En Son Eklenenler

İmbat püfür püfür esiyor akşamüzeri... Kadifekale'de, Basmane'de, Kordonboyu'nda, Alsancak'ta, Soğukkuyu'da, Bornova'da, Naldöken'de, İkiçeşmelik'te, Kokaryalı'da, Frenk Mahallesi'nde baygın karanfil kokuları... Rıhtımda her zamanki kalabalık... Şık giyimli Levanten kadınları... Dervişler, hahamlar, papazlar... Gemilerden indirilecek malları bekleyen heyecanlı tacirler... seyyar satıcılar, lostracılar, balıkçılar... kediler, köpekler, martılar... Mavnaların çatırtısı, hamalların gürültülü konuşmaları en güzel şarkı. Kordonboyu'nda tiyatrolar, oteller, sinematografhaneler, kafe-aman'lar, kafe-şantan'lar, Hamidiye vapurları, atlı tramvaylar, süslü faytonlar... Türkler, Rumlar, Ermeniler, Yahudiler, Levantenler, Beyaz Ruslar... Sultan Abdülaziz devrinden İkinci Dünya Savaşı'nın ilk kıvılcımlarına kadar acıları, sevinçleri farklı olsa da aynı rüzgarla serinleyen tüm İzmir halkı...

"İnsanın yaradılışında doğuştan getirdiği bir eksiklik var. İnsan bunun farkında ve bir ömür bunu telafi etmeye çalışıyor. Yorgunluğumuz, bezginliğimiz bundan. Kırgınlığımız, küskünlüğümüz bundan. İşin tuhafı umutlarımız da buradan doğuyor. Aynamız yalnızca kendimizi gösterdiğinde, kaçıp kurtulmamız gerektiğini biliriz. Ama yetersizlik de büyüler insanı. Orada öylece durup artık tek bir özellik bile ekleyemeyeceğimiz yoksul benliğimize bakarız. Bir parça akıl, ne bileyim derinlik, aşk, duygu, yetenek ısmarlayamayacağımız bedeli çoktan ödenmiş varlığımız bizi bekler, bizi kuşatır, bizi bırakmaz. Kendimize dair köleliğimiz çok eskidir, insan azat edilme beklentisiyle doğar. Kıta, ülke, aile, cinsiyet, dil, din, deri, kaş, göz, burun ve hatta yaşadığımız şehir... Seçimindeğil, belirsiz bir nedenin bizi attığı yerler. Kuşun gagasına yapışan tohumun bir toprak parçasına düşüvermesi kadar belirsiz, akıl zincirinden kopuk."

İnsan ilişkilerinde üzüntü, üzüntünün kaynağı ve üzüntüye karşı mücadele tekniklerini ilmi bir konu olarak inceleyen Carnegie. İnsanların iş ve sosyal hayatlarında yaşadıkları üzüntü, endişe, sıkıntı ve başarısızlıklar karşısında nasıl davranmaları gerektiğini, yüzlerce meşhur insanın üzüntüyü bırakıp yaşamaya nasıl başladıklarını kendi ağızlarından denenmiş formüllerle anlatıyor.

Altan Öymen’in yeni kitabının adı Öfkeli Yıllar. Ülkemizde 1950’deki ilk iktidar değişikliğinden sonraki yıllar, gerçekten bir “öfke dönemi”nin başlangıcıdır. Siyasi partiler arasında tahammülsüzlük ve öfke eğilimleri o yıllarda hızla tırmanır. Öfke, dış politika söylemlerinde de yer alır... Komünistlik şüphesi, “vatan hainliği”nin kanıtı gibi görülür. Bu, McCarthy dönemini yaşayan ABD’de de öyledir, ama Türkiye’deki McCarthy’cilik, bir ara ABD’dekini aratmayacak kadar şiddetlenir. Bir başka tartışma konusu, “İrtica tehlikesi var mı, yok mu?”dur. Bu soruya hükümet bazen “yoktur” diye cevap verir, bazen “vardır” deyip bazı kişi ve kuruluşlar hakkında önlemler alır... Dönemin ülke içi olaylarının başlıkları arasında şunlar da var: “167 komünist” davası, Malatya suikastı, Atatürk’ü Koruma Kanunu, 6-7 Eylül Olayları, Halkevlerinin kapatılması, CHP mallarının alınması, Kırşehir’in cezalandırılması, basını dize getirme girişimleri... Ama aynı zamanda, Eisenhower’ın başkan seçilmesinden Stalin’in ölümüne, Mısır ihtilalinden İran’daki Musaddık hareketine, ABD’deki McCarthy’ciliğin gelişmesinden Marilyn Monroe’nun hikâyesine kadar, dünyada ne olup bittiğini anlatan bölümler de var. Tabii, o dönemde gazeteciliğini sürdüren Altan Öymen’in kendi gençlik yıllarını anlattığı bölümlerle birlikte..