En Son Eklenenler

Osmanlı’da hiç kimsenin kudret ve kuvveti “mutlak” değildi. Özellikle padişahlar denetim altındaydılar. İsrafa ve sefahate meyleden padişahlar, ulema fetvasıyla hal’edilir, yani tahttan indirilirdi. Osmanlı devlet sistemi, insanı merkez alan ve insana değer veren, bugünkü anlayışa yatkın demokratik bir yapıya sahipti. Osmanlı Devleti; insan, hayvan ve bitkiye yönelik hizmetler üreten büyük bir hayır kurumuna dönüşmüştü. Padişahlar bu büyük hayır kurumunun bir nevi garsonuydular. Padişahlar zaman zaman kıyafet değiştirip halkın içine karışmakta, talep ve değerlendirmeleri birinci elden almaya özen göstermekteydiler. Halk, padişahı, devlet ve hükümet adamlarını açıktan açığa tenkit etmek hakkına sahipti. Vaizler vaazlarında, halk hatipleri meydanlarda tenkit hakkını kullanırken zabıta müdahale etmezdi. Özgürce konuşurlardı. Padişahlar din, dil, ırk, mezhep ayırımı gözetmeksizin halkın hakkını hukukunu muhafazaya mecburdu. Bu ve benzeri daha pek çok uygulama Osmanlı döneminde mevcuttu. Özetle Osmanlı bütün bu icraatları “demokrasi” adına yapmadı, demokratlık adına gerçekleştirmedi. Peki ya Osmanlı sonrası? Cumhuriyetimizin ilk yıllarından günümüze demokrasiyi, hak ve özgürlükleri millet olarak ne ölçüde tadabildik, ne kadar yaşayabildik? Osmanlı’nın halkına sağladığı hak ve özgürlükleri, hoşgörü ve serbestliği neden mumla aramaktayız? Bu kitabı okurken Osmanlı’nın kurduğu, hâkim kıldığı ve uyguladığı demokrasi havasını derin derin teneffüs edeceksiniz. Satırlar arasında gezinirken zihniniz sürekli Osmanlı’dan günümüze gidip gelecek, “Neydik? Ne olduk? Ne olmalıyız?” sorusuna cevaplar arayacak ve bulacaksınız.

Yıl 1923. Lozan Antlaşması'nın ardından Türkiye ve Yunanistan'da doğup büyümüş milyonlarca insan, hükümetler arası anlaşmalar gereğince "zorunlu" göçe tabi tutularak yurt bildikleri topraklara veda ediyorlar. Dr. Kemal Arı, Kurtuluş Savaşı sonrasındaki Türk-Yunan nüfus mübadelesinde Yunanistan'dan Türkiye'ye gelenleri ele alıyor, mübadillerin yeni topraklarına nasıl yerleştiklerini ve yeni ülkeye nasıl uyum sağladıklarını araştırıyor.

Türk hukuk tarihi kadar arşiv belgesi zenginliğine sahip ikinci bir millî hukuk tarihi yoktur denilebilir. Ancak bu zengin arşiv belgelerinin ilim adamlarınca yeterince değerlendirildiği de söylenemez. İşte genç hukuk tarihçisi ve öğrencim Ahmet Akgündüz'e ait bu eser, saklı tarihimizin hukuk tarihine ait bazı önemli yönlerini ortaya çıkarma imtiyazına sahiptir. İstikbaldeki tarihçilere ve hukukçulara ışık tutacağı gibi, günümüzde de bazı tarihî gerçekleri ortaya çıkaracağından şüphem yoktur. Kitapta anlatılan meseleler, tamamen arşiv belgelerine ve orjinal kaynaklara dayandırılmıştır ve belgelerin tamamına yakını hemen hemen ilk defa gün ışığına çakarılmaktadır. Eserde yer alan konuların, insan hakları, vakıf müessesesi ve eğitim tarihi gibi günümüzde de güncelliğini koruyan mevzular olması, kitabın değerini bir kat daha arttırmaktadır. 15.6.1989 Konya Prof. Dr. Halil Cin Selçuk Üniversitesi Rektörü

Batının İslam dünyası üzerine bu yoğun saldırıları, iki uygarlığı günümüzde yeniden karşı karşıya getirdi. Görülecektir ki bu, Batı uygarlığının, bütün insanlığın büyük bir toplum olarak birleştirilmesini ve modern Batı tekniğini kullanabildiğimiz yerdeki, gökteki, denizdeki herşeyin denetimini isteyen büyük hırsının bir parçasıdır. Batının bugün İslam´a yaptığını İslam da sırasıyla, hala canlı olan Ortodoks Hristiyan, Hint, Uzakdoğu uygarlıklarına ve tropik Afrika´ da köşelerine çekilmiş ilkel toplumlara yapmakta... Onun için İslam ve Batının çağdaş karşılaşması, geçmişteki ilişkilerinden yalnızca daha canlı ve içten olmakla kamamış; Batılı adamın dünyayı "Batılılaştırma" eylemini açığa çıkaran bir olay olmuştur - iki dünya savaşını görmüş bir kuşağın tarihinde -, bu gerçekten en ilginç ve en önemli olaylardan biri sayılmalı. Bu yüzden İslam bir kez daha Batıyla karşılaşıyor. Ne var ki bu kez kozlar, Haçlı seferlerinin en kritik dönemlerindekinden daha çok aleyhinde; çünkü çağdaş Batı, ona karşı yalnızca silah yönünden değil aynı zamanda silah sanayiinin son derece bağlı olduğu ekonomik yaşam biçimi konusunda da ve hepsinin üstünde ruhsal kültürde - uygarlık denilen ve kendi kendine dışa dönük ürünleri yaratan ve besleyen o deruni güçte - de üstün.