Eserlere Göre Listeleme

Hava soğuk, İnsanlar buz. Kırıyorlar da, kırılmıyorlar. Üşürüz. Üşüyelim. Giy sevgini de, kar topu oynayalım. Olsun yine de… “Kendine Mavi Bak”.

"Yumuşak huylu, alçakgönüllü bir insan neden takdir edilir? Herkesin egosunu doyurduğu için takdir edilir. Sadece oyunun tamamını gör. Alçakgönüllü bir insanı neden takdir edersin? Sana karşı alçakgönüllü olduğu, senin egonu desteklediği için. Egon desteklendiği için, sen de karşılığında onun alçakgönüllülüğünü desteklersin. Şimdi bir kısırdöngü oluşur. Herkes onun alçakgönüllülüğünü sevdiği için giderek daha da alçakgönüllü olacak. Saygınlık kazanıyor ve herkes onun alçakgönüllülüğünü seviyor, çünkü onun alçakgönüllülüğü herkesi tatmin ediyor - bu, ego için derin bir doyumdur. Evet, ne mutlu alçakgönüllü ve yumuşak huylu olanlara, çünkü onlarsız egoistler nasıl mutlu olacak? Bunu açıkça anlamanı istiyorum: Ego ve teslimiyet madalyonun iki yüzüdür. Ben egoyu öğretmiyorum, teslim olmanı da istemiyorum. Senden kendi varlığını aramanı ve araştırmanı istiyorum. Ben sana çok büyük bir özsaygıyla sahici, bütünleşmiş bir birey olmayı öğretiyorum. Kendine saygı zihninde şüphe yaratabilir, çünkü benlik saygısı yine egoyu işaret ediyormuş gibi görünüyor. Öyle değil. İki kelimeyi de anlaman gerekiyor, benlik (self) ve saygı (respect); ikisi de önemli.Benlik, doğarken beraberinde getirdiğin şeydir. Ego ise biriktirdiğin şeydir; ego senin eserindir. Bir toplumun, bir kültürün, bir uygarlığın parçası olmadan önce, kendi gerçek benliğini biliyordun. İnsanların çocukluklarının hayatlarının en gün güzel kısmı olduğunu düşünmesi tesadüf değil. O kısım çoktan unutulmuş bir anı çünkü hayatında tam olarak hatırlayamadığın, ancak belli belirsiz bir duygunun, bir çeşit rayihanın, bir tür gölgenin kaldığı günler var. Eğer kendine saygı gösterir, yeniden bakar ve varoluşunun derinliğine inersen, kendini kaybetmeye ve bir ego, yani sahte benlik edinmeye başladığın yeri bulacaksın."

Bir yanımız kendimize hep yabancı. Bu kitabın ismi, kitabı yazmak için işlerden güçlerden çekilip ilk satırlarını yazmaya başladığım sırada adeta kendini kulağıma fısıldadı: Kendine Yabancı. İlk kitabım Kendin Olmanın Dayanılmaz Hafifliği’nde Milan Kundera’ya bir gönderme yapmak hoşuma gitmişti, bu kitabımda ise başlığım aracılığıyla diğer bir edebi idolüm Albert Camus’ye gönderme yapmış oldum. Albert Camus’nün kült kitabının kahramanı Meursault, sadece varoluşçu romanlarda, dev absürd trajedilerle yaşamıyor. Hepimiz o yabancıyız demek bir abartı olmaz. En azından bir yanımız kendimize hep yabancı kalacak. Neye mi? Yaşadığımız dünyaya, kendimize, içinde hayatta kalmaya çalıştığımız toplumlara ve topluluklara. Kendine yabancılık, hiçbirimizin içinden çıkamayacağı bir hal. Her daim anlamakta zorlandığımız deneyimlerin içinden geçmeye devam edeceğiz. İşin özü ve bu öykülerle ortaya koymaya çalıştığım temel iddia, kendine yabancılık insan olmanın bir yanı. Klinik psikolog ve varoluşçu psikoterapist, yazar Ferhat Jak İçöz, Kendine Yabancı’da on kurgusal terapi öyküsü sunuyor bize. Bizi seans odasının dönüştürücü atmosferine davet ederken, o hep biraz kendine yabancı kalacak yanımızla önce tanışmanın sonra uzlaşmanın kapılarını aralıyor.

İki ünlü arkadaşım oldu biri Gezmiş, diğeri Gezen. İkisi de halkın mutluluğu için yola çıkmışlardı. Gezmiş’in yolu kesildi, Gezen yola devam etti. Aslında biri güldürerek, mizah yaparak, diğeri bozuk düzeni değiştirerek halkın mutlu olması için çaba gösteriyorlardı. İkisini de faşist cunta rejimi sevmedi. Gezmiş’i düzeni değiştirmek istemesi nedeniyle tutuklayanlar, Gezen’i de Çizgilerle Nâzım Hikmet kitabı yazdığı için tutukladılar. Ben Müjdat Gezen’in basit ama inatçı, yumuşak ama dirençli, kırılan fakat eğilmeyen tavrını, dik duruşunu, korkulardan korkmamasını sevdim. Elinizdeki kitap Gezen’in yaşamından damıttığı ürünler. Bu kitap sade, basit ve içten bir biçemle kaleme alınmış denemeler. Kolayca sarıp sarmalayacak sizi. Bu kitap yaşamdan kesitlerin üçüncü kitabı. Son kitap da değil bu. Bu ırmaktan daha çok sular akacak. Tarihsel ve toplumsal gelişme sürecimiz içinde yaratılan her türlü değerleri sonraki kuşaklara iletmede bu üçlü kitap seti kilometre taşı oldu. Bu üçlü seti çocuklarınıza da okutun. Yaşamı, yükseği alçağı, yokuşu inişi, acıyı tatlıyı öğrensinler… Ekin biriktirsinler. Celal ÜLGEN