En Son Eklenenler

Daha önce İletişim Yayınları'ndan Kapitalizm Ahlaki midir? adlı kitabı çıkan André Comte-Sponville Fransa'da çok satanlar listesine giren bu kitabında erdem konusunu ele alıyor: "Erdem nedir? Harekete geçen ya da geçebilen bir güçtür. Örneğin, bir bitkinin ya da ilacın erdemi iyileştirmektir, bıçağınki kesmek, insanınki insanca istemek ya da davranmaktır. Çöplemenin erdemi baldıranınkinden farklıdır, bıçağınki çapanınkinden farklıdır, insanın erdemi kaplanın ya da yılanınkinden farklıdır. Bir varlığın erdemi onun değerini oluşturan şeydir, başka deyişle kendine özgü yetkinliğidir: İyi bıçak en iyi kesebilendir, iyi reçete tedavide çok başarılı olandır, iyi zehir öldürmede çok başarılı olandır... Erdemlerin, bu ilk ve en genel anlamda, nasıl kullanıldıklarından, hedefledikleri ya da hizmet ettikleri amaçlardan bağımsız oldukları görülecektir. Katilin elindeki bıçak aşçının elindekinden daha az erdemli olamaz, hayat kurtaran bitki zehirleyen bitkiden daha erdemli değildir. Bu, kuşkusuz, bu adamın hiçbir normatif (kural koyucu) boyutu olmadığı anlamına gelmez: Kimin elinde olursa olsun ve kullanılışlarının çoğunda, en iyi bıçak en iyi kesen bıçak olacaktır. Onun özgül gücü kendine özgü yetkinliğini de yönetir. Ama bu normatiflik nesnel kalır ya da ahlâki olarak duyarsız, ilgisizdir. Bıçağın işini yapması yeterlidir, o bu işi yargılamaz, değerlendirmez ve bu nedenle de onun erdemi bizim erdemimiz değildir. Mükemmel bir bıçak, kötü bir adamın eline düştü diye mükemmelliğinden bir şey yitirmez. Erdem güçtür ve güç de erdeme yeter. Ama insana yetmez. Ama ahlâka yetmez."

Devlet-i 'Aliyye, Osmanlı tarihçiliğinin çağımızdaki en büyük isimlerinden Halil İnalcık'ın yarım yüzyılı aşan çalışmalarının bir ürünü. Eserin bu ilk cildi, Osmanlı Devleti'nin bir beylikten Orta-Doğu ve Balkanlar'ı hükmü altına alan güçlü ve köklü bir imparatorluk haline gelişine odaklanıyor. İnalcık Osmanlı Klasik Dönemi'ni sadece siyasi tarih olarak ele almıyor. Siyasi tarihin toplumsal-ekonomik alt-yapısını, yani nüfus hareketleri, göçler, kitlelerin temel ihtiyaçları, tarım ve ticaretin bu ihtiyaçları karşılama şekilleri ve şehirleşme konularında da analizler yapıyor. Tarihsel sorunları açıklamada geçmişten gelen geleneksel zihniyet ve kurumlar çerçevesinin tespitine girişiyor.

Din Kuramı'nda, Bataille, hayvandan insana geçiş sürecini incelemekte ve bu süreç içinde dinin oluşum koşullarını araştırmaktadır. İnsan çalışma aracılığıyla hayvansallıktan kurtulmakta ama bu kurtuluş aynı zamanda onu varoluşunun özünden uzaklaştırmaktadır. İnsan din yoluyla kaybettiği öze yeniden ulaşmaya çalışmaktadır. Bataille bu özlü araştırmasında Hegel felsefesiyle antropolojik verilerin bir sentezini yapmaktadır. Bu sentez kutsal ile kutsal - dışının karşıtlığını içermektedir. Kutsal - dışı dünyada insan çalışma yoluyla kendinin bilincine varır ama aklın düzenlediği sınırlar içerisinde kalır. İnsan tini bu sınırları kabul etmez ve akıl - dışılığın içinde sınırsızlığın kapılarını açmak ister. Bu kapılar kutsal bir dünyaya açılır. Bu dünya çekicidir ama aynı zamanda kutsal - dışı dünya için çok tehlikelidir. Bu tehlikeli dünyanın temeli olan din yeniden akılcı sınırların içine çekilir. Böylece askeri düzen ve endüstriyel gelişme mümkün olur. Protestan ahlakı kapitalizmin gelişmesinin itici gücü haline gelir.