Yazara Gore Listeleme

İnsanın dünyayı nasıl anlamlandırdığı, olayları yaşantılama şekli niteliksel araştırmacının ilgi odağıdır. Kısacası niteliksel araştırma anlamla ilgilenir, anlamı inceler. Anlam, araştırma öncesinde araştırmacının tanımladığı birtakım değişkenler üzerinden incelenmez, bir nedensellik içinde ele alınmaz yani o anlama yol açan bir sebep ya da sebepler zinciri olduğu düşünülmez, önceden varsayılmaz. Çünkü insanların kendi doğal yaşam alanları içinde olaylar ve yaşantılar gerçekleştikçe anlamları da dönüşüp değişir. Her karşılıklı konuşmada konuşmaya dahil olanlar etkileşimdeki anlamları yeniden kurarlar. İnsanların olayları birbirlerine açıklayışları anlamların yeniden yeniden kuruluş sürecine katkıda bulunur. Kısacası hakkında konuştukça, hakkında konuşulanın anlamı da değişir. Bu sebeple niteliksel araştırmacı tahmin etmek yerine sadece açıklamaya çalışır. Nitekim açıklamaların peşinden giderken hem kendisi hem de katılımcı, hep birlikte açıklamaları yeniden dönüştürmüş olurlar. Bu kitap, Türkiye’de psikolojinin insan anlayışından ve insanlara yaklaşımından radikal bir kopuş anlamına gelebilecek görüşleri dillendiriyor. Ve sözü edilen bu kopuş da epistemolojik bir duruş üzerinden ilerliyor. Bu sebeple kitabın alt başlığı olan Niteliksel Duruş, ana akım psikolojinin anlamla olan mesafeli ilişkisine karşı çıkıyor. Türkiyeli okur Türkçe’de ilk defa bu kitapta insanlara ve eylemlerine, inşa ettikleri anlam üzerinden yaklaşmanın diliyle tanışacak; bu tanışma vesilesiyle de, bu dilin ve kurduğu dünyanın ana akım psikolojinin kurduğu dünyadan ve dilden farkını görecek. Yine Türkiye’de ilk defa okur, bu coğrafyada yürütülen çalışmaları esas alan söylem analizi, anlatı analizi, konuşma analizi başlıkları altında çeşitli niteliksel yaklaşım ve analizlerle tanışacak. Psikolojide Söz ve Anlam Analizi, sadece psikoloji öğrencilerine hitap etmiyor. Psikoloji öğrencilerinin yanı sıra hem psikoloji alanında bu yolu merak edenlerin hem de diğer sosyal bilimlerde bu tartışmalı duruşu ve rotayı kendi bildikleriyle harmanlamak isteyenlerin ilgisini çekecek bir kitap.

2015 Nobel Edebiyat Ödülü’nün sahibi Svetlana Aleksiyeviç’in ilk eseri ve kurduğu türün ilk örneği sayılan Kadın Yok Savaşın Yüzünde, II. Dünya Savaşı’nın kadınlar ‘‘cephesinde’’ nasıl yaşandığını belgeleyen çok güçlü bir sözlü tarih çalışması… İsveç Akademisi, Svetlana Aleksiyeviç’e Nobel Ödülü verdiğinde yazarın “yeni bir edebi tür” yarattığını belirtmiş, eserlerini de “duyguların ve ruhun bir tarihi” sözcükleriyle betimlemişti. Aleksiyeviç uzun bireysel monologları farklı seslerin duyulduğu bir kolaja dönüştüren özgün dokümanter tarzıyla, kendilerine nadiren konuşma fırsatı verilen, yaşantıları da çoğu zaman ülkenin resmi tarihine karışarak yitip giden sokaktaki insanların hikâyelerini kayıt altına alıyor. Kadın Yok Savaşın Yüzünde’de Aleksiyeviç, tarihin gelmiş geçmiş en kanlı savaşını vererek faşizmin yenilgiye uğratılmasında büyük pay sahibi olan ve bu uğurda en az yirmi milyon insanını kaybeden SSCB’de kadınların –kadın piyadelerin, sıhhiyecilerin, keskin nişancıların, çamaşırcıların, kadın cerrahların, pilotların, keşif erlerinin, partizanların– Nazi işgalini nasıl göğüslediklerini, böylesi bir savaşta kadın olmanın zorluklarını nasıl deneyimlediklerini Sovyet ülkesinin dört bir yanından bir araya getirdiği tanıklıklarla belgeliyor ve unutuluşun girdabından kurtardığı bu hikâyeleri edebi bir toplam halinde önümüze seriyor.

Oslo'da bir banka soygunu sırasında bir banka memuru kadın öldürülünce, Dedektif Harry Hole soruşturmaya dahil olur. Harry, hiç iz bırakmayan soyguncu-katilin peşindeyken, eski kız arkadaşı Anna'nın evinde yemek davetini kabul eder. Ertesi gün kendi evinde uyandığında, son 12 saatte neler olduğunu hatırlayamadığını fark eder. Bu sırada Anna kendi evinde ölü olarak bulununca, bu cinayetin de soruşturması, kendisinin Anna ile ilişkisi bilinmediği için, Harry'ye verilir. Şimdi Harry hem kendisini temize çıkarmak hem de banka soyguncu-katillerini yakalamak zorundadır.

Empati, kişinin kendisini başka bir bilincin yerine koyarak söz konusu bilincin duygularını, isteklerini ve düşüncelerini, denemeksizin anlayabilmesi becerisi olarak tanımlanır. Kadın, fıtratı gereği aşk, sevgi, ayrılık ve ihanet kavramlarına, erkeğe göre, daha duygusal yaklaşır. Peki, bir erkek ayrılığı bir kadının gözünden anlatabilir mi? Selim Akgün, “Adın Adın Yalnızlık” da bu sorunun cevabını arıyor. Yan yana yürüdüğümüz yollarda, yana yana yürüdüm senden sonra. Adınla attığım her adımda, sövdüm senin için adadıklarıma. Adının menzilinde tetikteydi kurşun kalem. Seni bana gömüp üzerine toprak attım yazdıklarımla. Bu kitabı sen yazdın aslında! Ben, duvarlarıma yazdıklarını anlattım yalnızca. İçimi döktüm bu kitapta. Artık parçalarını sen toparla…