En Son Eklenenler

Dostoyevski, yaşamının son yıllarında başyapıtı Karamazov Kardeşler'i tamamladığında, Rus yazınında 'felsefe düzeyinde roman-tragedya denen türün de temelini attığının bilincinde değildi. Dostoyevski'nin yaşam birikiminin tümünü ve sanat gücünün doruğunu içeren bu roman, gerçekte insanı insan yapan ne varsa, onlara adanmış bir destan niteliğini taşır. Yazar, hiçbir romanında "Karamazov Kardeşler"de olduğu denli insan ruhuna inmemiş, insanoğlunu bu denli kesitler biçiminde, içgüdülerinin ve istencinin tüm görünümüyle sergilenmiştir. Bir aileyi konu alan ve bir felaketler zinciri olarak gelişen olay örgüsü, bireysel öğelerin yanı sıra, ondokuzuncu yüzyılın ikinci yarısındaki Rus toplumunu da geçirdiği sarsıntıların tümüyle, dünya edebiyatında bir eşi daha bulunmayan bir sanat aynasından yansıtır. (Tanıtım Yazısından) Dostoyevski (1821-1881): Gerek 1840'ların ortalarından itibaren yayımlamaya başladığı Beyaz Geceler ve Öteki gibi uzun öykü-kısa romanlarıyla, gerekse Karamazov Kardeşler, Suç ve Ceza ve Budala gibi Sibirya sürgünü sonrası büyük romanlarıyla, insanın karanlık yakasını kendinden sonraki bütün romancıları derinden etkileyecek biçimde dile getirmiş büyük bir 19. yüzyıl ustasıdır. Karamazov Kardeşler, yazarın son başyapıtıdır.

“Güzel kızım… Yoruldun annenin başında… Daldın gittin. Sen doğmadan bir ay önce ayrılmıştık babanla… Yaşamanın bir anlamı kalmamıştı sanki… Derken sen geldin dünyama… Doğduğunda ömür boyu süreceğini umduğum bir aşk başlamıştı aramızda. Yaşamak için ne çok sebep vardı artık seninle… Şimdi ise seni yalnız bırakıp gideceğim için nasıl üzgünüm bilsen… Biliyorum daha annelik görevlerimi bitirmedim… Affet anneni kızım...” “Kızının ardından loş koridorda tek başına kalan Fevziye bir an ne yapacağını bilemedi. İçindeki keyifsizlik kızgınlığa dönüşüyordu. Bir zamanlar bir dediğini iki etmeyen kızı, onu bu darmadağınık evde çocuklarla baş başa bırakıp gitmişti. Hem de giyinip kuşanıp gençliğinin verdiği bütün canlılığı ile merdivenleri sekerek inip, onu bir böcek gibi geride bırakarak.” Farklı anneler, farklı kızlar… Tek ortak noktaları birbirlerini yanlış değerlendirmeleri, belki daha fazlası… Gülsüm Öz’ün bu hem gerçek hayattan alıntılar taşıdığını bildiğimiz hem de gerçek olamayacak kadar sert yaşanmışlıklar olduğuna inandığımız romanını bir solukta okuyup bitireceksiniz. Belki sonrasında sahip olduklarınıza daha sıkı sarılırsınız.

Kardeşlik Savaşçıları denizde büyük bir fırtınaya yakalanırlar ve batıya, Hal’un haritasında bile olmayan bir bölgeye sürüklenirler. Zorlu bir yolculuğun sonunda çıktıkları adada sessizlik hâkimdir ve ilk günlerde yerli halktan kimseyi göremezler. Ta ki dev gibi bir ayı, iki yerli çocuğa saldırana kadar. Çocukların çığlıklarını duyan Balıkçıl tayfaları hemen harekete geçip onları kurtarırlar. Bu olaydan sonra ortaya çıkan Mawagansett kabilesi, Balıkçıllara şükranlarını sunarlar ve samimi ilişkiler kurarlar. Fakat adadaki huzur uzun sürmez. Yüzlerini beyaz renge boyayan ve başlarını tıraş eden savaşçı kabile Hayalet Yüzler, yağma için köylere acımasızca saldırmaktadır. Düşman hızla yaklaşırken Balıkçıl tayfaları istilayı püskürtmeye hazırlanırlar…

Adı Edison veya Marconi kadar bilinmese de Nikola Tesla gelmiş geçmiş en büyük mucitlerden biri, hatta birincisi kabul ediliyor. Sırp asıllı, Hırvatistan doğumlu ve ABD vatandaşı olan bu dâhi sayesinde bugün ışıl ışıl aydınlanan kentlerde yaşıyoruz. Ama insanlığın Teslaya borçlu olduğu şey bununla sınırlı değil tabii. Gerçekten zamanının çok ilerisinde yaşayan bir bilim insanı olan Tesla patentinin Marconiye değil kendisine ait olduğunu ancak ABD Yüksek Mahkemesi kararıyla kanıtlayabildiği radyodan televizyona, robotlardan telsiz haberleşmesine, bilgisayardan füzelere kadar bugün gündelik yaşamımızda yer alan pek çok şeyin mucidi veya fikir babasıdır. Kendisine ait bir evi olmayan, otellerde yaşayan, hiç evlenmeyen ve en iyi dostu ünlü yazar Mark Twain ile güvercinler olan Tesla yirminci yüzyılın ilk yarısında sayısız icat yaptı. Ancak bunları ticari ürüne ve kendisi için bir gelir kaynağına dönüştürmeyi pek umursamayınca inanılmaz buluşları Edison veya Marconi gibi açgözlü tüccar mucitler tarafından çalındı. Ne yazık ki bugün onların adı Tesladan daha çok biliniyor. Hayallerine bugün bile ulaşılması zor görünen Tesla İkinci Dünya Savaşının ortasında, 1943te öldüğünde çalışmalarını yakından izleyen FBI bütün araştırma notlarına, yayımlanmamış makalelerine el koydu. Daha sonraki yıllarda nükleer teknolojinin geliştirilmesinde ve uzay çalışmalarında değerlendirildiği söylenen bu belgeler üzerinde hâlâ incelemeler sürüyor. Genç yaşta ABDye göç eden bu büyük mucit bilim tarihinde hak ettiği yeri çoktan almıştır ama sıradan insanların da zihninde ve gönlünde hak ettiği yeri almalıdır. Bu kitap bu işin daha fazla gecikmemesine katkıda bulunmak için yazılmıştır.