Eserlere Göre Listeleme

Parantez Gazetecilik ve Yayıncılık , Edebiyat Dizisi

Bir dünya düşünün: Kadınların sadece toplumdaki rollerinin değil, doğurganlıklarının da yönetildiği... İyice robotlaştırılıp kendilerine yabancılaştırıldıkları, bir insan olmaktan çıkıp bir nesne gibi kullanıldıkları... Hayatları üzerine, onlara hiç sorulmadan kararların alındığı... Ancak gün gelir, hayatları üzerine kurulan bu kumpasa uymak istemeyen kadınlar çıkar ortaya. Kalıpların dışına çıkan, Londra'nın göbeğindeki metruk bir binayı işgal edip kendi lidersiz birliğini kuran bir grup kadın, ülkedeki hatta dünyadaki kadınların kaderini değiştirmeye soyunur. Kadınlar Kulesi, ataerkil bir devletin sosyal güvenlik sistemini kadınların yaşam tarzları üzerinde baskı oluşturmak amacıyla kullanmasını konu alan, feminist bir distopya. Bilim kurgu roman dalında Philip K. Dick Ödülü'nü, yaratıcı yazın dalındaysa Hawthornden Ödülü'nü aldı. Dünyanın pek çok ülkesinde yayınlanan roman, Deptford'daki Albany Empire'da sahnelendi ve bir yılbaşı kartında resmedildi. Kadınlar Kulesi çoğunlukla Margaret Thatcher'ın refah politikasına bir saldırı olarak görülse de, aslında Thatcher iktidara gelmeden önce kaleme alınmıştır.

Neden erkekler aşk mektuplarını diğer mektuplarıyla birlikte tutarken kadınlar onları kıyafetlerinin yanında saklar? Ve şayet bir mektup yazılıyor ama gönderilmiyorsa, gerçekten kime seslenmektedir? Psikanalist Darian Leader’ın gösterdiği gibi, bu tür sorular cinsel arzunun özüyle ilgilidir. Ama bu öz etten kemikten bir sevgiliye ifade edilmek yerine daima onun ötesindeki bir şeye sunulur. Cinsiyetlerin asli yalnızlığına dair sürükleyici, zaman zaman da ürpertici bu incelemesinde Leader, ilişkilerin “Ne düşünüyorsun?” gibi saçma bir soruyla karaya oturmasını irdeliyor. Eğer bir erkek, annesine benzemeyen birini partner seçerse, neden onu tıpkı annesinin çocukken kendisine davrandığı gibi davranmaya yöneltmeye çabalar? Ve “bir erkekle olma”yı seçen kadın, neden ondan aynı zamanda “babayla olma” hissini de vermesini bekler? Freud’dan Hithcock’a, Drakula’dan Jane Austen’a ve Agatha Christie’den Yunan tragedyalarına dek uzanan bu çalışma kadın ve erkek cinselliğine ilişkin gözlem ve açıklamalardan bir çeşit kolaj yapıyor. Güncel psikanalizin şaşırtıcı içgörülerini kullanarak bir erkek ile bir kadın arasında uyumlu bir ilişki kurulma şansının zorluğunu açıklıyor.

Kadınlar Okulu, toplumsal ve bireysel ahlakın en önemli ölçütü olarak bireyin içtenliğini ve kendini tanıması gerekliliğini vurgulayan André Gide’in bu görüşünü en açık biçimde ortaya koyduğu eserlerden biri olarak çıkar karşımıza. Burjuva bir ailenin 1894-1936 yılları arasında üç ayrı bireyi tarafından kendi bakış açılarından anlatılan hikâyesi, dünyayı kendini var etme aracı olarak gören bir adamın ve kendini onun üzerinden yeniden tanımlamaya çalışan bir kadının yirmi yıllık beraberliğinin güncesi gibidir adeta. Belirli bir zamanı ve mekânı temel alarak toplumsal ve bireysel olanın birleştiği noktaları ustalıkla yansıtan Gide, bu romanında da, ülkesinin kültürel nabzını XX. yüzyılın politik ve ekonomik gelgitleri arasında son derece isabetli biçimde tutmayı başarıyor.