Yazara Gore Listeleme

Roman ve öykülerinin eksiksiz ve sansürsüz basımı ancak 90'larda yapılabilen Andrey Platonov, artık yirminci yüzyıl Rus edebiyatının en önemli yazarlarından biri kabul ediliyor, hatta eserlerinin Rus dilinde yarattığı etki Kafka'nın bütün Batı edebiyatı üzerinde yarattığı etkiyle kıyaslanıyor. Dönüş, Platonov'un çok sayıda öyküsü arasından seçilmiş dokuz öyküden oluşan bir derleme. Yirminci yüzyılın ilk yarısında geçen öyküler, büyük devrim ve savaşlara tanık olmuş bu dönemin çalkantılı yaşantısını yansıtıyor. Yoksulluk ve açlığın, acı ve zulmün kol gezdiği bir dünyadaki olumsuz koşulların gücünü yadsımıyor Platonov, ama öykülerinde umudu, sevgiyi ve her şeye rağmen mutlu olma azmini öne çıkarıyor. Yalın gibi görünen incelikli bir dil, sıradan gibi görünen sıradışı karakterler, absürde kayabilen gerçekçi bir anlatım - tüm bunlara bir de Platonov'un hümanist bakış açısı ve ince mizah anlayışı eklendiğinde, öykülerin her biri defalarca okunabilecek edebi hazinelere dönüşüyor. Platonov'un dünyasına güzel bir giriş niteliğindeki bu derlemeyi Günay Çetao Kızılırmak'ın doğrudan Rusçadan yaptığı çeviriyle sunuyoruz.

Edebi öfkenin çocuksuz babalarından Thomas Bernhard'ın ilk romanı Don, ilk kez Türkçede, YKY'de... Don'da, Schwarzach'ta bir tıp öğrencisi, yanında staj yaptığı asistan tarafından Weng köyüne gönderilir. Görevi asistan Strauch'un erkek kardeşi ressam Strauch'u gözlemlemektir. Bu çukurlukta, coğrafyanın ışık-gölge arası gelgitlerinde, karanlığın hakikati ve hakikatin karanlığıyla yüzleşmek zorunda kalır. “Hayvan”, “hayvan leşi”, “ölüm”, “insanca”, “barbarca”, “et”, “ete kemiğe bürünmemiş olgular ve olasılıklar”la Weng bir şoktur. Ressam Strauch'un fikir silsileleri, bir parçalanma ürününe dönüşme sürecinde deliliğin(?), çılgınlığın(?) katalizörü müdür? Strauch'un konuşmasında “düzen” aramak yersizdir, bütün üniformalılar onun asabını bozmaktadır, belki Bernhard'ın da(!) “Dünya ışığın aşama aşama kısılmasıdır” der ressam Strauch ve doğanın karanlığıyla insan cehennemi arasında kıyametin diliyle konuşur, onun için her şey “dehşet verici”dir. “Bireyin buzul çağı parçalanışı” bir dehşet sahnesi oluştururken, Bernhard'ın persona'larıyla hakikat tiyatrosu ve korkaklık tiyatrosu arasında salınan giyotinin imtihanına soyunmak keskingörüşlülük isteyecek, “bilesiniz”.

'Halk, dumanları tüten bir yıkıntıya dönüşmüştü. Yerlerde sürünen Amerikan bayrağı en derin yerinden yaralanmış, hıçkırıyor, sarsılıyordu. Bir an için Woodstock soluğunu tutup sustu. Kuş cıvıltıları ve çocuk ağlamaları duyuldu. Savaştan sonra ölülerin toplandığı ânın sessizliğiydi bu. Jimi henüz yaşıyordu. Ama fazla zamanı kalmamıştı. Kendinden daha güçlüye karşı verilen bu tür savaşlar, iyileşmeyen yaralar bırakırdı. Görülmeyen iç kanamalar, uzayıp giden ve sonunda sizi boğan kırmızı göller. Ne ateşli tutkular, ne de yükselen bravo'lar kurtarabilirdi sizi. Gitarın rengârenk giysili, hüzünlü, kızıl ve kara yüzlü Don Kişot'u, on üç ay sonra Londra'da öldü. ' Dokuz Gitarda Dünya Tarihi'nin Jimi Hendrix'i konu alan bölümünden alınmış bir parça bu. Jimi Hendrix'i olduğu kadar, gitarla bin yıllardır ilgili olan pek çok kişiden, gitara yurt olan pek çok yerden de söz edïyor bu eğlenceli kitap. Fransız yazarı Erik Orsenna, bu küçük kitapta, gitarın bin yıllar içindeki evriminden yola çıkarak insanlık tarihine yeni bir bakış açısından bakıyor. Afrika'nın unutulmuş bir köşesinde ilk insanın izini süren bir arkeologun bulduklarından başlayıp tarih içinde gitarın ve taşıdığı anlamların peşine düşüyor. İsa'dan önce 2500 yılında Mısır'ın Kheops'undan, 16'ncı yüzyılın Peru'sundan ve İspanya'sından geçirip 19'uncu yüzyılın Mississippi'sine götürüyor. 1969 yılındaki ünlü Woodstock müzik şölenine taşıyor, Jïmi Hendrix'le buluştunıyor bizi, Eric Clapton'ın ezgilerine kulak verdirtiyor. Dünya tarihine değişik bir açıdan bakmak isteyenler için renkli bir tablo çiziyor.

Elinizde tuttuğunuz kitap ortaklaşa bir emek ürünü. Birimiz yazdı. Birilerimiz dizgi yanlışlarını düzeltti. Birilerimiz yazım kusuru olup olmadığını denetledi. Birilerimiz noktalama işaretlerinin doğru ve yerinde kullanılıp kullanılmadığını kontrol etti. Birilerimiz "ilk okuma", birilerimiz "son okuma" süreçlerinde sorumluluk üstlendi ve sonuçta bu kitap ortaya çıktı. Bu kadar çok kişiyi tek bir kitapta buluşturan itici güç ise her birimizin düşünce Özgürlüğünü savunma kararlılığı ve şiddet çağrısı içermedikçe her kitabın hiç bir engele takılmaksızın yayınlanabilmesi gereğine olan inancımız ve aydın olarak sorumluluğumuzdu.