Eserlere Göre Listeleme

"Benim çıkış tarifem bu arada sekiz yıl gecikmiş durumda" diyor p.m, 1995 Almanca baskısının önsözünde. 14 yıl gecikti bu kitabın Türkçe baskısı da. 1989 yılında İsviçreli anarşist dostlar sayesinde tanışmıştık bolo'bolo ile. İngilizce ve Almanca olarak. Bıktırıcı baskı diye bir not eklenmişti kitabın kapağına. Yola çıkış düşlerimizin henüz filizlenme dönemiydi. Çevirisi İngilizceyle başladı, sonra "Almancasından çevrilse daha iyi olur" dedik. Çevirdik... Almanca, İngilizce, İtalyanca, Portekizce ve Rusça olarak basılmıştı o zamanlar, kitap. Ve hepsinde de anarşist yayınevlerince basılması mümkündü, vazgeçtik, bir yayınevi kurup bassak dedik, olmadı. 1995'te, Paronoia City Yayınevi ve p.m. kitabın bazı bölümlerini değiştirerek tekrar yayınladılar. Bizde de çeviriyi son basıkıyı dikkate alarak gözden geçirdik. Her daim hazır olmalıydı ne de olsa. Belki de iyi oldu, neredeyse bir bolo (kolektif) büyüklüğünde ibu (insan teki) dahil oldu kitabın çeviri, düzeltme, uçurma, kaçma ve basılma aşamalarına. (Kitabın Girişinden)

Özellikle resim sanatına, imgelere, görsel kültüre dair yeni bir eleştirel görme biçimi önerdiği GÖRME BİÇİMLERİ (1972) eseriyle tanınan, savaş sonrası Avrupası’nda kuşağının en etkili yazarlarından, sanat eleştirmeni, romancı, ressam, senarist, denemeci ve şair John Berger’ın kaleminden BOLOGNA’NIN KIRMIZI TENTELERİ minimalist üslubuyla şiirsel düşünceleri incelikle resmeden, küçük sürprizlerle dolu bir minyatür kitap: Bellek, resim, mimari ekseninde mekik dokuyan; Berger’ın, kişiliğini ünlü İtalyan ressam Giorgio Morandi ile özdeşleştirdiği ve özel bir sevgi duyduğu amcası Edgar’ın anısıyla Bologna’nın hayal edilmesi güç güzelliğini buluşturan, çağrışımların ve anımsamaların çiçek açtığı, harikulade bir gündüz düşü. “Balonu havada sallanan kız o kadar mest olmuş ki, gülümseyerek gökyüzüne bakarken, sanki bir müziğin ezgilerini dinliyor. Hayal edilmesi güç bir şehir Bologna – öldükten sonra sokaklarında dolaşabileceğiniz bir yer.” Günümüzün en etkili entelektüellerinden biri. The Observer John Berger’ın kitaplarına hayranlık duyuyorum ve çok seviyorum. Yalnız ilginç olanı değil, önemli olanı da dile getiriyor. Bence çağdaş İngilizce yazın dünyasında benzersiz (Tanıtım Bülteninden)

20. yüzyıl dünya tarihini büyük ölçüde belirleyen 1917 Sovyet Devrimi üzerine bugüne dek pek çok kitap yayınlandı. Bolşevikler İktidara Geliyor, bu kitapların en önemlilerinden biri olarak öne çıkıyor. Rus ve Sovyet tarihi üzerine çalışan uzmanların çoğunun üzerinde birleştiği kanaate göre; Bolşevikler İktidara Geliyor, "Rus Devrimi üzerine yazılmış en iyi kitap". Tarih profesörü Rabinowitch'in on beş yıllık çalışmasının ürünü olan kitapta, Sovyet Devriminin en önemli kesiti, bütün zenginliğiyle ortaya seriliyor. İşçilerin 3-4 Temmuzdaki kalkışmasından 25 Ekimde Geçici Hükümetin devrilişi ve Bolşeviklerin iktidarı alışına kadar uzanan 100 günlük tarih, bütün yönleriyle ve çatışmanın her iki tarafında yer alan tüm güçler açısından inceleniyor. Başta Bolşevikler olmak üzere belli başlı politik aktörlerin programatik belgeleri, bildirileri, toplantı tutanakları, kararları; tüm günlük gazeteler, parlamento oturumlarında ve Sovyetlerde yapılan tartışmalar, bir belge yığınına dönüştürülmeden akıcı bir metin içinde anlamlandırılıyor ve böylece zevkle okunacak, öğretici ve heyecanlı bir anlatı çıkıyor ortaya. Bolşevikler İktidara Geliyor, bir devrimi, bu devrimin en etkin gücü Bolşevik Partisini ve partinin önderi Lenin'i başka kaynaklarda bulunamayacak bir zenginlikle, "belgeleri konuşturarak" anlatıyor.

Fransız Devrimi'nin 19.yüzyıldaki işlevi ne ise Rus Devrimi'nin de 20.yüzyıldaki işlevi odur. Her ikisi de dünyaya siyasal bir gelişme modeli ve evrensellik savında bir ideoloji sundular. Fransız Devrimi yurttaşların temsiline dayalı belli bir türü ortaya çıkarırken, Rus Devrimi çalışan kitlelerin özgün bir örgütlenme biçiminin -işçi,köylü ve asker sovyetleri doğmasına yol açtı. Hem kendi aralarında, hem de herhangi bir tarihsel modelle en ufak -bilinçli-bağlantı kurmadan ortaya çıkan Rus sovyetlerini karakterize eden en temel şey işçi, köylü ve askerlerin kendi kendilerini yönetmeleri... iktidarı devletleştirmenin değil toplumsallaştırarak dağıtmanın aracı olan sovyetler ile ilk kez sadece yıkmaya değil, aynı zamanda kurmaya da yetenekli bir örgütlenme modeli ortaya çıktı. Hiyerarşi ve merkeziyetçiliği reddeden, profesyonel bürokrasisi olmayan, seçmenlerin temsilcilerini istedikleri an değiştirebildikleri bir demokrasi modeli... Böylece"devrim" kavramı da yeni bir içeriği yöneldi: Başkalarının halkın adına örgütlenerek devleti ve onu yönetmek istemesinden, halkın bilfiil kendisinin örgütlenip kendi kendini yöneterek devleti dağıtmasına doğru... Sovyetlerin doğuşunu, gelişmesini ve yok oluşunu bütün ayrıntıları ile anlatan anweiler'in "Rusya'da Sovyetler"i ile "Bolşevikler ve İşçi Denetimi" nin en önemli özelliklerinden birisi "sovyet" kavramı ile "Bolşevizim"kavramı arasında kurulan çağrışımı yıkmasıdır. Her iki kitapta, karşı konulamayacak bir biçimde "sovyetlerin başlangıçta bağımsız oldukları", ancak gelişimlerinin belli bir evresinde Bolşevikler tarafından devrime kitle desteği sağlamak için"taktik olarak" desteklendikleri anlatılıyor. Tarih boyunca süre giden yönetenler-yönetilenler arasındaki ayırımın nedenleri hakkında her iki kitabın es geçilmeyecek sorular sorduğunu düşünüyoruz.