En Son Eklenenler

Orta Çağ kavramı, kullananların düşündüğünden daha fazla hasara neden oluyor. “İslam’ın Orta Çağı” kavramı ise büyük ölçüde tartışılmamıştır. Peki, “İslam'ın Orta Çağı" ifadesi aslında neyi tanımlıyor? Modern Çağ öncesi İslam kültürlerini ele almamızda bu ifadenin ne gibi etkileri var? Kültürlerarası karşılaştırmalarda bu kullanımın sonuçları nelerdir? İslam çoğu zaman Orta Çağ’da takılıp kalmakla suçlanıyor. Peki, ya İslam’ın Orta Çağı yoksa? Thomas Bauer, Neden İslam’ın Orta Çağı Yoktu? -Antik Çağ’ın Mirası ve Doğu- kitabında, “Orta Çağ” olarak adlandırılan dönemde Avrupa’da kayıp kültürlerin yalnızca harabelerine rastlanırken, İslam dünyasında bayındır şehirlerin bulunduğunu ve bilimlerin bütün canlılığıyla gelişmeye devam ettiğini gösteriyor. Almanya’nın en çok satan kurgu dışı kitaplarından biri olan bu kısa başyapıt, reforma ihtiyaç duyan “İslami Orta Çağ” görüşümüzü yerle bir ediyor. Doğu’nun antik kentlerinde hamamlar, camiler, kiliseler ve diğer büyük taş yapıtlar ayakta kalırken, o dönemin Avrupa’sında bunlar birer harabe haline gelmişti. Oysa Doğu’da hekimler Galen’in tıbbını devam ettirmişler; doğa bilimleri ve edebiyatta birbirinden eşsiz eserler kaleme alınmıştır. Doğu’nun günlük hayatında bakır sikke, kiremit, cam gibi gündelik hayatın önemli unsurları yaygın bir şekilde kullanılırken, Avrupalılar bunları ancak Yeni Çağ’ın başında (tekrar) keşfetmişlerdir. Bauer, antik kültürün Endülüs’ten Kuzey Afrika ve Suriye üzerinden İran’a kadar yaşamaya nasıl devam ettiğini, neden 11. yüzyılın Hindukuş’tan Batı Avrupa’ya kadar bütün Avrasya’da, daha sonra Yeni Çağ’da da takip edilecek bir dönüm noktası olduğunu somut bir şekilde anlatıyor. Thomas Bauer bu kitabıyla, alışagelmiş çağ sınırlarını ikna edici bir şekilde yerinden ediyor ve Doğu ile Batı’ya dair klişeleşmiş görüşleri bir bir çürütüyor. Çalışmalarıyla 2013 yılında Gottfried-Wilhelm-Leibniz-Ödülü’ne ve 2018 yılında Tractatus Ödülü’ne layık görülen Thomas Bauer’in Neden İslam’ın Orta Çağı Yoktu? -Antik Çağ’ın Mirası ve Doğu- kitabı da 2019 yılında WBG (Bilimsel Kitap Topluluğu) Beşeri Bilimler En İyi Kitap Ödülü’nü kazandı.

Niçin bazı ülkeler zengin bazıları ise yoksuldur? Aslında 16. yüzyıla girerken ülkeler arasındaki gelir farkları küçüktü, hatta bugün “Batı” ve “Doğu” diye nitelenen kültürel coğrafyaların önde oldukları farklı alanlar mevcuttu. Ama keşifler çağıyla birlikte, özellikle de Amerika’nın keşfini izleyen dönemde fark giderek açıldı, “büyük ıraksama” coğrafya, küreselleşme, teknolojik değişim ve ekonomik politikalar tarafından belirlenen bir süreçte devreye girdi, “milletlerin zenginliği” farklı yollar izlemeye başladı. İngiltere, küreselleşmenin meydan okumasına Endüstri Devrimi’yle yanıt vererek yeni bir çığır açtı. Batı Avrupa ve Kuzey Amerika da çok geçmeden İngiltere’yi yakalayıp zenginler kulübünde yerlerini aldılar. Endüstri Devrimi’nden önce dünya imalatının büyük bölümü Asya’da yapılırken, 19. yüzyılda gelişmiş ülkelerin modern teknolojiye dayanan rekabeti dünyanın Batı dışında kalan yerlerinde yerel endüstrileri büyük ölçüde çökertti ve belli tarım ürünlerinde uzmanlaşmış “azgelişmiş ülkeler” ortaya çıktı.

Bilin bakalım ne oldu… Âşık olacak gibiyim! Hem de Mack McAfee’ye. Hatırlarsınız, minik bebeğim Noelle’le geçen bahardan beri Mack’in komşusuyuz. Tabii şüphelerim de yok değil, bildiğiniz gibi söz konusu erkekler olunca pek harika kararlar verdiğim söylenemez. Bebeğimin babası bunun en güzel örneği. Velayet davası açarsa diye de ödüm patlıyor. Ah, bu arada söylemeyi unuttum; yeni evimde bulduğum İkinci Dünya Savaşı’ndan kalma mektuplar beni bambaşka bir dünyaya götürdü. Mack’le onları yazan askerin ve “hayatımın aşkı” dediği kadının kim olduğunu bulmaya çalışıyoruz, epey yol kat ettik. Bir ara uğrayın da soğuk çay eşliğinde mektupları okuyalım. Hem ortak arkadaşlarımızın adadaki maceralarını da bir bir anlatırım. Belki sevgili Mack de bize eşlik eder. Bekliyoruz.

Edinburgh'un huzursuz sokaklarında, çeteler arası bir savaş patlak vermek üzeredir. Şehirde nüfuz sahibi olmak adına terör saçan genç Tommy Telford mı yoksa demir parmaklıkların bile dizginleyemediği Koca Ger Cafferty mi bu savaşın kazananı olacaktır? Şüpheli bir Nazi katliamcısını araştırmakla görevlendirilen ve kasıtlı gibi görünen bir araba kazasında kızı ağır yaralanan Dedektif John Rebus, bir yandan çeteleri kontrol altına almaya çalışırken, öte yandan kazanın sorumlusunu bulup "adaleti" sağlamak için şeytanla pazarlık yapmaya bile hazırdır. İnsan kötülüğünün sınırı nedir? Zaman yaptığımız şeylerin sorumluluğunu alıp götürür mü? İşlenen bir suç yalnızca failine mi aittir? Nefes kesen John Rebus serisinin 9. kitabı Asma Bahçe, her sayfasında tırmanan gerilimin ve merak uyandıran olaylar silsilesinin yanı sıra okuru suç kavramını da irdelemeye sevk ediyor.