En Son Eklenenler

Nicolea Jorga Romanya'nın gelmiş geçmiş en büyük tarihçisi sayıldığı gibi, eserleri çeşitli dillerde, Almanya, Fransa İtalya ve ABD'de defalarca basılmış, dünyaca tanınmış bir tarihçidir. Almanca beş ciltlik Osmanlı İmparatorluğu Tarihi (1300-1912), daha önce yazılmış belli başlı genel Osmanlı tarihleri (J. von Hammer ve J.W. Zinkeisen) yanında yeni ve kapsamlı bir yaklaşımı temsil eder. Herşeyden önce Jorga'nın Osmanlı tarihi, önyargılardan oldukça kurtulmuş, belgelerin tanıklığına öncelik veren ciddi bir tarihçinin eseridir. Jorga'ya göre Osmanlı tarihi, "dünya tarihinin parlak bir bölümü"nü temsil eder. Jorga'nın şimdiye dek kullanılmamış kaynaklara dayanan Osmanlı tarihinin orijinalliği, Türkiye'de erkenden takdir edilmiş, ancak Türkçe'ye çevrilmesi gecikmiştir. Soruları ortaya oyan, yaratıcı bir tarihçi olarak Jorga'nın özelliğini en iyi Gh. Bratianu şu sözlerle ifade etmiştir: "Jorga'nın yazdığı her satır bir fikir tohumu taşır; araştırılacak problemler ortaya atar ve okuyanda ilgi uyandırır; bunlar olmadan hiçbir tarih eseri canlı bir bilim dalı olamaz, ölü bir söz olarak kalır".

Şimdi... "Mantık" denilen bilimin bir "Batılı"sı, bir de "Doğulu"su olduğunu öğrenseniz, üstüne üstlük Batı mantığında ısrar eden bilim adamlarının yanlış yaptıklarını öğrenseniz, siz ne yapardınız? Alev Alatlı, "Ben bayıldım!" diyor. Çünkü, sahici dünyada "mantıklı düşünce" diye bir şey varsa, "o" mantık en iyi ihtimalle fuzzy, saçaklı mantık. Saçaklı mantık, Batılı mantığın bittiği yerde başlıyor. Düşünce dünyasında işler gerçekten değişti. Kolay değil, insanın bir ömür boyu doğru bellediği, hatta "biricik" bellediği parametrelerin bir çırpıda ters dönebildiğini görmesi. Kim bilir belki bu defa, klasik Batı düşüncesinin siyah-beyaz kurallara boğulmuş dünyasında zorlandığımız gibi zorlanmaz, İkinci Aydınlanma Çağı'na birincisinden çok daha hızlı uyum sağlarız. Ağlanmayı kesip, baştan başlamanın zamanıdır.

"Almanlara hayranım, ne kadar disiplinli adamlar." "Ne yaparsa yapsın Yunanlı değil mi, dinlen dinlen kaç." "Ermeniler mi Türklere dost olacaklarmış? Hadi canım sen de!" Gün içinde bur türden ifadeleri sıkça duyuyoruz. Zaman zaman biz de "Önyargılı olmak istemem ama..." diye başlayan cümleler kuruyor, kapı komşumuz Yunanlılara "düşman" gözüyle bakarken, dünyanın öbür ucundaki Japonları "dost" olarak değerlendiriyoruz. Bir yandan, sınırların olmadığı bir "dünya vatandaşlığı"nın hayalini kuruyor, farklılıklarla birlikte yaşamanın yollarını arıyoruz; öte yandan, savaşlar ve içsavaşlarla parçalanan ülkeler, grup bağlılığı, milliyetçilik, etnik çatışmalar gibi konuları dünya gündeminden indirmiyoruz. Düşünceyle eylem arasındaki bu çelişkinin ve buna bağlı olarak yaşanan birçok çatışmanın altında yatan önyargılar, uzun yıllardır çoğumuzun ilgisini çekiyor. Bilim adamlarının konu üzerine yaptığı araştırmalar da devam ediyor. Hacer Harlak, "Önyargılar Psikososyal Bir İnceleme" adlı kitabında, gruplararası önyargıları ve kollektif kimliğimizi şekillendiren stereotipleri detaylı bir şekilde inceliyor.