En Son Eklenenler

1914 yılında ilk basımı yapılan Dublinliler, Joyce’un bir yüzyılın bitiminin eşiğindeki Dublin’de yaşayan orta sınıf insanların gündelik yaşamlarını derlediği on beş öyküden oluşur. Öyküler doğum, çocukluk, yaşam, yetişkinlik, yaşlılık ve ölüm temaları etrafında bir insan ömrünün seyrini Dublin üzerinden bize anlatır. İlk kez bu öykülerde edebiyat sahnesine çıkan karakterlerin birçoğu, Joyce’un başyapıtı Ulysses’te tekrar karşımıza çıkacaktır. Öyküler, Joyce’un epifani yorumunun, karakterin bir anda kendisini anladığı ya da bir aydınlanma yaşadığı “anlar”ın etrafında kurgulanmıştır. Bu öyküler, Joyce’un hem nefretini hem de tutkusunu eserlerine işlediği Dublin’in olduğu kadar, şehrin tüm belleğinin kıskıvrak yakaladığı Dublin’den gidemeyenlerin de öyküsüdür.

Yokluğunda seni özledik. Sana değen rüzgarı, seni örten bulutu özledik. Özlemeyi, özlenilmeyi, sevmeyi, sevilmeyi, sevindirmeyi, sevindirilmeyi özledik Efendim. Aşkı, gözyaşını, müsamahayı, ahlakı, adabı, ihsanı, irfanı, iz'anı, feraseti, basireti, şecaati, celadeti, adaleti, meveddeti, muhabbeti özledik. İzzeti, hikmeti, fıtratı, şefkati, hürmeti, devleti özledik. Senden sonra tefrika meşrebimiz, taklit mezhebimiz, cehalet mektebimiz, atalet fıtratımız, hamakat şöhretimiz, ihanet sıfatımız, küffar velinimetimiz oldu. Efendim, Sen kendini 'abduhu ve rasuluhu: O'nun kulu ve elçisi' olarak takdim etmiştin. Sana iman eden bazıları sana hürmet adı altında seni kulluktan 'kurtarıp' melekleştirerek hayattan dışladılar. Bu ifrata karşı başka bazıları da tefrite sapıp seni 'güzel örnek' olmaktan çıkarıp bir 'postacı', bir 'ara kablosu' seviyesinde görerek hayattan dışladılar.

“Bazıları o zamanlarda yapılan işlerin birçoklarını bana ve başkasına mal ederler. Bu yanlıştır. Bir kişinin, beş kişinin elli kişinin böyle büyük davalarda ne ehemmiyeti olur ki? Gönülde vatan muhabbeti taşıyan her vatansever o günlerde bizim gibi düşünmüş, bizim gibi duymuş, ondan sonra da bizimle beraber olmuştur. Millî mukavemette arslan payını kendine ayırmakta hata vardır. Bir elin şamatası olur mu ki?” Yörük Ali Efe