Eserlere Göre Listeleme

İstanbul, adına çok sayıda methiye düzülmüş, yüzlerce yıllık tarihiyle insanoğlunun kent algılamasını ve bilincini etkilemiş, büyük bir dünya kenti. Tarih boyunca dışındakilerin hevesle baktığı, fethiyle bir devrin sona ermesine yol açmış, ihanete uğramış ama ona her sığınanı bağrına basmış kadirşinas bir kent. Geçmişinden bugüne kadar hep bir kültür ve inanç mozaiği niteliği taşımış, birçok uygarlığa ve dine başkent olmuş İstanbul''un zengin bir folkloru olmasına karşın, bu birikim ne yazık ki bütün yönleriyle kitaplaşamamıştır. Bu kitap, devasa bir çalışma gerektiren bu iş için belki küçük bir adımdır, ama yaşama biçiminden beslenmeye, eğitimden inanışlara, kültür ve sanattan eğlenceye kadar ele aldığı birçok konu açısından bütünlüklü bir çalışmadrı. Sadece eski İstanbul''u tanımak değil günümüzün İstanbulunu anlamak açısından da önemli bir yapıt olan "Bir Zamanların İstanbulu", yazarlarının da dediği gibi, sizi masal olmuş bir İstanbul''la tanıştıracak.

Kendini Paris’in renkli kalabalık caddelerine vuran anlatıcı, bakışına değen ne varsa gizeme dönüşen bir avare kesilmiş gezinirken bir anda gözüne şüpheli bir yabancı ilişiyor. Kanarya sarısı pardösüsü içinde, Gogol öykülerinden fırlamış bir memuru andıran bu adamın çok geçmeden avını arayan bir yankesici olduğunu fark ediyor. Ve bir yanda zanaatın gönül çelen büyüsü, diğer yanda vicdan ve ahlak duygusu ikilemiyle kendini beklenmedik bir maceranın içinde buluyor. Dickens’ın Oliver Twist’inden Robert Bresson’un Pickpocket’ına uzanan çizgide atlanmaması gereken bir uğrak. “Çünkü sanatın hiçbir türü gerçeğin en yoğun anıyla boy ölçüşemez.”

Yapay zekâ, yirminci yüzyılın ikinci yarısından beri bilim insanları, akademisyenler ve teknoloji üreticilerinin yanı sıra farklı ilgi alanlarına sahip birçok insanın alakadar olduğu bir alandır. Günümüz fütüristlerinden Ray Kurzweil, bizleri bu noktaya getiren önemli kişiler ve keşiflerden yola çıkarak yapay zekâ alanının geleceğine dair tahminler yürütüyor. Bu süreçte, bilgisayar-zihin modelini benimseyerek, yapay zekâyı meydana getiren kriterleri, insan beyni ve zihni model alınarak sürdürülen çalışmaları aktarıyor ve yapay bir zihin oluşturarak bir anda sayısız bilgiye hızlı erişim sağlamanın yollarını arıyor. Bir zihin yaratarak, beynimizin biyolojik sınırlarını aşmaya çalışan Kurzweil’ın önerileri bugün için şaşırtıcı görünse de gelecekteki günlük yaşamımıza dair bilim kurgu filmlerini aratmayacak portreler çiziyor. “Ray Kurzweil, herhangi bir tarzda basılmış metinleri okuyabilen, konuşma ve müzik üretebilen ve konuşmayı anlayabilen yapay zekâ sistemlerine önderlik etmiştir. Bu sistemler, insanları satrançta ve Jeopardy! oyununda yenen, otomobil kullanabilen akıllı bilgisayarların öğrenme devriminin önünü çeken sistemlerdi. Kurzweil’ın bu eseri, bu gelişmelerin özellikle bu zekâ teknolojilerinin devrimine fırsat veren öğrenmenin, açık ve merak uyandıran bir özetidir. Ayrıca bugün bilim ve teknolojideki en büyük problem olduğuna inandığım şeye dair önemli görüşler sunuyor ki bu da beynin nasıl çalıştığı ve zekâyı nasıl ürettiği sorusudur.” Tomaso Poggio, MIT Beyin ve Bilişsel Bilimler Bölümü Başkanı