En Son Eklenenler

Rousseau • Balzac • Edgar Alan Poe • Dostoyevski • Lev Tolstoy Henry James • Nietzsche • Joseph Conrad • Paul Valéry • Raymond Roussel Mayakovski • Marguerite Yourcenar • Elias Canetti • Carlos Fuentes Ursula le Guin • Kenzaburo Oe • Paul Auster Ahmet Mithat • Reşat Nuri Güntekin • Ahmet Hamdi Tanpınar Nazım Hikmet • Asaf Halet Çelebi • Orhan Kemal • Peride Celal • Attila İlhan Adalet Ağaoğlu • Ferit Edgü • Selim İleri • Orhan Pamuk • Hasan Ali Toptaş Elinizdeki derleme, eseri üzerine bir okur ve yorum sahibi de olan yazarın sözünü, aracıları aradan çıkararak, okurun ve eleştirinin sözleriyle birlikte ve eşit biçimde ele alma doğrultusunda bir adımdır. Türk ve Dünya edebiyatından yapılan bu seçkide, romandan öyküye ve şiire varan bir yelpazede yazarların eserlerini nasıl tasarladıklarını, onları nasıl yazdıklarını anlattıkları yazıları bir araya topladık… Bazı yazarlar yazma anına dair kişisel deneyimlerini, duygu dünyalarını aktarırken bazıları çok tartışılan eserlerini yazarken arka planda akan ve eserlerini birebir etkileyen tarihî olayları da kayıt düşüyorlar. Bu seçki sadece edebi metnin dinamiğini çözmeye çalışan edebi kuramlara içeriden bir katkı yapacak, kuramsal bir bakış sağlamakla kalmıyor; aynı zamanda eserin yazıldığı o büyülü ana, hep merak edilen yaratma anına da tanıklık ediyor.

Ünlü ressam Cihat Burak'ın aynı zamanda usta bir öykücü olduğunu Cardonlar'la farketmiştik, 1980'lerin başında. Ardından, 1992 Yunus Nadi öykü Ödülü'nü kazanan Yakutiler'le, bu kanıyı pekiştirmişti. Yıllar sonra, pırıltısından hiçbir şey yitirmeyen resimleri gibi öyküleri de hala capcanlı... Burak'ın zengin anılar ve dikkatli gözlemlerle beslenen öykülerinde duyguya ince bir alay eşlik ediyor. Yakutiler'de günlük yaşamdaki ve kültürümüzdeki hızlı değişmeler gösterilirken yanlış eğitimin, tersine dönen devlet çarkının eleştirileri yapılıyor. İnsan ilişkilerinin, doğa ve çevrenin yozlaştırılmasına karşı uyarıların dile getirildiği öykülerde, yazı dilinin alışılmış kurallarına zaman zaman hoş bir biçimde yan çizen Burak, konuşma dilini çok canlı, çok çekici biçimde kullanıyor. Yakutiler, bu kez yazarının elyazısı örnekleri ve desenleri eşliğinde...

Bay Kuş’un, bir tatil sürecinde demokrasi anlayışından devrim tanımına, sevdadan küreselleşmeye, tutkudan türbana, safsata televizyon dizilerinden tiyatroya, resimden heykele, cazdan operaya, edebiyattan geçmişteki kimi anılara, hatta endemik bitki topluluklarının yapılaşmasına kadar, o daldan bu dala konuşundan izlenimler içermekte. Hepi topu bu..

Galeano’dan her güne bir masal değil, her güne bir gerçek. Bir takvim formatında yazılan Ve Günler Yürümeye Başladı, 1 Ocak’tan 31 Aralık’a her gün için yakın tarihte ya da eski çağlarda o gün yaşanan özel bir hikâye anlatıyor. Eduardo Galeano, Aynalar’da olduğu gibi kadın, erkek, iktidar, yerliler, ırkçılık, emperyalizm, kültürler, daldan dala atlayarak; değinilmedik konu, ulaşılmadık coğrafya, çoğaltılmadık ses bırakmıyor. Sürekli daha ileriye taşımaya çalıştığı minimalist stili ise zirvede. Fazladan tek bir sözcük bile kullanmak istemiyor, her şeyin özüne inmeye çalışıyor: konunun, insanın, sözcüğün, tarihin... Söylemek istediğini mümkün olan en kısa biçimde aktarmak; herhalde Galeano edebiyatının en güzel özeti budur. Hüzünlü sayfaların ağırlığı kaçınılmaz olsa da geleceğe yönelik umudu her satırda hissettirerek “dünyanın vicdanı” yakıştırmasını Eduardo Galeano’nun ne kadar hak ettiğini, bu kitap bir kez daha teyit ediyor.