Yazara Gore Listeleme

Tristan Jones, çoğunlukla küçük yelkenlilerle ve tek başına yaptığı sıra dışı seyir ve serüvenleriyle Batı'da iyi tanınan, hayatı denizlerde geçmiş ünlü bir gezgin ve yazar. Neredeyse dünyanın bütün denizlerini dolaşan, dokuzu tek başına olmak üzere en az yirmi kez Atlas Okuyanusu'nu geçen Tristan Jones'un Türkçedeki ilk kitabı Buz. Klasik deniz hikâyelerinden biri haline gelen Buz, yazarın tek gözlü, üç bacaklı köpeği Nelson ile birlikte teknesi Cresswell'le buzlar ülkesi Grönland'a yaptığı yolculuğu anlatıyor. Adeta bir kaşif ruhuyla yola çıkan Tristan Jones, buzdağları arasında sıkışma tehlikesine rağmen dişiyle, tırnağıyla yelken seyrini sürdürmeye çalışırsa da kapana kısılır ve teknesi Creswell'i buz üzerine çıkarmak zorunda kalır. İki yıldan uzun süren bu maceralı seyir boyunca hayatta kalabilmek için "yuvasından dışarı fırlayan gözünü" yelken tamir takımıyla diken, buza tekne çeken, nice fırtına atlatan, kutup ayısı saldırısına uğrayan bir deniz gezgininin, çetin doğa şartları ile mücadeleyle geçen yolculuğunun hikâyesi Buz.

1960'lı yıllarda Türkiye sosyalist hareketi, tarihinde ilk defa siyasal iktidarı ele geçirmeyi hedeflemişti. Dönemin sol hareketleri yakın bir gelecekte iktidarı alma umudu taşımış, örgütsel ve ideolojik olarak buna hazırlanmaya çalışmış ve bu bağlamda farklı siyasal stratejiler geliştirmişlerdi. Bu çalışmada, temel olarak, 1961-1971 döneminde Türkiye sosyalist hareketini oluşturan üç ana akımın (Yön-Devrim Hareketi, Milli Demokratik Devrim Hareketi ve Türkiye İşçi Partisi) siyasal stratejileri irdelenmekte, bu stratejilere dayanak oluşturan ideolojik ve kuramsal kaynaklar serimlenmektedir. Giriş bölümünde önce siyasal strateji tartışmalarının Marksist kuramdaki tarihsel gelişim seyri kısaca ele alınmakta, ardından dünya sosyalist hareketinin ve Türkiye Komünist Partisi'nin bu bağlamdaki kuramsal-pratik mirasına ve İkinci Dünya Savaşı sonrasının dünya konjonktürüne (Çin devrimi, ulusal kurtuluş savaşları, Afrika-Arap sosyalizmi, Küba devrimi ve Latin Amerika'daki gerilla hareketleri vb.) değinilmektedir. Sonra da Yön-Devrim, MDD ve TİP'in ortaya koymuş olduğu siyasal stratejiler sırasıyla ve ayrıntılı bir biçimde -kuramsal, ideolojik ve siyasal dayanaklarıyla birlikte- irdelenmektedir.

Koçgiri Aşireti’nin merkezi olarak bilinen Sivas-Ümraniye’de 6 Mart 1921’de yaşanan birtakım “asayişsizlik” olaylarını haber alan Ankara hükümeti asayişi tesis etmek ve olayların büyümesini önlemek amacıyla bölgede örfi idare ilan etmiş, Nurettin Paşa kumandasında bir ordu görevlendirerek bölgeye göndermişti. Bastırma harekâtı sırasındaki yoğun şiddet uygulamaları, yapılan şikâyetler sonucu Meclis’in de gündemine alınmış ve durumu yerinde incelemek, olayların faillerinin ve askerî harekât sonrasında meydana çıkan elim tabloda sorumluluğu bulunanların tespiti için “Koçgiri Tahkikat Heyeti” ismiyle bölgeye bir kurul yollanmıştı. Dilek Kızıldağ Soileau tarihe “Koçgiri İsyanı” olarak geçen, gerek resmî tarihin gerek Kürt milliyetçi tarih yazımının önemli duraklarından biri olan Koçgiri İsyanı’nı birçok boyutuyla, kapsamlı bir biçimde ele alıyor: “Kürt devleti kurmak için girişilen bir Kürt isyanı” olup olmadığını, Alevi Kürtlerin olaylara dahlini, olayların “isyan” niteliği taşıyıp taşımadığını inceliyor. Bunu yaparken tarihsel, sosyal ve kültürel arka plana olduğu kadar resmî belgelere de bakıyor. Koçgiri İsyanı, Meclis Arşivi’ndeki “Koçgiri Hadisesine Dair Heyet-i Tahkikiye Raporu”nun tamamının edinilerek kullanıldığı ilk akademik çalışma.

1800'lerdeki ilk fabrika grevlerinden 1930'larda faşizm tarafından yok olmanın eşiğine getirilişine kadar dünya emek hareketinin destansı tarihi eşliğinde yeni işçi sınıfının öyküsü... Lyon dokuma işçileri, gökyüzünü fethe kalkan Paris Komünarları, kanlarıyla 1 Mayıs'ı yaratan Amerikan işçileri, Birinci Dünya Savaşı'nı durdurmaya çalışan Alman metal işçileri, İtalya'da işçi konseyleri, Çin işçi sınıfının doğuşu, Yahudi işçi örgütü Bund... Heyecan verici tarihsel anlatı günümüz cephe hattında yapılan röportajlarla harmanlanıyor. Hüznü ve neşesiyle, yenilgisi ve başkaldırısıyla bir sınıfın öyküsü...