En Son Eklenenler

Düşünceyle arası zaten hiçbir zaman hoş olmamış bu topraklarda, düşünceyi ve onu cisimleştiren entelektüeli “terörize ederek etkisizleş-tirmeyi amaçlayan”, doğrudan doğruya “vatan hainliği” ile damga-layacak kadar pervasızlaşan bir zihniyet iyice egemenliğini kurmuş durumda. Milliyetçi ve dinsel fanatizm kendisinden başkasına düşüncesini ifade bir yana, yaşama hakkı bile tanımıyor. Bu toprakları “sevme hakkı”nı kendi tekeline almak istiyor. Batı'nın İslam anlayışının ikiyüzlü önyargılarına karşı koymasıyla ünlendiği halde, Salman Rushdie'nin ifade özgürlüğünü sonuna kadar savunarak gerçek bir entelektüel tavrı sergileyen Edward Said'in bu önemli kitabının Türkiye bağlamında son derece ayrıştırıcı bir yere oturduğunu düşünüyoruz. Said, entelektüeli öncelikle otorite ve iktidara hizmet etmeyi reddedişiyle, sonra da milliyeti, dini, ge-leneği ile arasına koyduğu mesafe ile tanımlıyor. “Artık kişinin evinde, kendini evinde hissetmemesi bir ahlâk meselesidir” diyen Adorno'yu yankılayarak entelektüeli metaforik bir sürgün, bir evsizlik konumuna yerleştiriyor. Sürgün içinde yaşadığı toplumun (ve hatta dünyanın) yerlilerinden olmamayı, orada hep tedirgin, rahatsız ve başkalarını da rahatsız eden bir yabancı olmayı içeren bir konum ona göre. Ama geçmişinin, dilinin, milliyetinin sunduğu ucuz kesinliklerin ötesine geçip evrensellik idealinde ısrar eden entelektüel, hep marjinal kalmayı bir yoksunluk olarak değil, bir özgürlük, bir keşif süreci olarak yaşar. Entelektüel, eskiden olduğu gibi, toplumda bir uzlaşma oluşturacak genel simgeleri yaratan biri değil, bu simgeleri sorgulayan, kutsal sayılan gelenek ve değerlerin ikiyüzlülüğünü, ırkçılığını, cinsiyetçiliğini teşhir eden; hiçbir fikir ayrılığına tahammülleri olmayan kutsal metin gardiyanlarıyla mücadeleden çekinmeyen kişidir. Profesyonelleşmenin baskısı giderek artarken, amatör kalıp kamusal alanda yoksullar, yok sayılanlar, güçsüzler adına kendi görüşünü ve tavrını temsil etmekte ısrar eden bireydir entelektüel. Hiçbir kahramana ve siyasi hiçbir tanrıya inanmaz.

İki kardeş, Griff ve Dylan, aileleri ile Manhattan'a giderken yıkıcı bir aile trajedisi yaşarlar. Bundan sonra Dylan ve Griff mutlu bir eve ve bir geleceğe sahip olabilecekler mi? Dylan’ın endişe duyduğu bir şey daha var: Griff’in üzüntüsüyle başa çıkarak iyi olması… Çünkü o, bu trajedi hakkında konuşmak ya da ailelerinin kaybını gerçekten kabul etmek istemez… Ancak Dylan'ın Griff'ten daha cesur olması gerekiyor, çünkü devam etmeden önce karşı karşıya kalması gereken çok önemli bir şey var… “Eğer yapabilecek olsaydım, elime bir uzaktan kumanda alıp kapatma tuşuna basar ve bu korkunç görüntüye son verirdim. Sonra da en yakın uzak yere kadar koşup orada sonsuza dek kalırdım.”

Varoloşçu felsefenin temel kaynaklarından biri kabul edilen ve birçok çağdaş dünya yazarını büyük ölçüde etkileyen Dostoyevski günümüzde en çok okunan 19, yüzyıl yazarları arasında ön sıralarda yer alır. İnsanın iç dünyasını, karmaşık yapısını, ikilemlerini olağanüstü bir açıklıkla yansıtan yazar modern roman anlayışı üzerinde yönlendirici bir rol oynamıştır. Patetik bir hava ve derin bir psikolojinin egemen olduğu yapıtları Dostoyevski'nin huzursuz, sinirli, aşırı duyarlı kişiliğinin izlerini taşır. Dostoyevski'nin huzursuz, sinirli, aşırı duyarlı kişiliğinin izlerini taşır. Duygu ve ideolojinin büyük bir ustalıkla bağdaştırıldığı bir yapıt olan Ecinniler'de Dostoyevski nihilizmin, tanrısızlığın ve Batı düşüncesinin Rus devrimcileri üzerindeki olumsuz etkilerini sergilemiştir.

Siz sorgular mısınız? Ben sorgularım. Herkese de sorgulama yapmasını öneririm. Hem de her konuda… Karar vermeden önce mutlaka.Sorgulamada, gerçekler bütün çıplaklığıyla karşınıza dikiliverir çünkü. Sporcunun benzini psikoloji Örneğin ön elemeyi geçemeden gazetelere televizyonlara "biz final oynamak istiyoruz" tarzındaki cümleler, bir psikolojik dengesizliktir. Bu ne konuştuğunu bilmemektir. Bu bir psikolojik sorundur. Bu söz konusu spor camiasının psikolojik olarak bir çöküntü içersinde olduğunun belirtisidir. Daha ön elemedeki rakibini analiz etmeyen bir kişi finalden bahsediyor. Böyle bir söylem olabilir mi? Bu da seyirci baskını oluşturuyor. Seyirciyi bu denli hayalden de öte, hayali bile güç olan mevzulara odaklamayacaksınız. Sporcu, adrenalini yüksek maçlarda ne kadar çok oynarsa o kadar tecrübe kazanır. Bu de kendisini otokontrol etmesini sağlar. Sporcu bazen kendisini kendi inandığı bir şeyle de motive edebilir. Fakat sporda psikolojinin veya psikolojik desteğin etkisi yok demek abesle iştigaldir. Bunun uzun bir koşu olduğunu bilmeliyiz. Mutluluğu yakalamak için Hayatta bazı yaptıklarımızı bazı hazır mobilyaları monte etmeye benzetiyorum. Bir şeyleri alıp yapmaya çalışıyoruz. Nasıl yapacağımızı ise tam bilemiyoruz. Bir tarifine bakıyor, bir malzemeyi elimize alıyoruz. Sonuçta ya artan malzeme oluyor ya yetmeyen… Bir ustası gibi malzemeleri yerli yerine monte edemiyoruz.