En Son Eklenenler

Bu çalışma su kaynaklarının metalaşmasının genel olarak sermaye açısından neden, nasıl ortak ve sınıfsal bir çıkarı temsil ettiğini göstermeyi amaçlamaktadır. Üretiminde su kullanan kapitalistlerin bu suyu devletlerden sübvanse edilmiş [düşük] fiyatlarla almak yerine piyasada belirlenen çok daha yüksek fiyatlardan satın almayı tercih etmeleri ilk bakışta sınıfsal çıkarlarına aykırı imiş gibi bir yanılgıya yol açmaktadır. Çalışma, Marx’ın genel olarak emek-değer teorisinin özel olarak ise soyut emek teorisinin sağladığı olanaklarla bu yanılgıyı ortadan kaldırmayı hedeflemektedir. Ayrıca suyun metalaşmasında en fazla kullanılan gerekçelerin başında “su kıtlığı” olgusu gelmekte ve metalaşma sürecinin kendisi kıtlığa karşı önerilmektedir. Kitapta ise kullanım değerlerinin [nitelikler] üretimi ile değişim değerlerinin [nicelikler] üretimi arasındaki fark gösterilerek başlı başına metalaşma olgusunun su kıtlığını azaltıcı değil, çok daha arttırıcı olduğu ortaya konmaktadır. Herhangi bir emek ürününün ya da doğa bileşeninin piyasa döngüsüne dahil edilmesi, söz konusu ürünün ihtiyaçların çok ötesinde aşırı miktarlarda üretilmesi anlamına geleceği için su kaynaklarının metalaşmasının su kaynaklarında çok hızlı bir tükenmeye yol açacağı dünya ve Türkiye örnekleriyle gösterilmektedi

Çernışevkiy’in Sanatın Gerçeklikle Estetik İlişkileri isimli tezi Arif Berberoğlu’nun Rusça aslından çevirisi ile ilk kez Türkiyeli okurla buluşuyor. Etkinlik gösterdiği bütün alanlarda devrimci ve yenilikçi olan Çernışevskiy, bilimi devrimci mücadeleden ayırmadı. Hazırladığı tez (Sanatın Gerçeklikle Estetik İlişkileri -1855), felsefe ve estetikte materyalizmi, sanatta gerçekçiliği yüreklice savunan bir tezdi. İnsanın politik ve sosyal baskıdan kurtuluşu için mücadeleye çağrı, sanatın toplumsal öneminin materyalist temelde tanımlanması, gerçekçi yöntemin tanıtlanması, tezin içeriğini oluşturan öğelerdir.

Tarihselcilik, “Kur’an’ın söylediği her şey sadece nüzul dönemindeki muhataplar içindir, demek değil, tam tersine o gün müşriklere hitap eden ayetlerin muhatabı bugün pekâlâ müminler olabilir” demeyi de gerektiren bir okuma, anlama ve yorumlama biçimidir. Günümüz insanına hangi ayetin ne söylediği veya söylemediği meselesine kafa yormak ve bu konuda sonuç ortaya koymak hiç şüphesiz biz müminlerin işidir. İki yüz elli, hadi bilemediniz azami nispette üç-yüz elli ahkâm ayetinin lafzî mana sınırları dâhilinde, miladi 632 yılından kıyamet gününe kadar ortaya çıkacak tüm içtimaî, hukukî, iktisadî olaylar ve sorunların çözüleceğini savlamak, Allah’ın biz müminlere bahşettiği akıl nimetiyle alay etmek değildir de nedir?

Osmanlıların Balkanlardaki ilerlemesi 16. yüzyılın başlarından itibaren Orta Avrupa’ya doğru yönelince önce Kıta Avrupası, ardından da İngiliz siyaseti Osmanlı gerçeği ile tanışmak zorunda kaldı. İtalyan sınırına dayanan Osmanlılara karşı Avrupa’da İspanya’nın, Fransa’nın ve hatta tüm Hristiyan âleminin dahi karşı koyamayacağı algısı oluştu. Çünkü kendi ifadeleriyle “Büyük Türk, tüm Hristiyan kralların sahip olduğundan daha fazla zenginliğe, daha fazla ata, hepsinin yapabileceğinden daha fazla topa sahipti.” Bu ilerleyiş karşısında oluşan bir Türk tarihi yazma geleneği çoğu zaman genelde Doğulu, özelde Türk kökenli toplumları sabit kategoriler içinde sunma ve klişelerle tanımlama gibi zaaflarla malul olsa da zaman içinde, özellikle de Avrupalı yönetimlerin Osmanlı’yı Levant bölgesinde bir ticaret ortağı olarak görmeye başlamalarından sonra yumuşayan tonlara ve doğrudan gözlemlere dayanan eserlere alan açmıştır. Erken Modern İngiltere’de Türk İmgesi adlı bu çalışmada Dr. Anders Ingram, İstanbul’un fethinden Karlofça Antlaşması’na kadar Osmanlıların Avrupa’daki ilerlemesinin İngiliz kaynaklarına ve İngiliz tarihyazımına nasıl yansıdığı üzerinde duruyor. Kültür tarihçisi kimliği ile İngilizlerin Osmanlı ve İslam dünyası algısını popüler siyaset kitapları, seyahat yazıları, iki dünya arasındaki geliş gidişler ve söylenceler üzerinden inceliyor.