Eserlere Göre Listeleme

1991’de Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla sosyalizmden kapitalizme geçişin resmen ilan edildiği Rusya, gerek sahip olduğu ekonomik potansiyeli ve nüfusu, gerekse katı merkeziyetçi bir sistem mirasıyla, geçiş ekonomileri içinde özel bir yere sahiptir. 1992’de Uluslararası Para Fonu öncülüğünde kapitalizme “şok” geçiş yapan Rusya’da dönüşüm süreci oldukça sancılı olmuş ve sürecin başlamasından kısa bir süre sonra, 1998’de ülke, en ciddi ve ağır krizlerden birini yaşamıştır. Sosyalizmden kapitalizme geçişin sadece bir ekonomik sistem dönüşümü olmanın çok ötesinde toplumsal, kültürel, siyasi ve politik dönüşümleri de içeren çok boyutlu ve bir o kadar da karmaşık bir süreç olduğu dikkate alındığında, bu sürecin Rusya gibi köklü bir sosyalist sistem geleneğe sahip bir ülke için çok daha zor ve hassas olduğu bir gerçektir. Bu gerçek, süreci yönlendiren neoklasik reçetelere dayalı “şok terapi” stratejisinin ülkenin kendine özgü koşullarını dikkate almayan ve kurumsal dönüşümü göz ardı eden standart nitelikli reform politikaları ile birleştiğinde, Rusya’da nasıl bir sistem oluştuğunun sorgulanması da kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, geçiş sürecinde tercih edilen temel strateji ekseninde uygulamaya konan politikaların Rusya’da gerçek anlamda bir kapitalist sistem oluşturup oluşturamadığının incelenmesidir.

Amerikalıların çoğunun sosyalizm konusunda bildikleri tek şey, ondan hoşlanmadıklarıdır. Onlar, sosyalizmin, ya uygulanamaz olduğu için gülünç, ya da şeytan işi olduğu için korkulacak bir şey olduğuna inandırılmışlardır. Bu, kaygı verici bir durumdur. Amerika Birleşik Devletleri'nde, şu günlerde, çok yaygın olan bu derece önemli bir konuyu, pek üstünkörü ve taraf tutucu görüşlere dayanarak, görmezlikten gelmek ya da suçlamak yanlıştır. Sosyalizm, dünya ölçüsünde bir harekettir. Ondan, bu ülkede nefret eden milyonlara karşılık, başka ülkelerde çok hoşnut olan milyonlar vardır. Şimdiye değin hiçbir düşünce, bu kadar kısa zamanda, böylesine çok insanın hayalgücüne egemen olmamıştır. (Önsöz'den)

Sosyalizmin Alfabesi, sosyalizmle yeni tanışanlar, sosyalizme dair derli toplu bilgi edinmek isteyenler ve sosyalizm hakkındaki bilgilerini tazeleme ihtiyacı duyanlar için temel bir başvuru kaynağıdır. Sağlam mantığı, güçlü kanıtları ve duru anlatımıyla parlak ve zihin açıcı bir sosyalizme giriş kitabıdır. İlk olarak 1953’te ABD’de yayınlanan bu değerli çalışma, kısa sürede sosyalist düşüncenin klasik metinleri arasına katılmış, dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi Türkiye’de de yarım yüzyıldır en çok okunan giriş kitaplarından biri olagelmiştir. Çıkarları gereği sosyalist olması gereken ama sosyalizm hakkındaki iftiraların ve ideolojik bombardımanın etkisi altında kalarak sosyalizme uzak duran emekçilerin önyargıları göz önünde bulundurularak yazılmış olması, kitabın hitap alanını hayli genişletmektedir. Yetkin Amerikalı sosyalist Leo Huberman’a göre, iyi veya kötü olsun, karşısında ya da uğrunda savaşılacak bir şey olsun, her şeyden önce sosyalizmin ne olduğunun anlaşılması gerekir. Kitabın amacı, sosyalizmin anlaşılmasına yardımcı olmaktır. Kitabın ilk yarısı, kapitalizmin sosyalist açıdan ekonomik çözümlenmesine ayrılmıştır. İkinci kısmında ise sosyalist teori ele alınmıştır. Sosyalizm öğretisinin gelişmesinde rol oynamış olan en önemli ve etkili iki isim Karl Marx ve Friedrich Engels olduğu için, Sosyalizmin Alfabesi onların anlayışı üzerine kurulmuştur. Sosyalizmin Alfabesi’nin bu basımı, yazarlarının yaptığı son basıma uygun olarak, Leo Huberman ve Paul Sweezy’nin tamamlayıcı yazılarıyla zenginleştirilmiştir.

Zamanımızın önde gelen ve kendi kuşağının en çok okunan düşünürlerinden biri olan Anthony Giddens'ın Sosyoloji adlı kitabı, esas olarak bir ders kitabı olmasına karşın, kendisinin genel yaklaşımıyla uyum içerisindedir. Kitap, özellikle çağcıl toplumlar üzerinde yoğunlaşıp toplumsal değişmeye özel bir önem verdiği için konuyla ilgili öteki kitaplardan ayrılmaktdır. Bu bağlamda ortaya çıkan önemli bir başka tema da, son yıllardaki değişmelerin sonucu olarak gerçekleşen, toplum yaşamındaki küreselleşme olgusudur. Kitapta, karşılaştırmalı bir bakış açısı benimsenerek çağcıl toplumlar arasındaki bütünleşme süreçleri, tarihsel bir çerçeve içerisinde ele alınmaktadır. Bu bakımdan, örneğin, Soyvetler Birliği ile Doğu Avrupa'da geçerli olan sistemin çözülüşünün, toplumlararası bütünleşme süreçleri bakımından ortaya çıkardığı yeni olanaklar ile sorunlar, kitabın temel ilgi alanları arasındadır. Bütün bunlar yapılırken de, toplumsal olan ile kişisel olan arasındaki ilişkinin hiç gözden kaçırılmaması, kitabın bir başka önemli özelliğidir. Giddens'in canlı anlatımıyla, bireyler, birer çözümleme birimi olmanın ötesinde, toplum içerisinde varlık kazanan gerçek kişiler haline gelmektedir. Bunun yanı sıra, sosyolojik çözümlemede cinsiyet konusunun, özellikle de kadınların toplum yaşamı içerisindeki konum ve sorunlarının öne çıkması da, kitabın ayırıcı bir diğer özelliğidir. Bu özelliklerden ötürü, bir ders kitabı olarak yazılan Sosyoloji, toplum kuramına ilgi duyan herkesin yararlanı çok daha rahat okuyabileceği temel bir kaynaktır.