En Son Eklenenler

Yaşanmayan Zaman, çağımıza damgasını vurmuş büyük Fransız yazarı ve düşünürü Jean-Paul Sartre'ın, edebiyat alanında kaleme aldığı yapıtları arasında çok büyük bir yeri olan Özgürlük Yolları başlıklı üçlemesinin ikinci kitabı. Üstelik bu üçleme, yazarın yapıtları arasında tek gerçekçi bir örnek. Romanın kahramanı Mathieu, üçlemenin ilki olan Akıl Çağı'nda özgürlük tutkusu ve birey olarak kendi kendinin sorumlusu olma kararlılığıyla, insanlarla toplumla yabancılaşarak, bir tür yalnızlığa mahkûm olmanın hüznünü yaşar. Yaşanmayan Zaman'da, yazar, Mathieu'nün kendi kendisiyle hesaplaşmasının yanı sıra, İkinci Dünya Savaşı'nın o korkunç uçurumunun kıyısında, savaş korkusuyla barış umudu arasında gidip gelen bir Avrupa'da geçmişinden koparılarak geleceğe akan yolun başında beklemek zorunda bırakılmış bir avuç insanın durağan ve sessiz acısını anlatmaktadır. (Arka Kapak)

27 Mayıs darbesinin üzerinden yarım asra yakın bir zaman geçti. Acılar küllendi. Olayın kahramanlarının çoğu öldü ve adları unutuldu. Mağdurlar ise, milletin gönlündeki yerlerini muhafaza ediyorlar. Geri kalanların bir çoğu da günden güne aramızdan ayrılıyorlar. Bir çoğu sırları ile birlikte göçüp gidiyor; hatıralarını yazanların sayısı çok az. 27 Mayıs'ın üç büyük mağduru Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'dan geriye zor şartlar altında mahkameye sundukları savunmaları ile yakınlarına yazabildikleri birkaç satırdan ibaret olan mektuplardan başka bir şey kalmadı. Menderes, Zorlu ve Polatkan bazı davalardan müşterek, bazılarında ayrı ayrı yargılandılar. Bütün sanıkların ortak suçlu kabul edildiği tek konu, Anayasa Davasıdır. Üçü de aynı davadan mahkum oldular. Başbakan Menderes, sadece 29 sayfadan oluşan son müdafaasını 07.08.1961 tarihinde Mahkeme Başkanlığına sundu ve 2916 sayı ile kayda alındı. Zorlu'nun müdafaası nispeten genişti. Derli toplu ve dirayetli bir devlet adamı olan Zorlu, son savunmasının fihristini yaptığı gibi özetini de çıkartmış. 29.07.1961 tarihini taşıyan 75 sayfalık savunmaya bazı belgeleri de ilave etmiş. Mahkeme kalemi, müdafaayı 11.08.1961 tarihinde kayda almıştır. Hasan Polatkan'ın 68 sayfalık müdafaasının kayıt tarihi ise 02.08.1961'dir. Savunma metnine iki de dilekçe ilave edilmiş. Mahkeme, savunmayı aynı gün kayda geçirmiştir. Yassıada Mahkemesi'nin bütün kayıtları doğrudan Milli Birlik Komitesi'ne bağlı olarak çalışan İstanbul İrtibat Bürosu Başkanlığı'na intikal etmiş, mahkemenin sona ermesi üzerine de bütün belgeler TBMM Muhafız Taburu Arşivi'ne gönderilmiş. Yassıada'da idama mahkum edilen üç sanığın yazılı olarak sundukları son müdafaaları, yıllar sonra gazeteci Hulusi Turgut tarafından ele geçirilerek, önce bir gazetede tefrika edilmiş, daha sonra da "YASSIADA BELGESELİ Menderes/Zorlu/Polatkan'ın kendi el yazıları ile YAPTIRILMAYAN SAVUNMALAR" (İstanbul, 1988) adı altında kitaplaştırılmıştı

Tüketim, doğal ihtiyaçların rasyonel olarak tatmin edilmesi midir? Tüketim daha ziyade, ilerleme ve mutluluk anlamına mı gelir? Tüketimin yaygınlaşması sınıf farklarının giderilmesi midir? Uluslararası markaların tüm dünyaya yayıldığı, yeni alışveriş merkezlerinin en geleneksel toplumların tüketim alışkanlıklarını bile değiştirdiği, insani ilişkilerin yerini giderek nesnelerle ilişkiye bıraktığı ve kitle iletişiminin tüm bu süreci yönlendirdiği çağımızı Baudrillard bu sorular aracılığıyla tartışıyor. Baudrillard'a göre günümüzde tüketim, doğal ihtiyaçların mal ya da hizmet aracılığıyla tatmin edilmesi olarak değil, kodlar ve kurallarla düzenlenmiş glo-bal ve tutarlı bir göstergeler sistemi olarak yorumlanmalıdır. Bu sistemde ih-tiyaç ve hazların olumsal dünyasının, doğal ve biyolojik düzenin yerini, bir toplumsal değerler ve sınıflandırmalar düzeni almıştır. Gerçek ihtiyaçlar ile sahte ihtiyaçlar arasındaki ayrımın ortadan kalktığı tüketim toplumunda birey tüketim mallarını satın almanın ve bunları sergilemenin toplumsal bir ayrıcalık ve prestij getirdiğine inanır. Böylece genel bir toplumsal farklılaşma mantığı ortaya çıkar. İhtiyaç artık tikel bir nesneye duyulan ihtiyaçtan çok, bir farklılaşma ihtiyacıdır. Toplumsal olarak üretilmiş rasyonel ve hiyerarşik ihtiyaçlar sisteminde tüketici tek tek nesnelere değil, mal ve hizmetler sistemini bütünüyle satın almaya yönlendirilir; bu süreçte bir yandan kendini toplumsal olarak diğerlerinden ayırt ettiğine inanırken, bir yandan da tüketim toplumuyla bütünleşir. Dolayısıyla tüketmek birey için bir zorunluğa dönüşür. Çünkü temel toplumsal etkinlik ve bütünleşme biçimi, geçerli ahlâk, tüketim etkinliğinin ta kendisidir. Bu anlamda tüketim bireyin özgür bir etkinliği değildir. Tersine hem ihtiyaçlar sistemini üreten ve yönlendiren üretim düzeninin, hem de birer gösterge olarak tüketim mallarının kazandırdığı görece toplumsal prestiji ve değeri belirleyen anlamlandırma düzeninin zorlaması altındadır. Sonunda bu yabancılaşma o

Video, etkileşimli ekran, multimedya, Internet, sanal gerçeklik: Karşılıklı etkileşim bizi her yandan tehdit ediyor. Her yerde mesafeler birbirine karışıyor, her yerde mesafe ortadan kaldırılıyor: Cinsiyetler arasında, zıt kutuplar arasında, sahneyle salon arasında, eylemin başkahramanları arasında, özneyle nesne arasında, gerçekle gerçeğin sureti arasında bir mesafe yok artık. Bu kavram kargaşası, zıt kutupların bu çatışması, olası değer yargısının artık hiçbir yerde olmadığını ortaya koyuyor: Ne sanatta, ne ahlakta, ne politikada. Jean Baudrillard Tam Ekran'da gerçeğinin yerini almaya başlayan sanal dünyanın günümüz yaşantısına, politikasına, ekonomisine ne yönde etki ettiğini artık Türk okuruna da yabancı olmayan biçemiyle irdeliyor. Baudrillard'ın 1987-1997 arasında yazdığı çeşitli metinlerden oluşan bu kitabın Fransızca başlığı Ecran Total. Ecran Total Türkçeye "Tam Ekran", "Topyekun Ekran" vb biçimlerde çevrilebileceği gibi, Fransızca bir terim olarak güneşten korunma kremleri söz konusu olduğunda "tam koruma" deyişiyle de karşılanabiliyor. Biz bu kitapta ecran'ın "perdeleme, gölgeleme" işlevini göz önüne almak yerine, ele alınan konular açısından, bilgisayarlar dilinde kullanılan terimi, yani Tam Ekran'ı yeğledik. (Arka Kapak)