En Son Eklenenler

19. yüzyıl Rus edebiyatının en ünlü hiciv yazarlarından olan Mihail Saltıkov-Şçedrin’in 1869’da yayınladığı roman, muazzam bir kargaşa içindeki “Ahmakiye”yi anlatıyor. Başlarına yönetici olarak en az kendileri kadar ahmak bir yönetici arayan Ahmakiyelilerin yaşadığı fantastik şehir, aslında Rus İmparatorluğu’nun bir karikatürüdür; metin bunun da ötesinde, yöneten ve yönetilenlerin zaaflarının ele alındığı, tüm toplumları ilgilendiren evrensel bir eleştiridir. Çarlık despotizminin ağır sansür koşulları altında yazan Saltıkov-Şçedrin, romanını semboller, müthiş alegoriler ve fantastik karakterler üzerine kurmuş; kullandığı dille hiciv sanatının en üst düzey örneklerinden birini vermiştir. “Türkiye’ye de gelmiş ve konuğum olmuş bulunan Nikolayev hem gülmece üzerine çalışıyor, hem de Şçedrin uzmanı… Moskova’da evine yemeğe gittiğimde, bana Şçedrin üzerine Rusça bir incelemesini imzalayıp vermişti. Bu incelemenin İngilizcesi de var, bir İngiliz çevirmiş. Nikolayev Şçedrin’in en iyi romanının Aptallar Köyü olduğunu söylemişti. Bu kez Moskova’ya gidişimde Aptallar Köyü’nü arayıp buldum. Çok zor bulunan kitaplardan... AZİZ NESİN “Şçedrin’in hicvi büyük önem taşır. Şçedrin, hem doğruluğu ile hem de peygamberlere has bir önsezisi ile (ki bu önsezi Rus toplumu için oldukça gereklidir) edebi yolunda ilerliyor. Bu öngörüyü açıklamak gerekirse; Şçedrin zamanının kültür toplumunun temsilcilerinin düşünce tarzını çok iyi idrak etmiştir, çünkü bu düşünce tarzı Şçedrin’in gözlerinin önünde oluşmuştur. O, ayrıca yetenekli, dürüst ve sert bir kişiliğe sahiptir, hiçbir zaman gerçekler karşısında susmaz, o gerçekler üzüntü veriyor olsa bile…” MAKSİM GORKİ

Ocak-Temmuz 1919 tarihleri arasında, "bütün savaşları sona erdirmek için yapılan savaş"tan sonra, Barış Konferansı için dünyanın dört bir yanından gelen temsilciler Paris'te toplandılar. Konferansın odağında, zamanın üç büyük devlet adam olan Woodrow Wilson, Lloyd George ve Clemenceau vardı ama farklı hedefleri olan binlerce başkaları da Paris'e gelmişlerdi. Krallar, başbakanlar, dışişleri bakanları ve bunların danışman orduları, gazeteciler ve çeşitli ulusların kendi kaderlerini tayin hakkından kadın haklarına kadar yüzlerce değişik konuda lobi yapmaya gelmiş olan binlerce insan aynı salonlara yığılmışlardı. O yıl herkesin Paris'te bir işi vardı: Arabistanlı Lawrence, Romanya Kraliçesi Marie, Maynard Keynes, Ho Şi Min. O sıradışı altı ay boyunca bu kent, sanki iflas etmiş imparatorlukların tasfiye edildiği ve yeni ülkelerin yaratıldığı tek bir dünya devletinin başkentiydi. O güne dek böyle bir şey yaşanmamıştı, o günden beri de bir daha böyle bir şey yaşanmadı. Bu kitap, barış anlaşmalarını şekillendiren kimselerin kişiliklerini, önyargılarını ve ideallerini ortaya koymaktadır. Onlar Rusya’yı bir kenara ittiler, Çin’i yabancılaştırıp Arapları elediler ve daha pek çok sorunla uğraştılar. Kendilerine verilen adla, “Barış Yapanlar” bilimi ve demokrasiyi temel alan bir dünya düzeni kurmada başarısızlığa uğradılar; daha da önemlisi, başka bir savaşın başlamasına engel olamadılar. Margaret MacMillan, dünya barışını gerçekleştirmeye çalışan bu kimselere haksızlık edildiğini, hattâ onların, sonrakilerin hatalarından dolayı günah keçisi yapıldıklarını ileri sürüyor. Onların adil olmaya çalıştıklarını, ancak savaşın bedelinin ödenmesinin, ulusal isteklerin karşılanmasının ve Bolşevizme engel olmanın diplomasiyle başarılamayacağının kanıtlandığını savunuyor.

İnsanlar yaşamları içinde, mutluluklar kahkahalar bir tarafta... acılar gözyaşları bir tarafta... bir sarkacın salınımlarını yaşarlar. Her yazar, bir başkasının yazamayacağını yazar. Yazarımız, karşımıza "muhteşem bir oyuncu olarak" çıkıyor, kitabında...Sahnede değil de kendisiyle baş başa " yalnızlığında yazarak " yapıyor bunu. Bu yapıtında yazar, hayata güzel bir kadına bakar gibi bakıyor ve yazıyor...anlatısındaki ayrıntılar bunu vurguluyor... Ernesto Sabato Arjantinli bir yazar...Her insanın hayatında; saklanabileceği bir tünel, belki de aradığını bulamayacağı, bomboş bir tünel olduğunu söyler... o tüneldeki sessizliğe, yalnızlığımıza sığınırız. Bazen kaçmak isteriz. İçimize döneriz. Her insan sevinen, mutlu olan bir yapıyı da içinde taşır. Aynı zamanda; acı çekmek, çaresizlik, duyarlılığın getirdiği yalnızlık, çözümsüzlükler...sorunlarımız, bize yapışır. Bu anlatıda, yazarımız bizi alıp, sanki bir lunaparka götürüyor... Bazı insanların acılarını unutuvermeleri birçok yazarı şaşırtmıştır. Aslında acılar iz bırakır... kapanmayan yaralarımız içimizde, öylece durur... insan kendini saklayan bir varlıktır. Yazarımız, "bizim iç dünyamıza yaklaşıyor, gördüklerini" bize anlatıyor. Bu kitap, yaşamı anlatan "sessiz bir anlatı şarkısı"... İnsanın bir başkasıyla paylaştığı ya da paylaşamadığı sevgi; yaşadığımız iç gizemimizin tünelleri kara delikleridir. Yazarımız satırlarıyla, okuyucuyu, saklandığımız tünellere yakınlaştırıyor. Sevgili Mert, Senin “bir dünya yazarı olduğunu" başından beri biliyorum…. ben senin yüzyıllar ötesine... evrene yazdığını düşünüyorum. Onun için kitabın için arka kapak yazısını içimden gelerek yazdım.