En Son Eklenenler

Plutarkhos “biz”den tam iki bin yıl önce yaşamış. Ömrünün yabana atılamayacak bir bölümünü Latin dünyasının merkezinde geçirmiş bir Grek. Bu olağandışı melezlikten klasik çağın benzeri zor bulunacak bir bilgesi çıkagelmiş. Hemen söylemeli: Gevezeler ve Meraklılar düpedüz bir altın metin. Yazarın bu metinlerde, yaklaşımı ve üslûbuyla, günümüz insanını da anlattığını eklemeliyiz: İki bin yaşında, hâlâ bugünün büyük yazarı Plutarkhos.   “Berberlerin oldukça geveze bir zümre olması garip değildir, çünkü en gevezeler oraya akın ederek, oturdukları koltukta alışkanlıklarını berberlere bulaştırır. Kral Archelaus, havluyu boynuna koyarken ona, ‘Nasıl keseyim?’ diye soran geveze berberine zekice, ‘Sessizce,’ diye cevap vermiştir.”

Bu kitap 1970’li yıllarda İzmir, Bodrum, İstanbul arasında geçen bir sevda öyküsüdür. Kahramanımız bir mevsim süren aşkının bir ömür süren hüznünü anlatır. Yetmişli yılların İzmir'ine gidip Kemeraltında gezersin. Bodrum'a gidip Raşit'in kahvesinde bir çay içersin. İstanbul da çiçek pasajında Madam Anahit akordeon eşliğinde sana 'Buruk acı' şarkısını dinletir. 1970’li yıllar, insanların insana, sevdaların sevdaya benzediği altın yıllardır. Yaşadıysan o yılları, içini tatlı bir özlem sarar. Hatıraların tekrar canlanır. Neler neler gelir gözünün önüne şaşarsın. Yaşamadıysan eğer, onurlu bir aşkın girdabı seni içine çekecek, duygu dünyanda fırtınalar estirecektir.

Modern İtalyan edebiyatının neoavangart isimlerinden, 1950’lerin basmakalıp sanat anlayışına karşı Marksist ve yapısalcı etkilerle bir araya gelen sanatçıların oluşturduğu Gruppo 63’ün bir üyesi olan Luigi Malerba, en ünlü romanı Daima İthaka’da, Homeros’un bir türlü evine dönemeyen kahramanı Odysseus’un nihayet adasına döndüğünde olanları yazar. Troya Savaşı’nda tahta atı akıl ederek kurnazlığıyla dikkat çeken Odysseus, savaş bitiminde yıllar boyunca denizlerde dolaşır, çeşitli maceralar yaşar ve bir türlü adası İthaka’ya, eşi Penelope’ye, oğlu Telemakhos’a dönemez. Yokluğunda adasını eşiyle evlenip krallığını ele geçirmek amacıyla gelen pek çok genç talip prens doldurmuş, gününü gün ederek Penelope’nin kimi seçeceğini beklemektedir. Odysseus döndüğünde bir dilencinin kılığındadır, hem açgözlü ve şehvet düşkünü talipleri şaşırtmak hem de karısını sınamak ister. Ama karısına yönelik bu güvensizliği, ummadığı entrikalara yol açacak, vuslat gitgide daha dolambaçlı olacaktır. Tüm edebiyatın kökenindeki mitik destanın çağdaş yorumu, modern bir Penelope ile “yalancı” bir kahramanın yüzleşmesi.

Bu kitapta anlatılanların gerçek olduğunu bilmeseydik “Yazarın hayal gücü Daniel Defeo’ya taş çıkartıyor.” derdik. Eğer bu kitapta anlatılanların gerçek olduğunu bilmeseydik “Yazar melankolide Edebiyat-ı Cedide yazarlarını geride bırakmış.” derdik. Hayatın tüm zorluk ve acıları nasıl olur da aynı insanı bulur? Ama biz biliyoruz ki bu kitapta anlatılanların hepsi gerçek. Sevgili Fatma Uz’un da hep dediği gibi “Yazılanların eksiği çok, fazlası yok!” Bu kitabın noktayla biten her cümlesinde bitmeyen acılar, yarım kalan hayaller, sonsuz özlemler ve daha niceleri var. Hele de cümle üç nokta ile bitmişse “Sözün bittiği yerdeyiz!” demektir… Işılay-Tülay-Nilay Anladım ki hiçbir sır sonsuza kadar gizli kalmazmış… İsyan ve savaşlarla kaynayan Balkanlarda 1800’lerin sonunda kaybolan üç kadının, 2010 yılında ortaya çıkması, bulunması gibi… Şimdi bize düşen; bunca yıl sonra bulduğumuz üç kayıp kadını, varlığı ve yokluğu ile varoluşumuza neden olan büyüklerimizi sevgi, rahmet ve minnetle anmak… Bu satırları okuyarak bizim anma ritüelimize katılan tüm canlara minnetlerimizle…