En Son Eklenenler

Yıl 1846'dır. Genç Dostoyevski, ilk romanı İnsancıklar'ı tamamlar tamamlamaz ev arkadaşı yazar Grigoroviç'e okutur. Grigoroviç o kadar heyecanlanır ki birkaç kez kalkıp Fyodor'un boynuna sarılmak ister; fakat arkadaşının aşırı duygu gösterilerinden hoşlanmadığını bildiği için yapmaz. Grigoroviç ertesi gün romanı yazar ve yayımcı Nekrasov'a götürür; kitaptan çok etkilenen Nekrasov da eleştirmen Belinski'ye... "Yeni Gogol doğdu!" der, Nekrasov, daha kapı ağzında. Aynı günün akşamı, Belinski'ye tekrar uğradığında onu heyecan içinde bulur: "Nerede kaldınız? Nerede bu Dostoyevskiniz? Genç mi? Kaç yaşında? Hemen getirin bana onu!" Belinski'nin evine getirilen yirmi üç yaşındaki genç yazar, daha sonra orada olanları şöyle anlatacaktır: "Ve işte... beni onun yanına götürdüler. Belinski'yi birkaç yıl önce heyecanla okumuştum, ama bana ürkütücü ve sert gelmişti ve benim İnsancıklar'ımla alay edecek diye düşünüyordum. Beni çok saygılı ve ağırbaşlı bir şekilde karşıladı; ama daha bir dakika bile geçmeden her şey bambaşka oldu... Ateşli ateşli, alevli gözlerle konuşuyordu. "Siz kendiniz anlıyor musunuz?" diyordu bana tekrar tekrar, alışkanlığı olduğu üzere bağırarak, "Ne yazmış olduğunuzu anlıyor musunuz?.. Bütün bu korkunç gerçeği, bizlere göstermiş olduğunuz bu gerçeği siz mi düşündünüz? Olamaz, sizin gibi yirmi yaşında birinin bütün bunları anlamış olmasına imkân yok... Gerçeği keşfetmiş ve bir sanatçı olarak ilan etmişsiniz, size bir yetenek verilmiş, yeteneğinizin değerini bilin ve emin olun, siz büyük bir yazar olacaksınız." Yıl 2013. 167 yıl sonra Dostoyevski her kuşağın başucu yazarlarından olma özelliğini koruyor ve İnsancıklar, onun dünya edebiyatına ilk armağanı...

Almanlar yeni ulusal renklerini (siyah, kırmızı ve beyaz) “Durch Nacht und Blut zur licht.” (“Geceden ve kandan geçip ışığa”) diye tanımlıyorlar ve şimdiye dek yazılan hiçbir kitap düşünüre, bayraklarındaki kırmızının simgelediklerinin daha açık bir fikrini, Clausewitz tarafından yapılan “Savaş”ın bu derin ve felsefi analizinden daha iyi yansıtmamaktadır. “Savaş”ı bütün araçlarından arınmış- siyasi bir hedefe ulaşmak için gücün kullanılması gibi-, yerindelik dışında tüm hukuktan denetimsiz haliyle ortaya koyup, bu şekilde modern Avrupa şartlarında her öğrenci için koşulsuz gerekli olan Alman siyasi hedeflerinin dün, bugün ve yarınını yorumlamak için bir bir anahtar vermiştir. Waterloo’dan itibaren bütün olaylar Napoleon’un öğretileriyle mantıksal bir tutarlılık içinde adım adım ilk defa, yirmi küsür sene sonrasında, bu dikkate şayan düşünür tarafından formüle edilmiştir.

evrim