Eserlere Göre Listeleme

Türkiye, Rusya, İran ve Çin gibi zengin ve köklü tarihe sahip devletler, modern dünyaya uyum sağlamak için çırpınırken pek çok âlim şahsiyet yetiştirdiler. Hiç şüphe yok ki bunlardan birisi de Rusya mahkûmu Türk boylarından olan Başkurtlara mensup Zeki Velidi Togan’dır. Bıraktığı eserlerin ilmî derinliğinden açıkça anlaşıldığı üzere, fevkalâde kabiliyetli bir kimse olan Togan, erken yaşlarda Arapça, Farsça ve Rusça gibi mühim dilleri öğrenmiş ve daha 21 yaşında iken kaleme aldığı Türk ve Tatar Tarihi isimli kitap sayesinde akademik çevrelerce tanınmış ve kendisine “Yaş Müverrih” (Genç Tarihçi) unvanı verilmiştir. Hayret uyandıran karakteri ve yetenekleri, tarihi olayları kavrama kudreti ve büyük tarihçilerde bulunması lazım gelen güçlü sezgileri sayesinde, zikrettiğimiz kaynak dillerini iyi öğrenerek bilgiye doğrudan ulaşabilen Togan, hem Doğu hem de Batı medeniyetlerinin niteliklerini layıkıyla idrak edebilmiştir. Bu durum kendisine uluslararası akademik çevrelerde büyük ve haklı bir şöhret kazandırmıştır. Büyük bir tarihçi olma yolunda ilerleyen Togan’ın kişisel gelişimini sağlam temeller üzerine inşa edebilmesi, 1855-1917 yılları arasında altın çağını yaşayan ve söz konusu tarihlerde dünyada emsali bulunmayan Rus Türkoloji mektebi, özellikle de St. Petersburg uleması (en başta kendisini varisi olarak gördüğü V. V. Bartold) sayesinde mümkün olmuştur. Bugün itibariyle Togan’ın ilmî saygınlığı ve şöhreti yaşadığı dönemi fersah fersah aşmıştır. Kendisine ve eserlerine gösterilen ilgi gerek yurt içinde gerekse yurt dışında hızla artmaktadır. Özellikle Sovyetler Birliği yıkıldıktan sonra Başkurdistan ve Rusya’da Togan âdeta yeniden keşfedilmiş ve bazı eserleri İngilizce, Rusça ve Başkurtcaya tercüme edilmiştir. Zeki Velidi Togan’ın Türk tarihçiliğinde ve Türk düşünce hayatında mümtaz bir yer işgal ettiği kesindir. Elinizdeki eserde, dünyaca ünlü müverrihi sadece tarihçi yönüyle değil siyasî faaliyetleri ve hayatıyla da okuma imkânı bulabileceksiniz. Togan’ın her yönüyle ele alındığı bu kitabın tamamlanması tam beş yıl sürmüş ve pek çok ilim insanın katkısıyla gerçekleşmiştir. Eser, otuz dört makaleden ve Zeki Velidi Togan Bibliyografyası’ndan oluşmaktadır.

Kitabu'l-Ezkiya (Zekiler Kitabı) zeki insanların zeka pırıltılarıyla dolu hikayelerini anlatarak zekayı ve derin anlayışı yücelten bir eserdir. Peygamberler başta olmak üzere insanlığın hemen her seviyesinden zeka örnekleri verilen bu eserin amacını İbnü'l-Cevzi şöyle özetliyor: Bu kitapla üç şeyi yapmak istedim: 1. Kıssalarını anlatmak suretiyle bu nitelikteki insanları tanıtıp kıymetlerini takdir etmek, 2. Onların seviyesine çıkma kabiliyeti olan insanların ufkunu açmak, 3. Zekasına erişemeyeceği insanların kıssalarını anlatarak, kendini beğenmiş kimseleri eğitip yola getirmek.

İsa kim? Tanrı’nın Oğlu ya da Tanrı mı, yoksa Roma İmparatorluğu’na başkaldıran bir direnişçi mi? Barışçı bir maneviyat öğreticisi mi, politik bir devrimci mi? Bunca yıl İsa hakkındaki gerçek gizlendi mi? İran asıllı ABD’li ilahiyat profesörü ve yazar Reza Aslan, Nasıralı İsa’nın hayatını ve o dönemi anlattığı Zelot’la, Hıristiyan dünyasında büyük tartışmalara yol açtı. Aslan, tutucu Hıristiyan kesimin şiddetli tepkisiyle karşılaştı. 2000 yıl önce, gezgin bir Yahudi vaiz ve şifacı, takipçileriyle birlikte Tanrı’nın Krallığı’nı kurmak için Celile topraklarında dolaştı. Başlattığı devrimci hareket, kurulu düzene karşı öylesine büyük bir tehditti ki; yakalanmasına, işkence görmesine ve bir devlet suçlusu olarak idam edilmesine yol açtı. Utanç verici ölümünden on yıllar sonra, takipçileri ona ‘Tanrı’ diyeceklerdi. Peki o gerçekten Tanrı mıydı? Zelot, Nasıralı İsa’nın hayatı ve misyonuyla ilgili; radikal ve dönüştürücü yapısını doğrulamakla birlikte şu ana kadar anlatılagelen hikâyelere yeni bir bakış açısı getiriyor ve ezberleri bozuyor. Sorgulatan ve akıcı anlatımıyla bir roman tadında olan Zelot, özenle yazılmış bir biyografi. Tarihin en etkin karakterlerinden birinin portresi; aynı zamanda bir dönemin ve bir dinin doğuşunun anlatıldığı bir inceleme.

Tüm çocukların “ince sesli”, “orta sesli” ya da “kalın sesli” olarak üçe ayrıldığı bir gezegenle tanışın. Burada yaşayanların ne iş yapacakları, kimlerle arkadaşlık edecekleri ses tonlarına göre belirleniyor. Peki günün birinde bu gezegende, sesi olmayan bir çocuk doğarsa ne olur? Sesi olmayan kahramanımız Zem, yaşam sesi diğerlerinden farklı olanların kapatıldığı, Mostrosul adlı, gizemlerle dolu yerde maceraperest Do ve sıra dışı aşçılık becerilerine sahip Tiz’le tanışır. Kısa süre sonra bu üç arkadaş kendilerini heyecan verici, sonunda özgürlüklerine kavuşma ihtimali olan bir maceranın içinde bulur: Haykıran çamurlarla, bulmacalarla, dehlizlerde gizlenmiş vahşi bitkilerle, zamanda geriye giden kütüphaneyle ve korkularına ayna tutan sihirli ormanla yüzleşmeleri gerekir. Zem’in sesini aradığı bu yolculuğun sonu, belki de her şeyin başlangıcı olacaktır.