Eserlere Göre Listeleme

Tramvay Galatasaray'a gelmişti. Biletçi durmadan Habip'in çocuklarını anlatıyordu. En sonunda vatman da dayanamadı, başını kapıdan içeri uzattı. Herhalde biletçiye: "İşine bak!" diye çıkışacaktı. - Kimmiş o Fenerli ulan? diye sordu. Yolculardan biri, - Ne o, beğenmedin mi? dedi, benim. Ne olmuş? Vatman büsbütün içerledi: - Arkadaş, ben arabamda Fenerli yolcu taşıyamam. İn aşağı!.. Yolcu, - Asıl eşeklik bende ki, senin gibi Beşiktaşlı vatmanın arabasına binmişim, dedi arabadan atladı. "Sporcu İnsanlarız Vesselam" adlı öyküden.

İmar müdürlüğünde çalışan saf bir adam belediye başkanlığı seçimlerine girer ve rakiplerine fark atarak kazanır. Ne var ki, kendisini seçtiren çevreler onun yakasını bırakmamaya kararlıdır.

Komaya giren hastaların hepsi ölecek miydi bu hastanede? Gerçekten ölümcül hastalar mı buraya getirilmişti, yoksa olayların  ardında büyük bir sır mı saklıydı?  Bir genç tıp öğrencisi günlerini bu olayların aydınlanmasına adadı. O da belirsiz düşünceler içinde bocalıyordu. Neden yaşatmak için çabalayacaklarına öldürmek için uğraşıyorlardı? Roman 1978 yılında Michael Crichton tarafından filme uyarlanmıştır.

Komedi mi? Trajedi mi? Thomas Bernhard’ın bu seçmede yer alan öyküleri, 1960 yılında yayımlanan “Innsbrucklu Bir Bakkal Oğlunun Suçu”ndan, 1971 yılında yayımlanan “Ortler’in Eteğinde”ye uzanan dönemi kapsıyor. Bu öykülerde yazarın dilsel yaratım gücü; her türlü tezi ve antitezi, her bir anlam çekirdeği parçalanana dek birbirine karşı oyuna süren ve yönlendiren cümlelerde açığa çıkıyor. Böylelikle –anlatılan çöküş, umutsuzluk ve ölüme rağmen–, dilin bu dünyada hayatta kalmanın yolu olduğu izlenimi oluşuyor; üstelik sadece hayatta kalmanın değil, komedinin de. Bernhard’ın suç, kaçıklık/delilik, yalnızlık, intihar temalarını odağa alan kısa öykülerinde, sürekli hareket halinde karakterlerin dairesel bir çizgide betimlenen huzursuzluğu Dil’in rejisiyle daima başrolde. “Varoluşum, varoluşuma olan ilgimin ötesinde sürerse, aradaki zamanda ölüden başka bir şey olmam.” “Günümüzde dilsel devinimi böylesine muazzam cümleler ve ustalıkla yapılandırılmış zorlu bileşik cümlelerle ifade edebilen başka bir anlatıcı yoktur. Bu aynı zamanda içeriğin de hareketidir: Başı sonu olmayan, dairesel bir hat; sanki Bernhard, Edgar Allan Poe’nun ‘Girdaba İniş’ öyküsünün içindeymiş ve aşağıda ölümcül bir girdap tehdidi varken yukarıda sadece gökyüzü ışık veriyormuş gibi.” Ulrich Greiner