Eserlere Göre Listeleme

Özellikle modernlik ve post-modernlik çalışmalarıyla son dönemin en parlak düşünürlerinden biri olan Zygmunt Bauman, sosyal bilimler alanında son derece ilginç bir kitap sunuyor bizlere. Sosyolojik Düşünmek, sadece sosyoloji öğrencileri için kaleme alınmış bir çalışma değil. Konuya ilgi duyan herkesin sosyolojinin anlamı ve işlevi, sosyolojide değişik tarzlar ve yaklaşımlar üzerine bilgilenmesini sağlayacak önemli bir kaynak kitap. Ama hepsinden önemlisi Bauman, gündelik ve toplumsal hayatımıza sosyolojik bir boyuttan bakmanın anlamını; böyle bir bakışın kazandıracağı kavrayış zenginliğini; tektipliğin ve tamamlanarak donmuş görüşlerin değil, toplum yaşamında müphemliğin kabulüne dayalı bir düşünme tarzının, kısacası sosyolojik düşünmenin önemini ortaya koyuyor. Sosyolojik Düşünmek, akademik kullanım mantığına göre değil, "gündelik hayat mantığı"na göre düzenlenmiş bir kitap. Bauman, sosyolojinin inceleme konusu olan ikilik ve karşıtlıkları çokboyutlu bir bakışla irdeliyor: Birey olma ve toplum içinde var olma arasındaki bütünlük ile çatışma; toplumların ya da genel olarak insan gruplarının kendini ve karşıtını, daha doğrusu karşıtına göre kendini tanımlaması; birey ile grup, doğa ile kültür, millet ile devlet, birliktelik ile ayrılık, bireysel varlığını koruma ile ahlâki yükümlülük arasındaki çatışmalar, kitapta incelenen ikiliklerden bazıları. Bauman, sosyolojinin asla tamamlanmış, kesin, müphemlikten tamamen arınmış bir bakış açısı oluşturamayacağını belirtiyor. Dolayısıyla hiçbir bakış tek başına kusursuz ya da ayrıcalıklı olamaz; hayata ilişkin değişik yorumların her biri, olsa olsa kavrayış bütünlüğümüze kendi zenginliğini katacaktır. Sosyolojik düşünmek, kesinliğe varacak bir yol sağlamak şöyle dursun, her türlü müphemliği çoğaltacaktır. Ama müphemlikten korkmamak gerekir; dünyaya ilişkin gerçek bir kavrayış özgürlüğünün ve hoşgörünün temelinde bu müphemliğin, bakış zenginliğinin kabulü yatar. Bu anlamda sosyoloji ve sosyolojik düşünmek, Bauman'ın sözleriyle ifade edecek olursak "özgürlük davasına hizmet eder." (Tanıtım Bülteninden)

Toplumsal etkileşim hakkında konuşmak, aile ve okul gibi işlevsel olarak birbirinden farklı toplumsal sistemlerden söz etmek demektir. Sosyolojik kuramların büyük bir kısmı toplumsal gerçekliği kavrama iddiası taşırlar, fakat yalnızca uzmanları tarafından anlaşılabilen özel bir dile sahiptir. Bu süreçte soyut bir kuramın gerçeklikle olan ilişkisinin ortadan kalkması gibi bir tehlike de söz konusudur. Gerçek dünyadaki fenomenlerin nasıl olduğunun kavranması, sosyolojik kuram inşa etme çabasında olan ve bu amaçla modeller öneren bilim adamları için gerçekten zordur; uzman olmayanlar içinse neredeyse imkansız. Bilimsel, sosyolojik kuramlara ihtiyacımız var mı? Buna hepimizin mi yoksa sadece sosyologların mı ihtiyacı var? Bizim bu konuda ne düşündüğümüzün aslında pek de önemi yok; kuram olmaksızın gündelik hayatı ifade edemeyeceğimiz apaçık ortada. Sosyolojik kuramlar, nihayetinde insanî birer faaliyet olarak, toplumsal gerçekliğin nasıl göründüğünü açıklamak için modeller önerirler. Sosyolojik Paradigmalar'da, toplumsal gerçekliği bir araya getirmeyi mümkün kılan pek çok parçayla ilgili ifadeler ve başlangıç noktaları bulacaksınız. Bu kitabın amacı, tüm detayları ve çeşitliliğiyle kuramları araştırmak değil, "sosyolojik paradigma" okumaları üzerinden sosyoloji içerisindeki farklı çıkış yollarını ve perspektifleri birbirinden ayırmak ve anlayabilmektir. (Tanıtım Bülteninden)

Türkiye ve İslam dünyası, alt kimlik fay hatlarının ürettiği sosyolojik depremlerle sarsılıyor. Bu sarsıntıların kaynağında ise kimlikleri, kimlikler arası ilişkileri, dayanışmaları yıkıma uğratarak farklı kimlikleri birbirlerine karşı –Amin Maalouf’un tabiriyle– “ölümcül kimlikler”e dönüştüren bir savaş türü yatıyor. Bu savaş türü, sosyoloji disiplinini, toplumsal olayları sadece açıklayan bir bilim olarak değil, kurgulayan ve yöneten bir bilim dalı olarak da kurnazca kullanıyor. Türkiye ve İslam dünyası ne tür bir saldırı ile karşı karşıya bulunduğunun farkında mı? Doğru düşmanla ve doğru silahlarla mı savaşıyoruz? Elinizdeki kitap, bu can alıcı soruya “sosyolojik savaş” kavramı ile cevap veriyor. Türkiye ve İslam dünyasının sosyolojik kapasitesini hedef alan “sosyolojik savaş” klasik silahların değil sosyolojik silahların kullanıldığı bir savaş türü. Elinizdeki kitap, bize savaş sahasında adeta bir keşif yaptırıyor: Görünmez düşmanı açık ediyor ve Türkiye ile İslam dünyasına, envanterindeki hiçbir rakibinin elinde bulunmayan çok güçlü sosyolojik silahları ve bunların yerlerini gösteriyor. Ve bu silahlar çekildiğinde, “karşı sosyolojik savaş” başlamış olacaktır...

Weber, Batı’da özellikle Karl Marx ile birlikte kendisinden sonra gelen bütün sosyal bilimcilerin bir şekilde yüzleşmesi ve hesaplaşması gereken bir sosyal bilimci olmuştur. Onu böylesine etkili kılan hususlardan birisi de kuşkusuz ilgi alanlarının hukuktan iktisada, din tahlillerinden siyasal bilimlere kadar bir çok konuyu kapsaması ve bu alanlarla ilgili temel eserler vermesidir. Günümüzde Weber’e yapılan atıflar bir tarafa, Weber üstüne yapılan çalışmalar bile başlı başına bir literatür oluşturmaktadır. Bu da kaçınılmaz olarak Max Weber sosyolojisinin ne olduğuna dair bir merakı ve ilgiyi uyandırmıştır. Elinizdeki eser hem bir sosyoloji ustasının sosyolojiden ne anladığını hem de bir disiplin olan sosyolojinin nasıl meydana geldiğini göstermesi açısından klasik bir metin olma özelliğindedir.