise çoğu kere Abdülhamit döneminden sonra yazılan hatıratlara dayanmaktadır. Dönemiyle birlikte Abdülhamit’i eleştirmek adına kimi zaman komedi unsurlarıyla beslenen ve olumsuz Abdülhamit imgesini pekiştirmekte etkili olan bu kanaatin gerçeklik derecesinin sorgulanması icap etmektedir. Sansür meselesinin adı geçen dönemle ilgili belgeler ve diğer kaynaklar esas alınarak değerlendirilmesi, bu belge ve kaynakların tetkikinden sonra ulaşılacak bilgilerle mevcut bilgilerin mukayese edilmesi, ayrılan ve birleşen tarafların ortaya çıkarılması ve nihayetinde kesin bir sonuca ulaşılması gerekmektedir. Arşiv belgeleri ise bizi bu amaca ulaştıracak en güvenilir kaynaklar durumundadır. Elinizdeki çalışma Abdülhamit döneminde yaşanan ve bizzat devlet tarafından soruşturulan bir olayla ilgili olarak Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde bulunan belgelerden hareketle kaleme alınmıştır. Sansür memurlarının hareket tarzı, kalem erbabının sansürle ilgili şikâyetleri ve soruşturma komisyonunun meseleye yaklaşımı hakkında çarpıcı bilgiler içeren bu çalışma, sansür konusunda Abdülhamit sonrasında yazılan yazı ve hatıratlarla birlikte değerlendirildiğinde bütünü görmek adına önemli bir boşluğu dolduracak niteliktedir.

Vahakn N. Dadrian’ın, değişik dönemlerde Ermeni Soykırımı’nın inkârı konusunda kaleme aldığı, her biri farklı bir konu ve bağlam içinde yazılmış olan bir dizi makaleden oluşan bu kitap, bizlere Ermeni Soykırımı’nın inkârının serüvenini anlatmaktadır. Önsözde Taner Akçam’ın değerli katkısıyla: “...Makaleleri okuyunca yapacağınız ilk gözlem, inkâr için ileri sürülen tezlerin zaman içinde nasıl değiştiğidir. İnkârın temeli politik tercih olduğu için, tezler değişebilir hatta birbirleriyle çelişebilirler; önemli olan sonuçta ‘1915’de yaşanan bir soykırım değildir,’ demiş olmaktır. Bu nedenle Dadrian’ın uğraştığı yıllardaki inkârcılık ile günümüzdeki inkârcılık arasında önemli farklar vardır. Mamigonian’ın ve Gasparyan’ın makaleleri siyaset ile inkâr arasındaki ilişkiyi ve inkâr konusunda yapılan tartışmaların geldiği noktayı göstermek amacıyla kitaba sonsöz yerine eklenmiştir. Dadrian’ın soykırımın inkârı konusunda yazdığı makaleler ve orada dile getirdiği görüşler aynı zamanda Ermeni Soykırımı konusunda yapılan araştırmaların kat ettiği mesafeyi de göstermektedir...” Taner Akçam

Edebiyatımızın romancı kimliği ile tarihçi kimliğini en iyi bir araya getiren yazarlarından biri olan Reha Çamuroğlu, yeni romanı Kalem Efendisi ile yine okurlarını geçmişin dönüm noktasını oluşturan tartışmalardan birine taşıyor.Çamuroğlu’nun çok sevilen ve tartılan romanı Son Yeniçeri’nin devamı olan Kalem Efendisi, 19. yüzyıl Osmanlı dünyasının yenilgilerle yüklü ruh halini ustalıkla anlatıyor. Modernleşme kaygısı taşıyan, yeniçeriliği kaldırıp yerine yeni bir ordu kuran, devlet bünyesinde bir kabuk değiştirmeye çalışan, çökmekte olan, ayakta kalmak için son çabalarını gösteren bir imparatorluk ve o imparatorluğun modernleşmeye çalışan insanları.. Evladım, biz yeniçeriler, keyfimiz öyle istedi, keyiflenelim diye siyasetle uğraşmadık. Nasıl ki bir ferdin fıtratı varsa, müesseslerin de fırsatı vardır. Kısa vadede hevesler güçlü olabilir. Ama uzun vadede, hep bu fıtrat galebe çalar. Göreceksin, bu yeni ordunun da fıtratı bizimkinden farklı olmayacaktır.

Bugün biz, şeyler çağından şey-olmayanlar çağına geçiş aşamasında bulunuyoruz. Şeyler değil, enformasyonlardır bugün yaşam dünyamızı belirleyen. Artık yerde ve gökte değil, Google Earth ve Cloud’da meskûnuz. Dünya gitgide daha ele avuca gelmez, bulutsu ve hayaletsi bir hale bürünüyor. Hiçbir şey elle tutulur ve kavranabilir değil. Şeyler çağı sona eriyor. Oysa yersel düzenin şifresi şeydir; insan yerleşimi için istikrarlı bir ortam sağlayan da budur. Günümüzde ise yeryüzü düzeninin yerini dijital düzen almıştır. Bugün biz dikkatimizi ufalayan şey-olmayanlar, yani enformasyonel dikkat dağıtıcılar tarafından çevrelenmiş durumdayız. Dijital düzen ise dünyayı bilgiyle donatarak onu daha az somut hale getirir. Hatıraları ve dokunuşları yok eder. Şeylerle birlikte anılar da kaybolur. Bizler bugün, anıların kaydını tutmak yerine veri ve bilgi biriktiriyoruz. Sonuç olarak unutmanın ve kaybetmenin sonsuz kışında yaşıyoruz. Öteki ile karşılaşmadan, friends ve followers biriktiriyoruz. Böylece enformasyonlar, sabitliği ve sürekliliği olmayan bir yaşam biçimine evriliyor. Günümüzün en tanınmış kültür kuramcılarından Byung-Chul Han, internet, akıllı telefon ve yapay zekânın neden olduğu dönüşümü mercek altına alıyor. Nesnelerle bağımızın koptuğu bir dünyada, nasıl bir gelecek inşa ediyoruz?