Eserlere Göre Listeleme

Türkiye'de düşünce tarihi, din ve siyaset sosyolojisine yaptığı önemli katkılar nedeniyle düşünce hayatımızın öndegelen isimlerinden biri olan Şerif Mardin, toplumumuzda yüzyılı aşkın bir süredir gündemde kalan din, modernleşme, batılılaşma gibi olguları resmi yorumun da yerleşik muhalif söylemlerin de dışında kalarak, toplumsal zemin ve arka planlarıyla inceler. Mardin'in pozitivist Batı düşüncesinin Türkiye'de egemen görüşle birleşerek biçimlendiği "kabul edilmiş" eğilim ve yönteme kapılmayışı, toplumsal değişim dinamiklerini genelgeçer kalıplara sokmayışı, resmî ideoloji ve kemalist söylemin etkilerinden uzak kalışı, onu "Cumhuriyet aydınları"nın önemli bir kesiminden kalın çizgilerle ayırır ve bütün eserlerini toplumbilim dünyamızda ayrıcalıklı bir yere koymayı gerektirir.Siyasal ve sosyal bilimler, Şerif Mardin'in 1950'lerden beri sosyal bilimler alanında yazdığı makalelerin ve kitap eleştirilerinin derlemesi. Derlemede yönteme, metin analizine, ideolojik sembol tahliline, sosyolojik kavramlara v.b. dair, daha "teknik" özellikli metinler yeraldığı gibi, Türkiye'nin siyasal ve toplumsal kültür yapısını konu edinen ve yorumlayan eleştirel makaleler de var.

Yeni Türk Edebiyatı sahası, ülkemizin geçirdiği sosyal değişme ve siyasal gelişmelere paralel olarak gelişmekte ve değişmektedir. Özellikle roman bu değişmenin karşılıklı olarak en çok etkilendiği edebi türler arasında yer almaktadır. Tanzimattan günümüze Türk romanına bu sosyal ve siyasal değişmeler açısından bilimsel olarak toplu bir bakış yapılmamıştı. Oysa özellikle Fransa’da ve diğer batı ülkelerinde artık roman sanatının ülkenin sosyal değişmesinin nabzını tuttuğu kabul edilmekte ve üzerinde disiplinler arası çalışmalar yapılmaktadır. Elinizdeki kitap 1920-1946 yılları arasında Türk romanına işte bu açılardan bakan bir çalışmadır. Siyasal ve Sosyal Değişmeler Açısından Cumhuriyet Dönemi Türk Romanı iki ayrı kitap olarak hazırlanmış, 1. kitapta 1920-1946, 2. kitapta ise 1947-2000 yılları arasında yayımlanan romanlar incelenmek suretiyle Cumhuriyet dönemi Türk romanı bir bütün olarak değerlendirmeye alınmıştır.

Kitapta tarihsel süreç içerisinde siyaset biliminin doğuşu, gelişimi, siyasal yaşa¬mın etkenleri, toplum-siyasal yaşam ilişkileri, çeşitli ideolojiler ve çoğulcu sistem¬ler ele alınacaktır.

Bilindiği gibi siyaset bilimi, bir devlet bilimi olarak kökü Antik Yunan dönemine kadar gitmektedir. Ancak, ayrı bir bilim dalı olarak özellikle siyasi iktidarı ve siyasal olayları uğraş alanı seçip, bu alanda bilimsel araştırmalar yapmaya başlaması oldukça yenidir. Siyaset biliminin siyasi iktidarı ve öteki siyasal olayları, kendine özgü bilimsel yöntemlerle araştırma konusu yaparak, siyasi iktidarın oluşumunu, ele geçirilmesini, kullanılmasını, sınırlandırılmasını ve bu oluşumları etkileyen iç ve dış siyasal olayları davranışsal boyutları ile araştırması son 50, 60 yılın çabalarıdır. Bu anlamda siyaset bilimciler, seçimleri, ulusal ve uluslararası kamuoyunu, kamuoyu yoklamalarını, siyasal partileri, baskı ve çıkar gruplarını, siyasal ideolojileri ve tüm bunlarla ilgili siyasal olayları ve bu olayları etkileyen her türlü örgütleri araştırma konularına alarak, bu konularda seçmenlerin vatandaşların, insanların ve her türlü örgüt üyelerinin davranışlarını, eğilimlerini, tepkilerini, düşüncelerini ve beklentilerini öğrenmeye, belirlemeye, ölçmeye ve değerlendirmeye çalışarak, elde ettikleri verileri ve sonuçları yorumlamaya ve ortaya çıkarmaya çalışırlar. İşte siyaset biliminin tüm bu sayılan alanlarda araştırmalar yapmaya başlaması, yirminci yüzyılın ikinci yarısından sonradır diyebiliriz. Yirminci yüzyılın ikinci yarısına kadar siyaset bilimi, tarih, hukuk, iktisat, sosyoloji gibi toplum bilimleri içinde kalıyor ve genellikle teorik düzeyde bilgiler üretiyordu. Giriş niteliğindeki bu ders kitabı, tüm bu gelişmeler ışığında hazırlanmıştır. Öğretim üyeliğine başladığım 1988 yılından beri, her yıl ders notları olarak ve geliştirilerek son şekli verilen kitap, özellikle üniversitelerin ilgili bölümlerinin birinci sınıf öğrencilerine yönelik olarak hazırlanmıştır.