Yazara Gore Listeleme

Geleceğin süper gücü ABD, Türk Kurtuluş Savaşı’na nasıl bakıyordu? Orhan Duru’nun üç yüzü aşkın mikrofilm rulosunu tarayarak hazırladığı Amerikan Gizli Belgeleriyle Türkiye’nin Kurtuluş Yılları, işte bu soruyu cevaplıyor. ABD’lilerin Mustafa Kemal ve arkadaşlarını önceleri ‘asi’, mücadelelerini de ‘ayaklanma’ olarak tanımlarken; giderek bu sert tanımları bırakıp ‘milliyetçiler’ ve ‘milliyetçi hükümet’ tanımına nasıl yöneldiği, bu belgelerde izleniyor. Diplomatların ve komiserlerin yolladığı telgraflar ve istihbarat raporları, ABD hükümetinin yeni Türk devletinden beklentilerinin, zaman içinde nasıl şekillendiğini ve berraklaştığını gözler önüne seriyor.

Bizi içeri tıkan Kenan Evren dışarıda Milliyetçilik Nutku atıyordu. Bu nutukları dinledikçe Rahmetli Osman Yüksel Serdengeçti'yi hatırlamamak mümkün mü? Yıl 1944. 3 Mayıs; Türkçüler tek, tek gözaltına alınıp tutuklanır. Ankara'da Osman Yüksel Serdengeçti'yi yakalayıp Arnavut asıllı Ankara Valisi Nevzat Tandoğan'ın huzuruna çıkarırlar. Vali, Serdengeçti'yi şöyle bir süzer "ulan öküz Anadolulu sizin Milliyetçilik'le Komünizm'le ne işiniz var. Milliyetçilik lazımsa biz yaparız. Komünizm gerekirse onu da biz getiririz. Sizin iki vazifeniz var: Birincisi çiftçilik yapıp mahsül yetiştirmek. İkincisi askere çağırdığımızda askere gelmek. Alın bu iti götürün" der. Kenan Evren'de hemşehrisinin dediği gibi miliyetçilik yapma gereği duymuştu. Bizi içeri attıktan sonra milliyetçilik nutuklarına devam etti.

3. YARGI PAKETİ İLE GETİRİLEN DEĞİŞİKLİKLERİ İÇERMEKTEDİR...

Panait İstrati fırtınalı bir yüzyılın tanğıydı. Hanedanlıkların sarsılıp dağıldığı, iktidarların altüst olduğu, savaşların, büyük ekonomik krizlerin kapıda beklediği bir çağda, savrulmuş, acı çeken, dibe vurmuş insanların masalcısıydı. Onun öykülerinde hayat, en karanlık çukurda bile bir yandan tadına doyulmayacak bir serüven, bir yandan da kalemlerin yazmakta güçlük çektikleri bir trajedi olarak çıkar karşımıza. Bir dönem sosyalist hareket içinde yer almış olan İstrati, politikanın "kurtarıcı" misyonundan kuşku duymuş, bu dünyayı ister Mısır güneşinin altında ister Romanya karlarının donduruculuğunda olsun, bir tür "çilenin", bireysel direnmenin sahnesi olarak sunmuştur. Sİstrati'de savrulma ile arayış iç içe geçmiştir. Bu arayışta İstanbul'un yanı sıra, o dönemde Osmanlı topraklarında oldukları için kendi tarih ve kültürümüzden yansımalar taşıyan birçok Akdeniz kıyı kentinin ışıklı, sıcak kıyılarında dolaşmaların şiirini de buluyoruz. Akdeniz: Kültürler mozağıinde arayış.