Eserlere Göre Listeleme

Ahmet Refik Sevengil, yıllar süren çalışması sırasında, tiyatro tarihine damgasını vurmuş sanatçılarla görüştü, arşivleri taradı, elyazmalarını inceledi. Türk Tiyatrosu Tarihi, sadece tiyatro tarihini değil anlattığı dönemlerdeki önemli hadiseleri de içerdiğinden, Osmanlı’nın son dönemini yansıtması ve padişahların yaşayışlarını, ruh halini aktarması açısından da farklı bir eser. “Onun bir başyapıtı var: Türk Tiyatrosu Tarihi. Benzeri olmayan, sanıyorum ki dünyada da pek benzeri olmayan bir çalışma.” Selim İleri “Başka bir kültürün adamı. Bütün kültürlerin adamı. Doğu-Batı hepsi bir arada… Zaten Osmanlı, zaten cumhuriyetçi, zaten Avrupalı.” Adalet Ağaoğlu “Ufku çok genişti. Eskiyi de yeniyi de iyi bilirdi. Tiyatro diyorsanız, radyo diyorsanız, sinema sanatı diyorsanız, şairler diyorsanız, Türk edebiyatı diyorsanız hepsinin içinden gelmiş.” Turgut Özakman “Ben hocalarıma aşkla yaklaştım. Bazı hocaların garip bir çekiciliği olurdu. Refik Ahmet Sevengil bunlardan biriydi. Kütüphane gibi yahut bir ansiklopedi gibi.” Yıldız Kenter “Devlet Tiyatrosu’nun kurulması konusunda çaba gösterenleri başında, o zamanlar milletvekili olan Refik Ahmet Sevengil geliyor. Refik Ahmet Bey TRT’nin kurulmasında da öncülük yapıyor ve yönetim kurulunda bulunuyor. Gözlük derecesi kaç? Yedi miydi? Sekiz miydi? Kalın gözlükleri vardı. Okuyor, sabahlara kadar çalışıyor. Eee o bir aşk, o bambaşka bir şey. O aşk olmasa yapılır iş değil.” Can Gürzap

ÖNSÖZ Günümüz Türk toplumunun Güneydoğu bölgesi, etnisiti bilincinin dinamiklik kazandığı bir sorunlar alanıdır. Bir yanda Türk ordusu sınırları aşarak, terör ve şiddet olaylarıyla uğraşmak durumunda kalırken, öte yanda radikal kalkınma ve reform programlarının gündeme girmesi gereken bir dönemi yaşıyoruz. Bu toplumsal sorunlar yumağı, iş başındaki hükümetten, akademik kuruluşlardan, ülke aydınlarından ve medyadan çözüm yolları beklemektedir. Bazı siyasal partiler, iç ve dış odak noktaları terör ve şiddet olaylarının alt yapısına yasallık kazandırma çabası içindedirler. Parlamentoda yükselen bu sesler, sürekli toplumsal şiddet ve terör aktörlerine destek vermekte ve onları bir gerilla savaşı içinde algılayarak, alkışlamaktadırlar. Terör ve şiddet olaylarının 25 yıllık serüveni, aynı zamanda Güneydoğu insanını toplumsal gerginliklerin içine itmiştir. Teröre destek verenlerle terör karşıtı olanların nereye kadar uyum içinde oldukları bilinmemektedir.. Ancak, siyasal örgütlerin yoğun baskıları, propagandist eğilimleri karşısında, yöre insanlarının pasifıze edilmeleri, giderek Kürtçülük akımının güçlenmesine neden olmaktadır. Bu durum, farklı kimlik taşıyan insanlarımızı da etkisi altına almak suretiyle, yeni bir biçim kazanmaktadır. Merkez-kaç modele dayalı yöresel bir Kürt Federasyonu önerisi, terör örgütünün Büyük Millet Meclisi çatısı altındaki sempatizanlarından tutunuz da, medya ve akademik kuruluşlara kadar sıçramıştır. Terör ve şiddet örgütü, bu düşüncede olanlar için, Güneydoğuda bir gerilla savaşı içinde olduğu görüşü giderek ağırlık kazanmaktadır. Terör örgütü ve kamplarına yönelik sınır ötesi sekiz günlük operasyon, aynı zamanda bir gerçeği de ortaya koymuştur. Bu da, Güneydoğunun kalkınmada öncelik alması ve yeni ıslah projelerinin vakit kaybedilmeden gün- TÜRK TOPLUMUNDA deme konulmasıdır. Sivil yönetim ve ordumuzun beyin kadroları bugün bu tür bir yaklaşıma destek vermektedirler. Bu mizansen içinde, Güneydoğu yöremizin etnisiti yapısını ele almak suretiyle, sosyolojik ve antropolojik yaklaşımlarda bulunmak istiyoruz. Yöremizin etnisiti tablosusu nedir? Birbirlerine bakış açıları ne tür davranış kalıplarına yol açmaktadır? Toplumsal gerginliklerin çözümlenmesinde ne tür öneriler ortaya konabilir?

Bir ülkünün çevresinde toplanmak ve onun için ölümü göze alarak savaşmak ne güzel şeydir! İnsanlar ancak ülkü ile hayvanlardan ayrılabiliyorlar. Millî bir ülkü olmadıktan sonra, insanın hayvandan ne farkı kalır? Hayvan, ölümden ve ızdıraptan kaçar, kuvvetliden korkar. Ölümden korkmayan, ızdıraptan kaçmayan, kuvvetli ile savaşı göze alan yaratık, ancak ülkücü insandır. Bir zamanlar dinler insanları hayvan olmaktan kurtarmak için çalıştı, onlara Tanrı’dan öğütler verdi. Bugünkü ülküler, tamamıyla millîdir. Dinî inancı da içine almış olan millî ülkü, insanları sürükleyen, güçlendiren ve asilleştiren bir duygu ve düşüncedir. Bugünün kaba maddeciliği arasında Türk ülküsü sararmış, biraz küllenmiş gibi görünüyor. Maddecilik hastalığı geçtiği zaman, o yine parlayacaktır. Onun için Türk ülküsüne sarılmaya mecburuz. Bütün Doğu milletlerini yendiği halde yalnız Türklerle başa çıkamayan Batı'nın içine sinmiş düşmanlığı ve hıncı karşısında, bizim silahımız, Türk ülküsüdür. Tek başına Avrupa'ya dalan ve yüzyıllarca tek başına bütün Avrupa milletlerine karşı Allahın adını savunan Asya arslanları zaman zaman gaflet uykusuna dalmışlar, fakat sonra sıçrayıp şahlanmışlardır. Bu seferki dalgınlık biraz tehlikeli gibi görünüyor. Çünkü içinde bir de yabancıya hayranlık unsuru var. Tehlikeler nereden gelirse gelsin, ne kadar büyük olursa olsun, tek çare ve tek ilacı Türk ülküsüdür.