Eserlere Göre Listeleme

Bu kitapçığın temel amacı, konunun seçilmesinden metnin yazıl-masına kadar geçen tüm aşamalarda araştırma için gerekli bilgilerin kısa ve özlü bir biçimde verilmek istenmesidir. Kitapçık özellikle ilk kez araştırma yapacak ya da mezuniyet tezi hazırlayacak olan üniversite öğrencileri düşünülerek yazılmıştır. Fakat diğer yandan, yüksek lisans ve doktora ça-lışması yapan öğrencilerle, çeşitli konularda rapor hazırlayan meslek sahibi kimselere de yardımcı olacak niteliktedir. Bu çalışmada teorik bilgiler de yer almakla birlikte, asıl ağırlık araştırmacının bilmesi gereken pratik bilgilere verilmiş ve bunlarla ilgili yeterli sayıda da örnek gösterilmiştir.

Bilginin Kaynağı ve Problem Çözmenin Pratik Dayanakları İnsanlar, sürekli olarak, kendilerini ve çevrelerini aydınlatma, tanıma, olay ve oluşumları açıklama ve karşılaştıkları problemlere güvenilir çözümler arama uğraşı içindedirler. Her problem çözümü, belli kararların alınmasını, her karar belli bilgiler'in elde edilmesini gerektirir. Problemlere güvenilir çözümlerin bulunabilmesi, her şeyden önce, doğru kararların alınabilmesine, doğru kararların alınabilmesi ise doğru bilgilerin kullanılabilmesine bağlıdır. Bu ise, bilginin gerçek kaynaklığının ne olduğunu ve pratikte alırken hangi bilgi dayanaklarından yararlanıldığının bilincinde olmayı gerektirir.

Imre Lakatos çağdaş bilim felsefesi literatüründe ayrıcalıklı bir yeri olan düşünürlerdendir. Lakatos'un bu kitaptaki yazıları, bir anlamda onun bu ayrıcalıklı yeri neden hakettiğini göstermeye yetecektir. Buradaki yazılarında çağdaş bilim felsefesinde ortaya çıkan sorunları oldukça iyi bir analizle ele alarak bilim felsefesini girdiği kimi çıkmazlardan da kurtarmaktadır. Lakatos'a göre bilim felsefesi için bilim tarihini iyi bilmek gereklidir; ne var ki, bilim tarihindeki olguları iyi betimleyebilmek için de bilim felsefesinin bilimin ne olduğuna ilişkin analizi, yani bilimin bilim-olmayan diğer etkinliklerden ayrımına ilişkin ortaya koyduğu felsefi analiz gereklidir. Kant'ın iyi bilinen bir sözünü bilim felsefesi ile bilim tarihi arasındaki ilişkiye uygulayan Lakatos bu ilişkiyi şöyle dile getirmiştir: "Bilim tarihi olmaksızın bilim felsefesi boş, bilim felsefesi olmaksızın bilim tarihi kördür". Popper'la başlayıp Kuhn'la devam eden bilim felsefesi tartışmalarının son ayağını oluşturan bu kitap Türkçe literatürde önemli bir eksikliği kapatmayı hedeflemektedir. "Adı genelde Popper, Kuhn ve Feyerabend'a karşı olarak anılan Imre Lakatos, çağımızın en önemli blim felsefecilerindendir." -Richard Harter, Tufts Üniversitesi- "...Lakatos daha önce okumamış olanlar onun harika şakalarından çok hoşlanacaklardır." -Ian Hacking, London Review of Books- "... her bilim veya matematik felsefecisinin elinin altında bulunması gereken bir kitap." -Philosophy- "Lakatos'un felsefesini en iyi yansıtan makalelerinin toplamı..." -Philosophical Books- (Tanıtım Bülteninden)

Bilimsel Bakış’ta Bertrand Russell bilimin ne olduğunu açıklıyor, bilimi din ile sanat gibi öteki bilme biçimlerinden nelerin ayırdığı üzerinde duruyor ve bilimsel toplumun geleceğiyle ilgili öngörülerini paylaşıyor. Russell’a göre bilim belli olguları birbirine bağlayan genel yasaları araştırır, bu anlamda, ancak soyut ve hayali bilgilere ulaşabilen diğer bilme biçimlerinden üstündür. Bilim, teknik aracılığıyla insanı daha güçlü bir varlığa dönüştürür. İnsan bu gücü çevresi ve kendisi üzerinde kullanmaktan hiçbir zaman kaçınmamıştır. Russell eğer insanlık bilim yolunda ilerlemeye devam edecekse bu güç kullanımının geleceğin bilim toplumunda ne tür olumlu ve olumsuz sonuçlar doğurabileceğini bir “ütopya” tasviri aracılığıyla tartışır. Bu “ütopya”nın pozitif mi yoksa negatif mi olduğu sorusunu yanıtlamak okura kalmıştır. Sorunun yanıtını arayanlar Aldous Huxley’nin Cesur Yeni Dünya ve George Orwell’in 1984 adlı romanlarına bakabilirler, çünkü kimilerine göre Bilimsel Bakış bu eserlerin fikir babasıdır.