Yazara Gore Listeleme

Erhan Atiker'in modernizmin boyutlarını ve imkanlarını kitle toplumu/kültürü ve eleştirileri üzerinden sergilediği bu kitap, modernizm ve kitle toplumu/kültürü eleştirilerini taşıdığı boyutun zengin sosyolojik çerçevesi bir yana, aynı zamanda modernite tartışmalarının temel metinleriyle kurulan doğrudan bir ilişkinin üstünlüklerini de ihtiva etmektedir. Kitap ayrıca modernizm ve kitle toplumu/kültürü ilişkisinin politik sonuçları konusunda da analitik bir birikimi sunmaktadır.

Alanının başlıca referans çalışmalarından biri olan “Modern Ortadoğu Tarihi”, yazarının öncelikle öğrencileri ve bu konuda daha önce ayrıntılı bilgi sahibi olmayan genel okurları gözeterek hatırladığı yetkin bir tarih çalışmasıdır. Cleveland bu doğrultuda, okuru 7. yüzyılda İslamiyet’in doğuşuyla gelişen serüveniyle tanıştırdıktan sonra, son iki yüzyılın derin ve genellikle dramatik nitelikteki dönüşümlerine odaklanır. Siyasal tarih ekseninde bir çerçeve oluşturduktan sonra da, geniş bir yelpazede ortaya koyduğu toplumsal, kültürel ve ekonomik gelişmeleri, bütün Ortadoğu hikâyesinde birleştiren tek bir anlatıda yoğunlaştırır. (Ayrıca bu çeviriye esas alınan özgün kitabın üçüncü basımına, 11 Eylül’deki El-Kaide saldırılarıyla ABD’nin Irak işgalinin ilk aşamalarının -uzman bir tarihçi perspektifiyle- eleştirel gözle değerlendirilmesinin yer aldığı bir sonsöz bölümü eklenmiştir.) Dolayısıyla William L. Cleveland’ın tarih disiplininin köşe taşlarından birini oluşturan bu devasa çalışması, Osmanlı İmparatorluğu’nda ve Mısır’da gerçekleştirilen reformlardan Batı emperyalizminin egemenliğine, İran Devrimi’ne ve Körfez Savaşı’na uzanan Ortadoğu’nun modern tarihine kapsamlı bir bakıştır.

Charles Taylor, modernliğin bugün artık "doğal" görülecek ölçüde hayatlarımıza sirayet etmiş veçhelerinin altını kazıyan, bunu yaparken modern bireyi kuşatan dünyayı anlamlandırma tarzlarını ve bu tarzların tarihini açığa çıkaran kitaplarıyla tanınmıştır. Burada, felsefedeki klasik idealizm-materyalizm tartışmalarının ötesine geçmeye çalışarak önemli bir kavram geliştiriyor: her insan topluluğunun toplumsal hayatı kolektif olarak inşa ederken başvurduğu ve bu "inşa" çabalarına yön ve anlam veren "toplumsal tahayyüller" kavramı. İşte bu kitabında Batı modernliğinin tarihini, toplumsal tahayyülündeki değişimler üzerinden anlatmaya çalışıyor. Taylor, birçok farklı modernlik deneyimi bulunduğu kabulünden hareket ederek bu deneyimin Batı’yla özdeşleştirilmesine ciddi bir eleştiri yöneltiyor. Eşit katılımcıların karşılıklı menfaatlerine dayalı bir ahlak düzeni fikriyle hayat bulmuş Batılı toplumsal tahayyülde üç kültürel biçim bulunduğunu söylüyor: ekonomi, kamusal alan ve halkın kendi kendini yönetmesi. Bu üç kültürel biçimin zihinlerde ve pratikte birbiriyle bağlantılı olarak nasıl geliştiğini anlatıyor, Batı’da olsun dünyanın başka bölgelerinde olsun, modernliğin ve onun can alıcı bir bileşeni olarak sekülarizmin çeşitli veçhelerini anlamaya ve hesaplaşmaya odaklanıyor. "Modernlik" tartışmasının miyadını doldurmuş bir "moda" olmadığını, konuşulması, anlaşılması ve derinleştirilmesi gereken çok şey bulunduğunu gösteriyor Charles Taylor: Bugün Türkiye’de, bu tartışmanın işaret ettiği problemlerin tam göbeğinde duruyoruz.

Şimdiye kadar edebi sanatlarla ilgili olarak hazırlanan kitaplar, genellikle eski edebiyat merkezli olup, daha çok onu tahlile anlamaya çözümlemeye yöneliktir. Modern şiirlerin çözümlenmesinde ise edebi sanatlar bağlamında yeni edebiyat merkzeli kaynak bir esere ihtiyaç vardır. Ortaöğretimdeki ve yükseköğretimdeki öğrencilerimiz, modern edebiyat metinleri çözümleyebilmek için böyle bir çalışmaya sürekli olarak ihtiyaç duymaktadırlar. Modern Türk Şiirinde Edebi Sanatlar, eski edebiyat destekli, modern edebiyat merkezli olarak, karşılaştırmalı bir şekilde örneklerin açıklanması tarzında hazırlanan ilk çalışmadır. Bu yönüyle ortaöğretim, yükseköğretim, lisans ve lisansüstü öğrencileriyle konuya ilgi duyanlar için başvuru kaynağı niteliğinde olacaktır.